Комментарий к документу - NB! Мазкур Низом расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Вы можете получить доступ на один день к продукту Законодательство РУз. Получить демо доступ
Вазирлар Маҳкамасининг
2025 йил 6 ноябрдаги
1-ИЛОВА
Божхона назорати шаклларини
қўллаш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1. Ушбу Низом божхона органи ходимлари томонидан товарлар ва транспорт воситалари, почта ва куръерлик жўнатмалари ҳамда жисмоний шахслар ва уларнинг қўл юкларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси Божхона кодекси (кейинги ўринларда - Кодекс) талабларига асосан божхона назорати шаклларини қўллаш тартибини белгилайди.
2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
божхона кўздан кечируви - божхона органининг мансабдор шахси томонидан транспорт воситаларининг бўлимларини, товарларнинг ўров-идишини очмаган, кўздан кечирилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратмаган ва бошқа йўллар билан уларнинг бутлигини бузмаган ҳолда товарларнинг ва (ёки) транспорт воситаларининг, халқаро почта ва курьерлик жўнатмаларининг ҳамда жисмоний шахслар багажининг, шунингдек, юк ортилган идишларни, контейнерларни, божхона идентификацияси воситаларининг ташқи кўринишини кўздан кечириш орқали амалга ошириладиган божхона назоратининг тури;
божхона кўриги - божхона органининг мансабдор шахси томонидан қўйилган пломбаларни, муҳрларни ёки божхона идентификациясининг бошқа воситаларини, шу жумладан товарнинг қадоғини бузган ҳолда, текширилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратиб, демонтаж қилиб ёки бошқа йўллар билан уларнинг бутлигини бузиб, товарларнинг ўрамини ёки транспорт воситасининг юк жойланадиган бўлимини ёхуд идишларини, контейнерларни ва товарлар бўлган ёки бўлиши эҳтимоли бўлган бошқа жойларни очиш орқали амалга ошириладиган божхона назоратининг шакли;
божхона органининг мансабдор шахси - божхона назорати шаклларини қўллаш вазифаси юкланган ва божхона мақсадлари учун қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлган божхона органи ходими;
божхона органи қарори - божхона органи ходими томонидан божхона назорати шаклларини қўллаш давомида ва (ёки) божхона мақсадлари учун қабул қилинган қарор;
божхона режими - божхона чегараси орқали олиб ўтиладиган товарларнинг ва транспорт воситаларининг мақомини божхона мақсадлари учун белгиловчи қоидалар мажмуи;
божхона юк декларацияси (кейинги ўринларда - БЮД) - декларант ёки божхона брокери томонидан божхона органига тақдим этиладиган ва муайян божхона режимига жойлаштириладиган товарлар ҳақидаги тўғри маълумотлар кўрсатилган ҳужжатдир. БЮД қоғоз шаклида ёки декларацияловчи шахснинг электрон рақамли имзоси (кейинги ўринларда - ЭРИ) билан тасдиқланган ҳолда "Товарларни электрон декларациялаш" автоматлаштирилган ахборот тизими (кейинги ўринларда - ТЭДААТ) орқали электрон шаклда тақдим этилади;
ваколатли шахс - товарнинг ва (ёки) транспорт воситасининг эгаси ёки товарга ва (ёки) транспорт воситасига нисбатан божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ваколатларга эга бўлган ёхуд товарнинг ва (ёки) транспорт воситасининг эгаси номидан тегишли шартнома ёки ишончнома асосида иш кўрувчи шахс;
декларант - товарларни ва (ёки) транспорт воситаларини ўз номидан декларацияловчи шахс ёхуд унинг номидан товарлар ва (ёки) транспорт воситалари декларацияланаётган шахс;
жўнатувчи - товарларни ўз номидан ташиш учун ташувчига тақдим этадиган ва ўзи ҳақидаги маълумотлар транспорт ҳужжатларида кўрсатилган шахс;
жўнатувчи божхона пости - товарларнинг барча туркуми ёки унинг бир қисми учун божхона назорати бошланадиган божхона пости;
манзилдаги божхона пости - товарларнинг барча туркуми ёки унинг бир қисми учун божхона назорати тугайдиган божхона пости;
соддалаштирилган божхона кўриги - божхона органининг мансабдор шахси томонидан чегара божхона пости орқали ҳаракатланаётган транспорт воситасининг юк бўлимларини очган ҳолда юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган товарларнинг умумий номларига мослигини кўриш;
ташувчи - божхона назорати остида турган товарларни ташувчи ёки транспорт воситасидан фойдаланувчи масъул шахс;
товарлар - божхона чегараси орқали олиб ўтиладиган ҳар қандай кўчар мол-мулк, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси миллий валютаси, валюта бойликлари ва бошқа қимматли қоғозлар, электр, иссиқлик энергияси ва энергиянинг бошқа турлари, интеллектуал мулк объектлари, транспорт воситаси, мазкур банднинг ўн олтинчи хатбошиси кўрсатилган транспорт воситаси бундан мустасно;
транспорт воситаси - йўловчиларни ва товарларни ташиш учун фойдаланиладиган барча воситалар, шу жумладан, контейнерлар ва бошқа транспорт жиҳозлари;
хавф - божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилмаслиги эҳтимолининг даражаси;
хавфни бошқариш автоматлаштирилган тизими (кейинги ўринларда - Хавфни бошқариш тизими) - хавфнинг олдини олиш ёки уни имкон қадар камайтириш мақсадида товарлар тўғрисидаги маълумотларни таҳлил қилувчи, уларнинг аниқлилигига баҳо берувчи ҳамда ушбу маълумотларни қайта ишловчи электрон ахборот тизими.
3. Божхона органлари товарлар, транспорт воситалари ва фуқароларни (фуқаролиги бўлмаган шахсларни) божхона назоратидан ўтказишда танлаб олиш принципига асосланган ҳолда, божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлайдиган бир ёки бир нечта божхона назорати шаклларини қўллайди.
Бунда тақдим этилган божхона декларацияси бўйича мазкур Низомда белгиланган талабларга мувофиқ божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шакли якунига етгунига қадар товарлар божхона декларациясида маълум қилинган жойда (товар турган жойда) бўлиши лозим.
4. Божхона назорати амалга оширилаётганда божхона органлари божхона тўғрисидаги қонунчилик бузилишининг олдини олиш мақсадида текширилиши керак бўлган товарларни ва транспорт воситаларини, юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳужжатларини аниқлаш, божхона назорати шаклларининг турлари ва қўлланиш ҳажмини танлаш учун хавфни бошқариш тизимини қўллайди.
Божхона назоратининг шакллари қуйидагилардан иборат:
ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш;
оғзаки сўров;
ахборот олиш;
божхона кўздан кечируви;
товарларнинг тамғаланганлигини текшириш;
божхона кўриги;
шахсий кўрик;
божхона идентификацияси;
божхона кузатуви;
бинолар ва ҳудудларни текшириш;
товарларни ва транспорт воситаларини ҳисобга олиш, уларни ҳисобга олиш тизимини текшириш ҳамда ушбу товарларни ва транспорт воситаларини хатловдан ўтказиш;
товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назорати.
5. Божхона назоратининг муайян шаклларидан Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ва халқаро шартномаларига мувофиқ озод этилади.
Божхона назоратининг айрим шаклларини қўлламаслик ёки улардан озод қилиш юридик ва жисмоний шахслар божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этиш мажбуриятидан озод қилинганлигини англатмайди.
2-БОБ. ҲУЖЖАТЛАР ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ ТЕКШИРИШ
1-§. Ҳужжатлар ва маълумотларни текширишнинг
умумий қоидалари
6. Божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шакли божхона назоратини амалга оширишда божхона органларига тақдим этилган, божхона мақсадлари учун аҳамиятга молик ҳужжатларни ва маълумотларни текширишдан иборат.
7. Тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш:
ҳужжатларнинг асосий реквизитлари тўлиқ ва тўғри тўлдирилганлиги, шу жумладан, товар ва транспорт воситасига оид маълумотларнинг барча ҳужжатларда бир хил, тўғри ва тафовутларсиз кўрсатилганлигини;
зарур имзолар ва муҳрларнинг (электрон рақамли имзонинг) мавжудлиги ва ҳақиқийлигини;
тузатишларнинг тасдиқланганлигини аниқлашни ўз ичига олади.
8. Божхона органларига тақдим этилган ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларнинг тўғрилиги уларни қуйидагилардан олинган маълумотлар билан солиштириш орқали текширилади:
тақдим этилган бошқа ҳужжатлар ва маълумотлардан олинган ахборотлар;
учинчи шахслардан, бошқа давлат органлари, хорижий ва халқаро ташкилотлардан ҳамда бошқа манбалардан олинган маълумотлар, шу жумладан, Интернет тармоғидан фойдаланган ҳолда, товар ишлаб чиқарувчиларнинг расмий Интернет саҳифаларидан олинган ахборотлар;
божхона назоратининг бошқа шаклларини ўтказиш, божхона статистикаси маълумотларини таҳлил этиш, маълумотларни ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда қайта ишлаш, шу жумладан, божхона назоратининг техник воситаларини қўллаш натижасида олинган маълумотлар.
