Жавоб газетанинг чиққан санасига ҳақиқийдир*

АСОСИЙ ФАОЛИЯТ ТУРИ: ҚАЧОН

ВА НИМА УЧУН АНИҚЛАНАДИ

Асосий фаолият тури - кенг қўлланиладиган ва аҳамиятли кўрсаткичлардан бири. Ташкилотга солиқ солиш тартиби, солиқнинг у ёки бу ставкасини қўллаш, имтиёз ва преференциялар олиш ҳуқуқи унга боғлиқ.

Асосий фаолият турининг ИФУТ бўйича коди - бошланғич ҳужжатларда (ҳисобварақ-фактуралар, чеклар, далолатномаларда) акс эттириладиган ташкилотнинг мажбурий реквизитларидан бири. Уни солиқ ва статистика ҳисоботларида, рухсатнома тусидаги ҳужжатларни бериш ҳақидаги аризаларда кўрсатиш зарур.

Амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда асосий фаолият турини аниқлаш қоидалари мақсадига кўра фарқланади. Баъзи ҳолларда у йилда 1 марта белгиланади, бошқаларда эса уни ҳар чоракда белгилаш зарур бўлади.

Ушбу мақолада ташкилотнинг асосий фаолият тури қайси ҳолларда, қандай даврийлик билан ва қай тартибда аниқланишини кўриб чиқамиз.

КИЧИК БИЗНЕС ТОИФАСИГА КИРИТИШДА

Асосий фаолият тури бўйича ходимларининг ўртача йиллик сони юридик шахсни микрофирмалар ва кичик корхоналар тоифасига киритиш мезони ҳисобланади. У ҳисобот йили якунларига кўра аниқланади. Бинобарин, ташкилотнинг кичик бизнесга мансублигини белгилаш мақсадида асосий фаолият тури йил якунларига кўра аниқланади.

Чунончи, корхона 2018 йилда кичик бизнес субъекти бўлишини аниқлаш учун:

• 2017 йил якунларига кўра асосий фаолият турини аниқлаш ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий фаолият турлари умумдавлат таснифлагичи (ИФУТ) ("Ўзстандарт" агентлигининг 28.01.2011 йилдаги 05-268-сон қарори билан тасдиқланган) бўйича кодини белгилаш;

• ходимларининг 2017 йилдаги ўртача йиллик сонини ҳисоблаш;

• уни Кичик тадбиркорлик субъектларига тегишли бўлган ташкилотларнинг таснифлагичига (ВМнинг 24.08.2016 йилдаги 275-сон қарорига 1-илова), ИФУТнинг ушбу кодига мувофиқ келувчи чекланган сони билан таққослаш зарур.

Статистика органлари ўз фаолиятида таянадиган асосий фаолият турини аниқлаш қоидалари ИФУТга Киришда баён этилган. Уларга мувофиқ, қўшилган қийматнинг