9. Божхона органи қўшимча маълумотларни фақат тақдим этилган ҳужжатлардаги маълумотларни текшириш мақсадида сабабини кўрсатган ҳолда талаб қилиб олишга ҳақли.
Тақдим этилган ҳужжатларни текшириш ва (ёки) қўшимча маълумотларни талаб қилиб олиш товарларни чиқариб юборишга тўсқинлик қилмайди, бундан ушбу ҳужжатларнинг:
ҳақиқий эмаслиги;
бошқа товарларга тааллуқлилиги;
товарларни чиқариб юбориш, уларни сўралаётган божхона режимига жойлаштириш мумкинлиги тўғрисида божхона органи томонидан қарор қабул қилинишига ва (ёки) божхона тўловлари тўланишига таъсир кўрсатадиган нотўғри маълумотларни ўз ичига олганлиги, Кодексда белгиланган муддатларда божхона органи томонидан аниқланган ҳоллар бундан мустасно.
10. Товар ва транспорт воситаларига нисбатан божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шаклини қўллаш натижасида ҳужжатлар ва маълумотлар ўртасида тафовутлар ва номувофиқликлар аниқланганда, божхона органлари божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлаган ҳолда тафовутлар ва номувофиқликларни бартараф этиш чораларини кўради.
11. Ҳужжатлар ва маълумотлар ўртасида аниқланган тафовутлар ва номувофиқликлар бўйича чоралар кўришда мазкур тафовутлар ва номувофиқликларнинг божхона тўловларига таъсири, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига дахл қилиши, инсоннинг ҳаёти ва соғлиғи, атроф-муҳит, ҳайвонлар ва ўсимликлар учун хавфлилиги ҳамда интеллектуал мулк ҳуқуқининг бузилиши каби ҳуқуқий оқибатларни келтириб чиқаришига қараб, қонунчилик ҳужжатларига асосан ҳуқуқий баҳо берилади.
12. Божхона органлари томонидан олинган ахборотларнинг учинчи шахсларга берилиши ва тарқатилиши тақиқланади.
2-§. Божхона постларида ҳужжатлар
ва маълумотларни текшириш
13. Чегара божхона постларида божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шакли қуйидаги ҳолатларда амалга оширилади:
божхона чегараси орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахснинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш;
божхона чегараси орқали олиб ўтилаётган товар ва транспорт воситаларига расмийлаштирилган БЮД ва (ёки) товарнинг кузатув ҳужжатлари, шунингдек, рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни текшириш;
йўловчи божхона декларациясидаги маълумотларни текшириш;
транспорт воситасини бошқариш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни текшириш;
халқаро кўргазма ва ярмаркаларга олиб чиқиб кетилаётган ва (ёки) олиб кирилаётган товарлар бўйича олиб ўтишга асос сифатида тақдим этилган ҳужжатларни текшириш.
14. Чегара божхона постларида товар ва транспорт воситаларига нисбатан божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шакли ташувчи томонидан тақдим этилган БЮД ва товарнинг кузатув ҳужжатлари, Кодекснинг 18-моддасида кўрсатилган ҳужжатлар ва товарга тегишли рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни ҳамда божхона органларининг ахборот тизимига тақдим этилган электрон шаклдаги ҳужжатларни текшириш орқали амалга оширилади.
15. Ташқи иқтисодий фаолият (кейинги ўринларда - ТИФ) ҳамда божхона расмийлаштируви маркази божхона постларида товар ва транспорт воситаларига нисбатан божхона назоратининг ҳужжатлар ва маълумотларни текшириш шакли БЮДга илова қилинган ҳужжатлар ва маълумотларни ҳамда божхона органларининг ахборот тизимига тақдим этилган электрон шаклдаги ҳужжатларни текшириш орқали амалга оширилади.
16. Божхона назоратининг оғзаки сўров шакли божхона органининг мансабдор шахси томонидан ваколатли шахслардан ва божхона назоратини амалга ошириш учун аҳамиятга молик ҳолатлар тўғрисида маълумотларга эга бошқа шахслардан зарур ахборотни оғзаки шаклда, бундай сўров натижаларини ёзма шаклда расмийлаштирмаган ҳолда олишни назарда тутади.
17. Оғзаки сўров қуйидаги мазмундаги маълумотларни сўраб олиш кўринишида бўлиши мумкин:
божхона чегарасини кесиб ўтаётган жисмоний шахслардан божхона назоратининг бошқа шаклларини қўллашдан олдин божхона чегарасидан олиб ўтилиши тақиқланган ёки чекланган товарларнинг мавжудлиги, қонунчиликда белгиланган божхона чегараси орқали олиб ўтиш нормалардан ортиқ товар моддий бойликларининг мавжудлиги;
ТИФ ва чегара божхона постларида ваколатли шахслардан божхона кўригини ўтказишдан олдин божхона назоратидан ўтказилаётган товарларнинг ҳақиқий ҳолати тўғрисида маълумотларга эга ёки эга эмаслиги, товарларнинг миқдори тақдим этилган ҳужжатларда кўрсатилган миқдордан ортиқ ёки тўғри эканлиги, юк бўлинмаларида тақдим этилган ҳужжатларда кўрсатилмаган бошқа товарлар ёки Ўзбекистон Республикасига олиб кирилиши (чиқилиши) тақиқланган ёки чекланган товарларнинг мавжудлиги;
божхона органининг мансабдор шахси божхона расмийлаштируви жараёнида декларант ёки божхона расмийлаштируви бўйича мутахассисдан БЮД ва унга илова қилинган ҳужжатларга оид маълумотларнинг тўғрилиги;
божхона органлари томонидан амалга оширилаётган божхона назорати ва расмийлаштирувининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб, вужудга келган номувофиқлик ёки тушунмовчилик юзасидан.
18. Оғзаки сўров амалга оширилганидан сўнг божхона назоратининг бошқа шаклларини қўллаш натижасида божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилиши ҳолати аниқланганда, дастлаб оғзаки сўров ўтказилгани тўғрисида тегишли процессуал ҳужжатларда қайд этилади.
19. Божхона назоратининг ахборот олиш шакли божхона органининг мансабдор шахси томонидан ваколатли шахслардан ва божхона назоратини амалга ошириш учун аҳамиятга молик ҳолатлар тўғрисида маълумотларга эга бошқа шахслардан зарур ахборот олишни назарда тутади.
20. Ахборот олиш божхона органлари билан бошқа давлат ташкилотлари ўртасида электрон ҳамкорлик қилиш мақсадида йўлга қўйилган ахборот тизимлари орқали ахборот олишни ҳам ўз ичига олади.
21. Ахборот олиш учун ваколатли шахсни ва бошқа шахсни чақириш зарур бўлган тақдирда, божхона органи ёзма шаклда хабар юборади.
Божхона органлари божхона назорати ва расмийлаштирувини амалга ошириш давомида божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлаш мақсадида товарга ваколатли шахс ёки товарга алоқадор бошқа шахслардан ёзма ёки электрон шаклда ахборотларни талаб қилиб олади.
22. Божхона назорати ва расмийлаштируви амалга оширилмаётган товарларга ҳамда ушбу товарларга боғлиқлиги бўлмаган шахсларга оид ахборотларни олишга йўл қўйилмайди.
Божхона органлари томонидан олинган ахборотларнинг учинчи шахсларга берилиши ва тарқатилиши тақиқланади.
5-БОБ. БОЖХОНА КЎЗДАН КЕЧИРУВИ
1-§. Божхона кўздан кечирувининг умумий қоидалари
23. Божхона кўздан кечируви божхона назорати остидаги товарлар ва (ёки) транспорт воситалари тўғрисидаги маълумотларни, юк ортилган идишларда, транспорт воситаларида ва транспорт воситаларининг бўлимларида пломбалар, муҳрлар ва бошқа божхона идентификацияси воситалари мавжудлигини тасдиқлаш мақсадида божхона органининг мансабдор шахси томонидан амалга оширилади.
24. Товар ва транспорт воситасининг божхона кўздан кечируви тақдим этилган ҳужжатларда (шу жумладан, ахборот тизимларида) кўрсатилган маълумотларнинг тўғрилигини, шунингдек, мавжуд идентификация воситаларини текшириш мақсадида ўтказилади.
25. Божхона органининг мансабдор шахси божхона кўздан кечирувини ўтказишда унда иштирок этувчи шахсларнинг товар ва транспорт воситаларига нисбатан ваколатлилигини текширади.
2-§. Чегара божхона постларида товар ва транспорт
воситаларини божхона кўздан кечирувидан ўтказиш
26. Божхона чегараси орқали олиб ўтилаётган товар ва транспорт воситалари божхона кўздан кечирувидан ўтказилади.
27. Божхона органининг мансабдор шахси божхона кўздан кечируви давомида қуйидаги ҳаракатларни амалга оширади:
товар ва транспорт воситаси ҳамда уларга тегишли юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган маълумотлар ўзаро мослигини текширади;
идентификация воситаларига шикаст етказилмаганлигини, транспорт воситасининг юк бўлимига бевосита (эркин) кириш имконияти истисно этилганлигини текширади;
транспорт воситасининг ҳайдовчи бўлинмасида ноқонуний товарлар мавжуд эмаслигини текширади;
товар ва транспорт воситасини божхона назоратининг техник ва махсус воситалари орқали текширади, рентген қурилмаси ёрдамида божхона назоратидан ўтказилган транспорт воситаларига нисбатан мазкур ҳаракатлар амалга оширилмайди.
Божхона кўздан кечирувининг қўлланилиш ҳажмини танлаш Хавфни бошқариш тизими томонидан бегиланади.
Ташувчи божхона кўздан кечируви жараёнида тўлиқ иштирок этади ҳамда божхона органининг мансабдор шахсига зарур кўмак кўрсатади.
28. Ташувчи товар ва транспорт воситасини кўздан кечиришда иштирок этишдан ҳамда кўмак беришдан бош тортса, божхона органининг мансабдор шахси томонидан белгиланган тартибда божхона кўригидан ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинади.
29. Товар ва транспорт воситаларининг божхона кўздан кечируви натижаларига кўра қуйидаги ҳолларда божхона кўриги амалга оширилади:
божхона назоратининг техник воситаларини қўллаш жараёнида божхона органига тақдим этилган маълумотларда ўзаро номувофиқликлар аниқланганда;
идентификация воситаси мавжуд транспорт воситасининг юк бўлимига бевосита (эркин) кириш имконияти бўлганлиги ёки идентификация воситасига шикаст етказилганлиги аниқланганда;
божхона чегараси орқали олиб ўтилиши тақиқланган ёки чекланган ашёлар яширилаётгани ва божхона назоратига тақдим этилмаётганлиги тўғрисида гумон қилинишига тўғридан-тўғри ёки билвосита ишора қилувчи аломатларнинг божхона органининг мансабдор шахси томонидан аниқланганда.
3-§. ТИФ божхона постларида товар ва транспорт
воситаларини божхона кўздан кечирувидан ўтказиш
30. ТИФ божхона постларида божхона органининг мансабдор шахси томонидан товар ва транспорт воситаларини божхона кўздан кечируви уларнинг етказиб берилганлигини текшириш мақсадида ўтказилади.
31. ТИФ божхона постларида божхона кўздан кечируви божхона органининг мансабдор шахси томонидан транспорт воситаларининг бўлимларини ҳамда товарларнинг ўров-идишини очмасдан, кўздан кечирилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратмаган ва бошқа йўллар билан уларнинг бутлигини бузмаган ҳолда, товарларнинг ва (ёки) транспорт воситаларининг божхона идентификацияси воситаларининг ташқи кўринишини кўздан кечириш орқали ўтказилади.
32. ТИФ божхона постига божхона назорати остида етказилган товар ва транспорт воситаси Хавфни бошқариш тизимининг мавжуд мезон талабларига асосан:
юк туширишга рухсат берилганда божхона омбори мудири томонидан кўздан кечирилади;
юк тушириш назоратга олинганда божхона органлари томонидан божхона кўздан кечирувидан ўтказилади.
Божхона омбори мудири томонидан ўтказилган кўздан кечирув натижасида мавжуд маълумотлар ўртасида ўзаро номувофиқликлар аниқланганда ёки транспорт воситасининг юк бўлимига бевосита (эркин) кириш имконияти мавжуд бўлганда (эркин кириш имконияти мавжуд конструкцияли транспорт воситаси бундан мустасно) ёхуд идентификация воситаларига шикаст етказилгани аниқланганда бу тўғрисида зудлик билан божхона органлари хабардор қилинади.
33. Божхона органи томонидан товар ва транспорт воситаларининг божхона кўздан кечируви жараёнида тақдим этилган маълумотларда ўзаро номувофиқликлар аниқланганда ёки транспорт воситасининг юк бўлимига бевосита (эркин) кириш имконияти мавжуд бўлганда (эркин кириш имконияти мавжуд конструкцияли транспорт воситаси бундан мустасно) ёхуд идентификация воситаларига шикаст етказилгани аниқланганда, мазкур Низомнинг 7-бобига мувофиқ божхона кўриги ўтказилади.
4-§. Жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган
багажларини божхона кўздан кечирувидан ўтказиш
34. Чегара божхона постлари орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажлари қуйидаги ҳолларда божхона кўздан кечирувидан ўтказилади:
Хавфни бошқариш тизими томонидан топшириқ берилганда;
божхона органларида давлат органлари, шунингдек, хорижий давлатлар божхона, бошқа давлат органлари ва халқаро ташкилотлардан маълумотлар олинганда;
божхона органларига фуқароларнинг божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилишига оид тезкор хабарлар келиб тушганда;
божхона назоратининг тегишли шаклларини қўллаш натижасида жисмоний шахснинг ўзини тутиш ҳаракатларида қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилишининг аломатлари аниқланганда;
фуқаролар қизил йўлак орқали ҳаракатланганда.
35. Божхона органининг мансабдор шахси томонидан жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажлари божхона кўздан кечирувидан уларнинг ташқи кўринишини кўздан кечириш ёки божхона назорат-техник воситаларини қўллаш орқали ўтказилади.
36. Чегара божхона постлари орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларининг божхона кўздан кечируви божхона назорати зонасидаги божхона кўриги майдонида, божхона постининг фуқаролар ўтиш залларида ёки алоҳида ажратилган махсус хоналарда ёҳуд йўловчи ташиш поездларида ўтказилади.
Кўздан кечирув жараёнига жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларининг хусусиятидан келиб чиқиб, бошқа давлат идоралари ва ваколатли ташкилотларнинг мутахассислари жалб этилиши мумкин.
37. Божхона кўздан кечирув жараёнида жисмоний шахслар тўлиқ иштирок этади (халқаро аэропортлар орқали ҳаракатланаётган фуқароларнинг багажларини божхона кўздан кечирувидан ўтказиш бундан мустасно) ҳамда божхона органининг мансабдор шахсига зарур кўмак кўрсатади.
38. Жисмоний шахс қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларини кўздан кечиришда иштирок этишдан ҳамда кўмак беришдан бош тортса, божхона органининг мансабдор шахси томонидан ҳолислар иштирокида белгиланган тартибда божхона кўригидан ўтказилади.
6-БОБ. ТОВАРЛАРНИНГ ТАМҒАЛАНГАНЛИГИНИ ТЕКШИРИШ
39. Товарларнинг тамғаланишини текшириш товарларда ёки уларнинг қадоқларида махсус тамғалар, идентификациялаш белгилари ёки товарни белгилашнинг бошқа воситалари мавжудлигини текширишни назарда тутади.
Тамғаланган ҳолда товарлар ортилган транспорт воситаларининг юк бўлинмалари, темир йўл вагонлари, контейнерлар ҳамда почта ва курьерлик жўнатмаларига нисбатан ҳам божхона назоратининг товарларнинг тамғаланишини текшириш шакли қўлланилиши мумкин.
40. Божхона ҳудудига олиб кириладиган алоҳида товарлар бўйича божхона тўғрисидаги қонунчиликда уларни махсус тамғалар, идентификациялаш белгилари ёки товарларни белгилашнинг бошқа воситалари билан тамғалаш талаби қўйилиши мумкин.
41. Товарларда махсус тамғалар, идентификациялаш белгилари, штрих коди, акциз маркаси ва алоҳида талаблар бўйича маркировкаланганлигига ёки товарларни белгилашнинг бошқа воситалари мавжуд эмаслигига, шундай товарлар мавжудлиги аниқланган юридик ёки жисмоний шахс бунинг аксини исботламаса, товарларни божхона ҳудудига божхона расмийлаштирувисиз олиб кирганлик ёки чиқариб юборганлик ҳолатининг тасдиқланиши деб қаралади.
1-§. Божхона кўригининг умумий қоидалари
42. Кодекснинг 195-моддасига мувофиқ божхона кўриги қоида тариқасида товарга божхона декларацияси қабул қилингандан кейин декларант иштирокида ўтказилади. Бунда товарга божхона декларацияси қабул қилингунига қадар божхона кўриги:
божхона мақсадларида товарни идентификациялаш;
баён этилган маълумотларнинг тўғрилигини аниқлаш;
божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларини бузганлик тўғрисидаги мавжуд ахборотни текшириш;
танлаб текшириш принципига риоя этган ҳолда хавфни бошқариш тизими асосида божхона назоратини ўтказиш;
Кодекснинг 275-моддасига асосан декларантнинг ҳуқуқларини амалга ошириш зарур бўлган тақдирда ўтказилиши мумкин.
43. Божхона кўриги амалда божхона кўригидан ўтказилаётган товар билан божхона декларацияси ва/ёки юк кузатув ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган товар маълумотлари билан мослигини текшириш мақсадида ўтказилади.
44. Тирик ҳайвонлар, тез бузиладиган товарлар, инсонпарварлик ёрдами ёки хайрия мақсадлари, шу жумладан, техник кўмак учун олиб ўтиладиган товарлар биринчи навбатда божхона кўригидан ўтказилади.
45. Божхона кўриги, қоида тариқасида, Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириқ ҳамда ваколатли шахснинг электрон мурожаати асосида ўтказилади. Хавф даражаси Хавфни бошқариш тизими томонидан ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларини тоифаларга ажратиш, хавф профиллари ёки тасодифий танлов асосида аниқланади.
Бунда Хавфни бошқариш тизими топшириғи асосида товарларнинг умумий миқдори бўйича уларнинг 10, 25, 50 ёки 100 фоизи божхона кўригидан ўтказилиши мумкин.
Божхона кўригидан ўтказилиши белгиланган фоиз миқдори - товарнинг сони, оғирлиги ёки бошқа ўлчов бирлигидан келиб чиқиб, партиядаги товарлар орасидан тасодифий танлов йўли билан аниқланади.
46. Божхона кўриги жараёнида божхона органининг мансабдор шахси томонидан товарлар БЮДда кўрсатиб ўтилган жойда аслида бўлмаганлиги ва/ёки божхона кўриги жараёнида БЮДда тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотларга жавобгар эканлиги белгиланган шахс (ишонч билдирган шахс) иштироки таъминланмаган ҳолатлари аниқланганда, божхона кўриги ҳолатларга аниқлик киритилгунига қадар вақтинча тўхтатиб турилади.
47. Ваколатли шахслар божхона органининг мансабдор шахсининг талабига кўра товар ва транспорт воситалари божхона кўригидан ўтказилаётганда ҳозир бўлиши ва уларга зарур кўмак кўрсатиши шарт. Ваколатли шахслар бўлмаганда, кўрикдан ўтказилаётган транспорт воситаси ташувчиси ваколатли шахс ҳисобланади.
48. Божхона органининг мансабдор шахси божхона кўригини Кодекснинг 195-моддаси бешинчи қисмида кўрсатилган ҳолларда декларант ёки ваколатли шахслар иштирокисиз, икки нафар холис иштирокида ўтказишга ҳақли.
49. Божхона органининг мансабдор шахси божхона кўригини ўтказишда иштирок этувчи шахсларнинг товар ва транспорт воситаларига нисбатан ваколатлилигини текширади.
Божхона кўриги БЮД асосида ўтказилган ҳолларда, божхона кўриги жараёнида БЮДда тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотларга жавобгар эканлиги белгиланган шахс (ишонч билдирган шахс) иштирок этади.
50. Божхона кўриги божхона органи бошлиғининг ёки унинг вазифасини бажарувчи шахснинг розилиги асосида ўтказилади, мазкур Низомнинг 53-банди иккинчи ва бешинчи хатбошиларида қайд этилган ҳоллар бундан мустасно.
51. Божхона кўриги жараёнида товарларнинг юзасига бўёқ, металл ёки бошқа материаллар қоплаш йўли билан яшириш ёки махсус тайёрланган яширин жойларни аниқлаш мақсадида товарларнинг кимёвий таркиби ва физик хусусиятларидан келиб чиқиб, қирқиш, кесиш, ўйиш ва бошқа усуллар қўлланилиши мумкин.
52. Махсус ташиш усуллари қўлланиладиган, суюқ ва уюлган ҳолатда ташиладиган товарларга нисбатан кўрик даражалари белгиланмайди ҳамда уларни божхона кўригидан ўтказишда товарлар туширилмаган ҳолда назорат техник воситаларни қўллаш орқали бевосита транспорт воситасида амалга оширилиши мумкин.
53. Божхона кўриги қуйидаги ҳолларда ўтказилади:
божхона кўригини ўтказиш Хавфни бошқариш тизими томонидан буюрилганда;
ваколатли шахс ёки ташувчи сўровига асосан;
божхона органларига бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ёки давлат органларидан тушган материаллар, шунингдек, хорижий давлатларнинг божхона ва бошқа давлат органлари ҳамда халқаро ташкилотлардан, шунингдек, божхона органларининг тегишли таркибий тузилмаларидан олинган маълумотлар мавжуд бўлганда;
божхона органининг мансабдор шахси томонидан Кодекснинг 188-моддасида кўрсатилган божхона назоратининг бошқа шаклларини қўллаш натижасида божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларини бузилганлик аломатлари мавжудлиги маълум бўлганда;
мазкур Низомнинг 28 ва 33-бандларида кўрсатилган ҳолларда;
товарлар бир транспорт воситасидан бошқа транспорт воситасига ёки ушбу транспорт воситасига қайта юкланганда, транспорт воситасининг унинг юк бўлимлари очилмаган ёки божхона пломбаси бузилмаган ҳоллар ёхуд транзит тартибда ҳаракатланаётган автотранспорт воситалари бундан мустасно.
Товарлар бир транспорт воситасидан бошқа транспорт воситасига ёки ушбу транспорт воситасига ТИФ божхона постларида ёки божхона омборларида қайта юкланади ҳамда ушбу жараёнлар бошланишидан олдин декларант томонидан божхона органларига мурожаат қилинади.
54. Божхона режимининг ўзгариши жараёнида битта товар ва транспорт воситаси юзасидан Хавфни бошқариш тизими томонидан қайта божхона кўригини ўтказиш бўйича топшириқ берилганда, аввал ўтказилган божхона кўригида хавфларни камайтириш бўйича барча талаблар қамраб олинган бўлса, мазкур товар ва транспорт воситалари юзасидан қайта божхона кўриги ўтказилмайди.
55. Божхона органининг мансабдор шахси товарларни божхона кўригини бевосита контейнер ёки транспорт воситасининг махсус юк бўлимида ўтказиши мумкин, агар:
Хавфни бошқариш тизими томонидан товарларни контейнер ёки транспорт воситасининг махсус юк бўлимидан тўлиқ тушириш орқали божхона кўригидан ўтказиш белгиланмаган бўлса;
товарлар транспорт воситасида усти очиқ ёки темир йўл вагонларида олиб келинганда, бунда божхона кўригини ўтказишнинг имкони мавжуд бўлганда;
божхона кўриги жараёнида контейнер ёки юк бўлинмасида йўлак очган ҳолда товарлар бўйича тўлиқ маълумотга эга бўлиш имконияти мавжуд бўлса, шунингдек, товарлар йўқолиши ёки уларнинг ҳолати ўзгаришига олиб келмаса.
56. Божхона кўриги жараёни асосли сабабларга кўра тўхтатилганда (танаффус, иш вақтининг тугаши ва бошқа ҳолатларда), божхона органининг мансабдор шахси товарларнинг ўзгартирилмаган ҳолда сақланишини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга оширади, шу жумладан, юк жойларига, транспорт воситаларига ёки товарлар турган бинога идентификация воситаларини қўяди.
Божхона кўриги жараёни қуйидаги ҳолларда пост бошлиғи ёки унинг вазифасини бажарувчи шахснинг рухсати билан вақтинча тўхтатиб турилиши мумкин:
ваколатли шахснинг божхона кўригини тўхтатиб туриш бўйича асослантирилган мурожаатига асосан;
товар ва транспорт воситасини божхона кўригини ўтказиш имкони чекланганда;
божхона кўригини ўтказишни давом эттириш инсон саломатлиги ва атроф-муҳитга зиён етказиши мумкин бўлган ҳолатларда ушбу ҳолат бартараф этилгунига қадар;
товар хусусиятлари ҳақидаги маълумотлар етарли бўлмаганда, эксперт ва мутахассислар жалб этилиб, уларнинг тегишли хулосалари олингунига қадар;
божхона кўриги натижаси божхона экспертизасининг хулосасига боғлиқ бўлганда;
мазкур Низомнинг 46-бандида назарда тутилган ҳолларда.
57. Хавфни бошқариш тизими топшириғида божхона кўригини ўтказиш назарда тутилмаган ҳолларда божхона кўриги ўтказилиши лозим бўлса, божхона кўриги божхона пости бошлиғи ёки унинг вазифасини бажарувчи ходимнинг розилиги асосида ўтказилади. Бунда божхона органининг мансабдор шахси томонидан божхона кўриги божхона органларининг тегишли электрон тизимларида "яшил" ва "сариқ" йўлакда ушбу йўлакни ўзгартириш, "қизил" йўлакда божхона кўригини ўтказиш юзасидан қарор қабул қилингани бўйича белги қўйиш орқали ўтказилади.
58. Товар хусусиятлари ҳақидаги маълумотлар етарли бўлмаган ва товарни идентификациялаш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда ёки Хавфни бошқариш тизими топшириғига асосан божхона органининг мансабдор шахси божхона экспертизасини тайинлаб, товарлардан намуна ва (ёки) нусхалар олади.
Бунда товарлардан намуна ва (ёки) нусхалар норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқ олинади.
59. Божхона органи ёки ваколатли шахс томонидан зарур ҳолларда божхона кўриги жараёнига товар ва транспорт воситасига алоқадор бўлмаган эксперт ва мутахассислар жалб қилиниши мумкин. Бунда ваколатли шахс жалб қилган эксперт ва мутахассислар билан боғлиқ харажатлар ушбу ваколатли шахс томонидан қопланади.
60. Битта божхона постида ёки битта омборда ёнма-ён турган бир нечта туркумдаги товар ва транспорт воситалари бир вақтнинг ўзида бир нафар божхона органининг мансабдор шахси томонидан божхона кўригидан ўтказилиши мумкин. Бунда божхона кўриги божхона декларацияси асосида ўтказилаётган ҳолларда ҳар бир божхона декларацияси учун мазкур Низомнинг 61 ва 62-бандларида белгиланган тартиб бўйича алоҳида божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилади.
61. Божхона кўриги давомида товарларнинг амалдаги сони, хусусияти ва (ёки) товарлар ҳақидаги маълумотлар, божхона декларацияси ҳамда юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган маълумотларга мос келмаса, ушбу маълумотлар божхона кўриги далолатномасида акс эттирилади.
62. Божхона органининг мансабдор шахси томонидан божхона кўриги якунланганидан сўнг божхона органларининг ахборот тизимида, жумладан, мобил иловалардан фойдаланилган ҳолда электрон шаклда божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилади.
63. Ўтказилган божхона кўриги бўйича тузиладиган далолатнома шакли Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитаси (кейинги ўринларда - Божхона қўмитаси) томонидан тасдиқланади.
64. Божхона кўриги натижаларига кўра тафовут аниқланганда, тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотлар учун жавобгар ҳисобланган шахс (декларант, ваколатли шахс, ташувчи)га нисбатан қонунчиликка мувофиқ тегишли чоралар кўрилади. Ваколатли орган томонидан тасдиқланган маълумотлар асосида авария ёки енгиб бўлмас куч таъсири оқибатида товар ва транспорт воситасига шикаст етганлиги (товарнинг миқдорий ўзгариши, ўз хусусиятини йўқотганлиги) ҳолатлари бундан мустасно.
65. Қуйидаги ҳоллар товарларни божхона кўригидан ўтказмаслик учун асос бўлади:
Хавфни бошқариш тизими томонидан божхона кўригини ўтказиш юзасидан топшириқ берилмаганда, мазкур Низомнинг 53-банди еттинчи хатбошисида келтириб ўтилган ҳолатлар бундан мустасно;
божхона назорати остида сақланаётган товарлар божхона органининг рухсатисиз ишлатиб юборилиб, ушбу товарларга нисбатан божхона қонун бузилиши ҳолати юритилганда;
товарлар Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ҳукуматининг топшириғи асосида ишлатиб юборилганда;
товар бўйича аввал ўтказилган божхона кўриги тан олинган ҳолатларда;
"божхона ҳудудидан ташқарида қайта ишлаш" ҳамда "вақтинча олиб чиқиш" божхона режимидан сўнг товарлар "экспорт" божхона режимида расмийлаштирилганда.
66. Товарларнинг божхона кўриги Божхона қўмитаси марказий аппарати ва унинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўйича бошқармалари ва "Тошкент-АЭРО" ихтисослаштирилган божхона комплекси уланишини таъминловчи видеокузатув тизими билан жиҳозланган жойлардагина ўтказилади ҳамда ушбу видеоёзувлар уч ой давомида сақланади.
Ўзига хос хусусиятларга эга, ташқи ўлчамлари, физик кўрсаткичлари ёки кимёвий хоссаларига кўра ёхуд сақланишига доир алоҳида шартлар қўйилиши туфайли божхона омборига жойлаштирилиши мумкин бўлмаган товарлар, шунингдек, товар етказиб бериладиган жойда божхона омбори мавжуд бўлмаган ҳолларда, божхона кўриги товарлар етказиб берилган жойда божхона хизмати органлари томонидан кўчма видеоёзув ускуналари ёрдамида тасвирга олинган ҳолда ўтказилади ва видеотасвирлар божхона постида кўрик ўтказилган кундан бошлаб уч ой давомида сақланиши таъминланади.
67. Божхона назорати остида ташилаётган юк ортилган транспорт воситаларидан йўл-транспорт ҳодисаси, енгиб бўлмас куч ёки бошқа сабабларга кўра бошқа транспорт воситасига юклаш лозим бўлган тақдирда, товарлар тўлиқлиги ёки бут ҳолда эканлигига аниқлик киритиш мақсадида божхона кўриги ўтказилади.
2-§. Чегара божхона постларида товар ва транспорт
воситаларининг божхона кўриги
68. Божхона кўриги товар ва транспорт воситаларига тегишли ҳужжатлар тақдим қилингандан сўнг бевосита чегара божхона постида ва (ёки) божхона назорати зонасида ўтказилади.
Товар ва транспорт воситаларини божхона кўригидан ўтказиш учун етарли шароит бўлмаган ҳолларда, божхона пости бошлиғи ёки унинг вазифасини бажарувчи ходимнинг топшириғи асосида божхона кўриги товарларни тушириш, ортиш, жойлаштириш, санаш, ўлчаш, тақдим қилинган ҳужжатлардаги маълумотларга мос келишини аниқлаш имконияти мавжуд бўлган бошқа жойларда ёки манзил божхона постида ўтказилиши мумкин.
69. Қуйидаги ҳолларда божхона кўриги чегара божхона постида ўтказилади:
Хавфни бошқариш тизимининг топшириғи бўлганда;
божхона кўздан кечируви натижасида божхона кўригини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинганда;
рентген, радиологик назорат, тарози каби барча турдаги техник воситаларни қўллаш натижасида аниқланган номувофиқликларга аниқлик киритиш мақсадида божхона кўригини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинганда;
юк жўнатувчи давлатдаги эпидемиологик вазиятдан келиб чиққан ҳолда, тегишли давлат назорат органларининг талаблари мавжуд бўлганда.
Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари ва қонунчилик ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган бошқа ҳоллар бундан мустасно.
70. Божхона кўриги ўтказилаётганда божхона органининг мансабдор шахси қуйидагиларни амалга оширади:
Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириқларни тўлиқ бажариш;
янги хавф ёки шубҳа ва гумон пайдо бўлган ҳолларда божхона кўригининг ҳажмини ошириш;
товарларнинг сони, асосий ва (ёки) қўшимча ўлчов бирлигидаги миқдорини юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган маълумотлар билан таққослаш;
олиб кирилаётган, олиб чиқилаётган транспорт воситаларида Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилиши, олиб чиқилиши ва транзит олиб ўтилиши тақиқланган ёки чекланган товарларнинг мавжудлигини текшириш;
барча жараёнлар якуни бўйича божхона кўриги далолатномасини расмийлаштириш.
71. Божхона органининг мансабдор шахси томонидан юкли транспорт воситасининг юк бўлинмасини очган ҳолда, унга юкланган товарнинг амалдаги хусусиятлари бўйича дастлабки маълумотларни олиш мақсадида визуал текшириш натижалари бўйича соддалаштирилган божхона кўриги ўтказилади ҳамда бу тўғрисида божхона органлари ахборот тизими орқали тегишли белги қўйиш орқали тасдиқлайди.
72. Божхона декларациясида бир номдаги товар сифатида кўрсатилган товар туркумининг бир қисми божхона кўригидан ўтказилган бўлса, бундай кўрикдан ўтказиш натижалари шу товарнинг бутун туркумига татбиқ этилиши мумкин. Агар ваколатли шахс кўрикдан ўтказиш натижалари товарнинг бутун туркумига татбиқ этилиши мумкин эмас деб ҳисобласа, товар туркумининг қолган қисми учун қўшимча божхона кўриги ўтказилишини талаб қилишга ҳақли.
3-§. ТИФ божхона постларида товар ва транспорт
воситаларининг божхона кўриги
73. ТИФ божхона постларида божхона кўриги товарларга нисбатан божхона декларацияси божхона органлари ахборот тизимида рўйхатга олингандан сўнг Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириққа асосан ўтказилади.
74. ТИФ божхона постларида божхона кўриклари учун тақдим этилган электрон мурожаатлар ходимлар ўртасида божхона органларининг ахборот тизими орқали автоматик равишда тақсимланади. Қуйидаги ҳолларда кўриклар пост бошлиғи томонидан тақсимланиши мумкин:
автоматлаштирилган тизимда носозлик ёки техник муаммолар юзага келганда;
божхона кўриги якунланмасдан ходимни ўзгартириш талаб этилган ҳолатларда;
кўрик ўтказиш учун ходимдан махсус малака ёки тажриба талаб қилинганда;
қўшимча текширув ёки қайта кўрик зарур бўлган ҳолатларда;
хавфи юқори бўлган товар ва транспорт воситалари бўйича алоҳида кўрсатмалар бўлганда;
фавқулодда вазиятларда, ходимларнинг иш юкламасини мувофиқлаштириш талаб этилганда;
иш вақтидан ташқари божхона кўригини ўтказиш тақозо этган вазиятларда.
75. Божхона расмийлаштируви маркази ходими томонидан товар ва транспорт воситалари бўйича аниқлик киритилиши лозим бўлган савол ҳамда масалалар ТИФ божхона пости ходимлари томонидан бажарилади.
Бунда ходимлар ўртасида хабарлар алмашинуви уларга тақсимланган БЮД ва божхона кўриги доирасида тўғридан-тўғри электрон шаклда ЯААТ дастурларида олиб борилади.
76. Божхона органининг мансабдор шахси божхона кўриги ўтказилиши вақтини белгилайди ҳамда ваколатли шахсга божхона кўригини ўтказиш вақтини маълум қилади.
77. Божхона кўриги ўтказиладиган жойга етиб келган божхона ходимининг дастлабки ҳаракатлари:
товарларнинг божхона кўригидан ўтказилиши учун тайёрлигини ва белгиланган талаблар асосида кўрикка тақдим этилаётганлигини ўрганади. Агар бундай тайёргарлик амалга оширилмаган бўлса, ваколатли шахсга божхона кўригига тайёрланиш бўйича тавсия ва кўрсатмалар беради;
товарлар божхона кўриги учун тайёрланмаган бўлса, божхона органининг мансабдор шахси томонидан бу ҳақида кўрик далолатномасининг электрон шаклида тегишли муносабат белгиси қўйилади ва бундай тайёргарлик якунлангунига қадар божхона кўригини ўтказишни бошламайди.
78. Божхона кўриги ўтказилаётганда божхона органининг мансабдор шахси томонидан қуйидагилар амалга оширилади:
а) божхона кўригидан ўтказилаётган товар ва транспорт воситаларига нисбатан Хавфни бошқариш тизими томонидан божхона кўригининг ҳажми ва (ёки) даражаси белгиланмаган бўлса:
товарларни вазнини ўлчайди;
юк ўринларини очиб кўради ва товарлар сонини санаб чиқади;
товарларнинг ўлчов бирлигига мос келишини ўрганади;
товарларнинг сонини БЮДда кўрсатилган маълумотлар билан таққослайди;
товарларнинг ТИФ ТН кодини БЮДда кўрсатилган маълумотлар билан мос келишини текширади. Махсус билим ва кўникмага эга мутахассислар томонидан аниқланиши лозим бўлган товарлар бундан мустасно.
товарларнинг аввалги божхона режимида расмийлаштирилган товарлар билан мос келишини текширади (агар аввалги божхона режими мавжуд бўлса);
зарур ҳолларда товарларнинг транспорт воситасига тўлиқ юкланишини ёки транспорт воситасидан туширилишини таъминлайди;
экспорт божхона режимида товарлар бошқа божхона постига йўналтирилиши назарда тутилган ҳолларда, товарлар учун тақдим этилган БЮД расмийлаштирилгунига ва транспорт воситаси манзил божхона постига назоратга қўйилгунига қадар товарлар ортилган транспорт воситасининг божхона назорати зонасидан чиқиб кетмаслик чораларини кўради;
товарлар ортилган транспорт воситасини божхона ҳамроҳлигида кузатиб бориш тўғрисида қарор қабул қилинганда, божхона ҳамроҳлигидаги кузатувни амалга оширувчи ходимга божхона ҳамроҳлигида кузатиладиган товарлар ва транспорт воситаларини қабул қилиш-топшириш далолатномасини расмийлаштириш орқали топширади;
товарлар ортилган транспорт воситаси божхона ҳамроҳлигида кузатиб боришдан озод этилган ҳолларда, товар ва транспорт воситасининг манзил божхона постига белгиланган муддатда етиб боришини дастур орқали назорат қилади, муддат бузилганида дарҳол тегишли чораларни кўради;
б) Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириқларни бажариш;
в) товарнинг биркаси, маркировкаси, ёрлиқлари орқали ишлаб чиқарилган давлати тўғрисида маълумот олиш;
г) товарнинг ТИФ ТНга мувофиқ тўғрилигини текшириш мақсадида алоҳида хусусиятларини ўрганиш ҳамда шубҳали ҳолатларда экспертиза тайинлаш;
д) товар бўйича расмийлаштирувчи ходим томонидан сўралган қўшимча маълумотларни тақдим этиш;
е) тижорат ҳужжатларида товарлар ягона ўлчовда (дона, жуфт ва бошқа ўлчовда) кўрсатилган ва уларнинг умумий оғирлиги божхона тўлови суммасига таъсир этмаган ҳолларда ҳамда Хавфни бошқариш тизими топшириғида бошқа ҳоллар назарда тутилмаган бўлса, божхона кўриги давомида товарлар ўлчанмайди;
ж) божхона кўриги натижаси бўйича Низомнинг 62-бандига асосан божхона кўриги далолатномасини расмийлаштириш.
79. Божхона кўриги натижаларига кўра тафовут аниқланган тақдирда, божхона органининг мансабдор шахси томонидан мазкур Низомнинг 64-бандида кўрсатилган чоралар кўрилади.
4-§. Жисмоний шахсларнинг қўл-юки ва кузатиб
борилаётган багажларини божхона кўригидан ўтказиш
80. Чегара божхона постлари орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажлари божхона органлари томонидан божхона кўригидан ўтказилиши мумкин.
81. Чегара божхона постлари орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларининг божхона кўриги Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириққа, шунингдек, божхона органининг мансабдор шахсининг техник воситаларни кўллаш натижасида пайдо бўлган шубҳасига кўра ёки танлаб олиш принципига асосан ўтказилади.
82. Чегара божхона постлари орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларининг божхона кўриги божхона назорати зонасидаги божхона кўриги майдонида ёки алоҳида ажратилган махсус хоналарда ёҳуд йўловчи ташиш поездларида ўтказилади.
Бунда йўловчи ташиш поездларидаги божхона кўриги уларнинг тўхтаб туриш вақтида амалга оширилади.
83. Божхона органининг мансабдор шахси томонидан жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларининг божхона кўриги бевосита уларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларини очган ҳолда, текширилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратиб, демонтаж қилиб ёки бошқа йўллар билан бутлигини бузиб, товарларга аниқлик киритиш орқали ўтказилиши мумкин.
84. Жисмоний шахсларнинг қўл юки ва кузатиб борилаётган багажларини божхона кўригидан ўтказиш натижаси бўйича қуйидаги ҳолларда божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилади:
текширилаётган объект эгаси ҳозир бўлмаганда;
жисмоний шахс божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилишини талаб қилганда.
5-§. Товарларни қайта, қўшимча ҳамда товарлар чиқариб
юборилганидан кейинги божхона кўригидан ўтказиш
85. Қайта ва қўшимча божхона кўриги божхона органи бошлиғи ёки унинг вазифасини бажарувчи ходимнинг розилиги асосида ўтказилади.
86. Қайта божхона кўригини ўтказиш учун қуйидагилардан бири асос бўлади:
божхона назорати остида бўлганда товарларга ваколатли шахснинг асослантирилган ёзма талабига асосан;
жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари, божхона органлари ёки бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг тезкор таркибий тузилмаларидан, шунингдек, хорижий давлатлар ёки халқаро ташкилотлардан олинган тезкор-қидирув натижалари ва маълумотлари.
Қайта божхона кўриги мазкур Низомда белгиланган тартибда ўтказилади.
87. Қўшимча божхона кўриги ваколатли шахс кўрикдан ўтказиш натижалари товарнинг бутун туркумига татбиқ этилиши мумкин эмас деб ҳисобласа, товар туркумининг қолган қисми учун унинг ёзма талаби асосида ўтказилиши мумкин.
88. Божхона органлари товарлар чиқариб юборилганидан кейин, башарти божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилган деб тахмин қилиш учун етарли асослар ва тасдиқланган маълумотлар мавжуд бўлса, товарлар божхона кўригидан, шу жумладан, қайта божхона кўригидан ўтказилиши мумкин.
Бунда тасдиқланган маълумотлар ва асослар божхона органлари томонидан ўтказилган тезкор-қидирув фаолияти ва (ёки) божхона аудити натижасида божхона мақсадлари учун статистика маълумотларидан, БЮД ва бошқа ҳужжатлар таҳлили, шахсларнинг хабарнома ва аризалари, чет эл давлатлари, халқаро ташкилотларнинг тегишли органлари ҳамда оммавий ахборот воситаларидан олиниши мумкин.
89. Товарлар қайта, қўшимча ҳамда товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона кўригидан ўтказилганда, божхона органи томонидан белгиланган тартибда божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилади.
6-§. Божхона кўриги далолатномасини расмийлаштириш
90. Божхона кўриги далолатномаси божхона органларининг ахборот тизимида, шу жумладан, мобил иловалар орқали электрон шаклда расмийлаштирилади.
Божхона кўриги далолатномаси кўрик иштирокчилари томонидан қўл бармоқ излари қўйилган ҳолда, божхона органининг мансабдор шахсининг ЭРИси билан тасдиқланади.
91. Божхона кўригини ўтказиш жараёнида божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилганлик ҳолатлари аниқланганда, электрон шаклда расмийлаштирилган божхона кўриги далолатномаси А4 форматли қоғозга чоп этилган ҳолда процессуал ҳужжатларга илова қилинади.
92. Божхона кўригининг бошланиш вақти божхона органининг мансабдор шахси товарлар ўрамини, транспорт воситалари ёки контейнерларни, юк жойлари ва юк сиғимларини, товарлар жойлаштирилган ёки жойлаштириладиган бошқа жойларга нисбатан божхона назорати шаклларини қўллашни бошлаган вақтидан бошлаб ҳисобланади.
93. Божхона кўриги божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилгандан сўнг якунланган деб ҳисобланади. Бунда божхона кўриги жараёни божхона органининг мансабдор шахси томонидан тўхтатиб қўйилганда, тўхтатиб қўйилган вақтдан бошлаб божхона кўриги бошлангунга қадар бўлган вақт божхона кўригига сарфланган вақтга қўшилмайди.
94. Божхона кўриги далолатномаси қуйидаги ҳолларда қоғозда ёзма шаклда расмийлаштирилади:
давлат сирлари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлган ташқи савдо контрактлари бўйича олиб ўтилаётган товарларга нисбатан божхона кўриги ўтказилган ҳолларда;
божхона органлари ахборот тизимининг дастурларида божхона расмийлаштирувига белгиланган муддат ичида тузатиб бўлмас техник носозликлар ва (ёки) Интернет тармоғида узилишлар вужудга келганда;
халқаро шартномалар ва қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳолларда.
Бунда божхона кўриги далолатномаси кўрик иштирокчилари томонидан имзоланиб, божхона органининг мансабдор шахсининг шахсий муҳри билан тасдиқланади.
95. Расмийлаштирилган қоғоз шаклидаги божхона кўриги далолатномаларининг ҳисоби Божхона қўмитаси томонидан белгиланган "қоғоз шаклидаги божхона кўригини рўйхатга олиш китоби" ёрдамида юритилади.
96. Қоғоз ва (ёки) электрон шаклдаги божхона кўриги далолатномаси расмийлаштирилган кундан эътиборан уч йил мобайнида сақланади.
97. Шахсий кўрик божхона чегараси орқали ўтаётган ва божхона назорати зонасида ёки аэропортнинг халқаро йўналишлар учун очиқ бўлган транзит зонасида бўлган жисмоний шахсга нисбатан ўтказилади.
98. Шахсий кўрик божхона ҳудудига олиб кириш ёки ушбу ҳудуддан олиб чиқиш тақиқланган товарларни ёхуд қонунчиликда белгиланган тартибни бузган ҳолда олиб ўтилаётган товарларни жисмоний шахс ёнида яширмоқда ва уларни ўз ихтиёри билан тақдим этмоқчи эмас, деб тахмин қилишга асослар бўлган тақдирда, божхона органининг мансабдор шахси томонидан ўтказилади.
Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириқ ёки масофавий божхона назорати натижаси бўйича келиб тушган топшириққа ёки давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан келиб тушган маълумотларга асосан шахсий кўрик ўтказилиши мумкин.
99. Шахсий кўрикдан ўтказиш ҳақидаги қарор божхона органининг бошлиғи ёки унинг ўрнини босувчи шахс томонидан қабул қилинади.
Қабул қилинган қарорнинг нусхаси шахсий кўрикдан ўтказиладиган жисмоний шахснинг талабига кўра тақдим этилади.
100. Шахсий кўрикдан ўтказишни бошлашдан аввал божхона органининг мансабдор шахси:
шахсий кўрикдан ўтказиш тўғрисидаги қарорни жисмоний шахсга эълон қилиши;
шахсий кўрик ўтказилаётганда жисмоний шахсни унинг ҳуқуқлари билан таништириши;
жисмоний шахсга ёнида беркитилган товарларни ўз ихтиёри билан беришни таклиф қилиши шарт.
101. Жисмоний шахс шахсий кўрикни рад этган тақдирда, шахсий кўрикдан ўтказиш тўғрисидаги қарорга шахсий кўрикдан ўтказиш ҳақидаги қарорни эълон қилган божхона органининг мансабдор шахсининг имзоси билан тасдиқланган белги қўйилади.
102. Агар кўрикдан ўтказилаётган шахс божхона органининг мансабдор шахсининг қонуний талабларини бажармаса ёки бажаришга қаршилик кўрсатса, ушбу ҳаракатлар маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ жисмоний шахсни маъмурий йўл билан ушлаб туриш учун асос бўлади.
103. Шахсий кўрик санитария-гигиена талабларига жавоб берадиган, бошқа шахслар томонидан шахсий кўрик жараёнини кузатишни истисно этадиган алоҳида хонада божхона органининг кўрикдан ўтказилаётган шахс билан бир жинсдаги мансабдор шахси томонидан айнан шу жинсдаги икки холис иштирокида ўтказилади. Бошқа жисмоний шахсларнинг бу хонага кириш ва шахсий кўрикдан ўтказишни кузатиш имкониятига йўл қўйилмайди. Кўрикдан ўтказилаётган шахснинг танаси фақат тиббиёт ходимлари томонидан, зарур бўлганда махсус тиббиёт техникасидан фойдаланган ҳолда текширилади. Зарур бўлганда шахсий кўрик ўтказилаётганда таржимон жалб қилинади. Шахсий кўрикни ўтказишда инсоннинг ҳаёти ва соғлиғи учун хавфсиз бўлган техник ва бошқа воситалар қўлланилиши мумкин.
Вояга етмаган ёки муомалага лаёқатсиз шахс шахсий кўрикдан ўтказилаётганда унинг қонуний вакиллари (ота-онаси, фарзандликка олганлар, ҳомийлар, васийлар) ёки уни кузатиб борувчи шахслар ҳозир бўлишга ҳақли.
104. Шахсий кўрик кўрикдан ўтказилаётган шахс томонидан ўзида яшириб қўйилган товарларни топиш учун зарур бўлган доирада ҳамда инсон шаъни ва қадр-қиммати камситилишини, унинг соғлиғи ва мол-мулкига зиён етказилишини истисно этадиган шаклда ўтказилади.
105. Шахсий кўрик соддалаштирилган тарзда қуйидаги шаклда ўтказилиши ҳам мумкин:
божхона чегараси орқали ҳаракатланаётган шахсларга нисбатан инсон танасини сканер қилувчи қурилмаларни қўллаш орқали;
божхона ходимлари томонидан божхона чегараси орқали ҳаракатланаётган шахсларни уст кийим бошларини ечинтирмаган ҳолда, уст кийим боши ва танасини пайпаслаб текшириш йўли билан.
Божхона органлари томонидан соддалаштирилган тарзда шахсий кўрикни ўтказиш учун божхона органининг бошлиғи ёки унинг ўрнини босувчи шахснинг қарори ҳамда баённома тузиш талаб этилмайди.
Соддалаштирилган тарзда шахсий кўрикни ўтказиш натижасида қонун бузилиши ҳолати аниқланган тақдирда, божхона органининг мансабдор шахси томонидан тўлиқ шахсий кўрик ўтказилади ва натижаси бўйича баённома тузилади.
106. Кўрикдан ўтказилаётган шахс ёки унинг қонуний вакили ёхуд уни кузатиб борувчи шахс шахсий кўрикдан ўтказиш жараёнида қуйидаги ҳуқуқларга эга:
божхона органи бошлиғининг ёки унинг ўрнини босувчи бошқа шахснинг шахсий кўрикдан ўтказиш тўғрисидаги қарори эълон қилинишини талаб қилиш, соддалаштирилган тарзда шахсий кўрик ўтказиладиган ҳоллар бундан мустасно;
она тилидан фойдаланиш, шунингдек, таржимон хизматларидан фойдаланиш;
ўз ҳуқуқлари ва мажбуриятлари билан танишиш;
тушунтиришлар, илтимосномалар бериш;
шахсий кўрик баённомасини тузиш тугалланганидан сўнг у билан танишиб чиқиш ва мазкур баённомага киритилиши лозим бўлган маълумотларни баён этиш;
божхона органининг қарори, унинг мансабдор шахслари ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан белгиланган тартибда шикоят қилиш.
Кўрикдан ўтказилаётган шахс ёки унинг қонуний вакили ёхуд уни кузатиб борувчи шахс қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
107. Кўрикдан ўтказилаётган шахс ёки унинг қонуний вакили ёхуд уни кузатиб борувчи шахс шахсий кўрик давомида божхона органининг мансабдор шахсининг қонуний талабларини бажариши шарт.
108. Шахсий кўрик натижалари бўйича шахсий кўрикни ўтказган божхона органининг мансабдор шахси томонидан баённома тузилади. Баённома қуйидагилар томонидан электрон шаклда ЭРИ ёки қўл бармоқ изини қўйиш орқали тасдиқланади:
божхона органининг шахсий кўрикни ўтказган мансабдор шахси;
холислар;
шахсий кўрикдан ўтказилган жисмоний шахс ёки унинг қонуний вакили ёхуд уни кузатиб борувчи шахс;
тиббиёт ходими - кўрикдан ўтказилган шахснинг танаси у томонидан текширилганда;
шахсий кўрикда иштирок этган бошқа шахслар.
Шахсий кўрикдан ўтказилган жисмоний шахсга шахсий кўрик ўтказилгани тўғрисидаги баённоманинг чоп этилган нусхаси тақдим этилади ва баённома божхона органларида 3 (уч) йил давомида сақланади.
Ўтказилган шахсий кўрик бўйича тузилган баённома шакли Божхона қўмитаси томонидан тасдиқланади.
9-БОБ. БОЖХОНА ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАШИ
109. Божхона идентификациялаши товарлар, транспорт воситалари ва ҳужжатлар, шунингдек, божхона назорати остида бўлиши лозим бўлган товарлар турган ёки туриши мумкин бўлган хоналар ва бошқа жойларнинг божхона идентификациялаш воситаларини қўллаш йўли билан амалга оширилади.
110. Божхона идентификациялаш воситалари қуйидагилардан иборат:
қўйилган пломбалар, муҳрлар;
ёзилган рақамли, харфли тамғалар ва бошқа хилдаги тамғалар, идентификация белгилари;
босилган штамплар;
олинган намуналар ва нусхалар;
тузилган тавсифлар, чизмалар;
тайёрланган катта тасвирлар, расмлар, фотосуратлар ва видеотасвирлар;
товарнинг кузатув ҳужжатлари ва бошқа ҳужжатлар;
ёпиштирилган махсус наклейкалар ва ҳимоя мосламалари;
товарнинг жўнатувчи божхона пости томонидан пломбалар ва муҳрлар қўйилган, транспорт воситаларининг юк бўлимларига жойлаштирилган, божхона мақсадлари учун зарур товарнинг кузатув ҳужжатлари;
сейф-пакетларга жойлаштирилган, божхона мақсадлари учун зарур бўлган ҳужжатлар;
қонунчиликка зид бўлмаган бошқа божхона идентификациялаш воситалари.
111. Божхона идентификациялаш воситалари божхона органлари томонидан ўзгартирилиши, олиб ташланиши ёки йўқ қилиниши мумкин, товарларнинг ва транспорт воситаларининг йўқ қилиниши, қайта тиклаб бўлмайдиган тарзда йўқотилиши ёки жиддий тарзда бузилиши ҳақиқий хавфи бўлган ҳоллар бундан мустасно. Божхона органларига божхона идентификацияси воситалари ўзгартирилгани, олиб ташлангани ёки йўқ қилингани тўғрисида дарҳол хабар берилади ва ҳақиқий хавф мавжудлигининг далиллари тақдим этилади.
Товар жўнатувчилар ва ташувчилар, шунингдек, чет давлатларнинг божхона органлари томонидан Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ қўйилган пломбалар, муҳрлар ёки бошқа божхона идентификациялаш воситалари божхона идентификациялаш воситалари сифатида эътироф этилиши мумкин.
Юк операциялари божхона назорати зонасида ёки божхона омбори ҳудудида ўтказилганда, қўйилган божхона идентификациялаш воситаларини олиб ташлаш ёки йўқ қилиш божхона органининг рухсати асосида божхона назорати зонасига жавобгар шахс ёки божхона омбори эгаси ёки унинг ваколатли шахси томонидан амалга оширилиши мумкин.
112. Божхона идентификациялаш воситаларининг қўлланиш ва тайёрланиш тартиби Божхона қўмитаси томонидан белгиланади.
113. Божхона органларининг мансабдор шахси томонидан божхона назорати остидаги товарлар ва транспорт воситаларини визуал кузатиш, шу жумладан, техник воситалар қўлланилган ҳолда кузатиш божхона кузатуви ҳисобланади.
114. Божхона органлари божхона омборлари ва божхона постларига ўрнатилган видеокузатув тизими ёки юзни таниб олувчи камералари орқали визуал божхона кузатувини амалга оширади.
Божхона кузатуви натижасида божхона назорати остидаги товар ва транспорт воситалари ёки божхона чегарасини кесиб ўтаётган жисмоний шахсларда қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бузилиш ҳолати бўйича шубҳа вужудга келганда, божхона органлари томонидан божхона назоратининг бошқа шакллари қўлланади.
115. Божхона органларининг видеокузатув тизимидаги маълумотлар тасвирга олинган кундан бошлаб уч ой давомида Божхона қўмитасида сақланади.
11-БОБ. БИНОЛАР ВА ҲУДУДЛАРНИ ТЕКШИРИШ
116. Бинолар ва ҳудудларни текшириш божхона назорати остида бўлган, шу жумладан, шартли равишда чиқариб юборилган товарларнинг ва транспорт воситаларининг божхона омборларида, бож олинмайдиган савдо дўконлари биноларида, шунингдек, божхона тартиб-таомиллари ва режимлари шартларига мувофиқ товарлар ва транспорт воситалари туриши лозим бўлган шахсларда товарлар ва транспорт воситалари борлигини тасдиқлаш мақсадида божхона органининг мансабдор шахси томонидан амалга ошириладиган ҳаракатдир.
117. Божхона органлари божхона назорати остидаги товар ва транспорт воситалари сақланаётган бино ва ҳудудларни ҳар уч ойда бир маротаба бино ва ҳудуд эгасини олдиндан хабардор қилган ҳолда текширади, мазкур товар ва транспорт воситаларининг ишлатиб юборилганлиги ва (ёки) ноқонуний фойдаланилгани тўғрисида асосли маълумотлар мавжуд бўлган ҳоллар бундан мустасно.
Божхона назорати остидаги товар ва транспорт воситалари сақланаётган бино ва ҳудуд эгасининг мурожаатига асосан божхона органлари томонидан текширув ўтказилиши мумкин.
Биноларида ва ҳудудларида божхона назоратидан ўтказилиши лозим бўлган товарлар ва (ёки) транспорт воситалари, божхона назорати учун зарур ҳужжатлар турган ёки туриши эҳтимоли бўлган ёхуд назорат қилиниши божхона органларига юкланган фаолиятни амалга ошираётган юридик ва жисмоний шахслар шу биноларга ва ҳудудларга божхона органларининг мансабдор шахсларига улар хизмат гувоҳномасини кўрсатган тақдирда кириш имконини беради.
Агар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ёки халқаро шартномаларида давлат органлари мансабдор шахсларининг алоҳида объектларга кириши учун бошқача тартиб белгиланган бўлса, божхона органларининг мансабдор шахслари бу объектларга Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида ёки халқаро шартномаларида белгиланган тартибда киришга ҳақли.
118. Божхона органлари бинолар ва ҳудудларни текширишда қуйидаги ҳаракатларни амалга оширади:
божхона назорати остида турган товарларнинг тўлиқ сақланаётганлигини, унга шикаст ёки бошқача тарзда зарар етказилмаганлигини текшириш;
бино ва ҳудудларга бегона шахсларнинг кириш имкониятлари чекланганлигини ўрганиш (бинога кириш учун яширин йўллар, тирқишларнинг мавжуд эмаслиги, ҳудуд тўсиқ билан ўралганлиги ва бошқалар).
12-БОБ. ТОВАРЛАРНИ ВА ТРАНСПОРТ
ВОСИТАЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛИШ, ҲИСОБГА
ОЛИШ ТИЗИМИНИ ТЕКШИРИШ ҲАМДА УШБУ
ТОВАРЛАРНИ ВА ТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИНИ
ИНВЕНТАРИЗАЦИЯДАН ЎТКАЗИШ
1-§. Товарларни ва транспорт воситаларини ҳисобга олиш,
ҳисобга олиш тизимини текширишнинг умумий қоидалари
119. Божхона чегарасидан олиб ўтилаётган ва (ёки) божхона назорати остида бўлган барча товарлар ва транспорт воситалари божхона органлари томонидан ҳисобга олиниши керак.
120. Тегишли божхона режимлари шартларига риоя этилиши учун масъул бўлган юридик ва жисмоний шахслар божхона чегарасидан олиб ўтилаётган ва (ёки) божхона назорати остида бўлган товарларнинг ва транспорт воситаларининг ҳисобини юритиши ҳамда ҳар чоракда божхона органларига Божхона қўмитаси томонидан белгиланадиган шаклда ҳамда электрон тарзда ҳисобот тақдим этиши шарт.
121. Товарларнинг ва транспорт воситаларининг ҳисоби божхона органларида жорий этилган ахборот тизимлари орқали юритилади.
122. Тегишли божхона режимлари шартларига риоя этилиши учун масъул бўлган юридик ва жисмоний шахслар томонидан амалга ошириладиган товарларни ва транспорт воситаларини ҳисобга олиш тизимини текшириш божхона органлари томонидан қуйидаги ҳолларда қўлланилиши мумкин:
шахс божхона расмийлаштирувининг соддалаштирилган тартиб-таомилларини қўллаш тўғрисида ариза берганда;
ҳисобга олиниши лозим бўлган товарлар шартли равишда чиқариб юборилганда;
божхона брокерларининг, божхона ташувчиларининг, шунингдек, айрим божхона режимлари доирасида фаолият юритаётган ва (ёки) товарларни божхона назорати остида сақлаш бўйича хизматлар кўрсатаётган шахсларнинг фаолияти назорат қилинаётганда;
божхона назорати остида турган товарлар ва (ёки) транспорт воситаларига нисбатан ваколатли шахс текширилаётганда.
2-§. Товарларни ва транспорт воситаларини
инвентаризациядан ўтказишнинг
умумий қоидалари
123. Божхона назорати остида турган товарлар ва транспорт воситалари божхона органи бошлиғининг ёки унинг ўрнини босувчи шахснинг мазкур Низомга 1-иловага мувофиқ шаклда қабул қилинган қарорига кўра божхона органининг мансабдор шахслари томонидан инвентаризациядан ўтказилади (кейинги ўринларда - инвентаризациядан ўтказиш).
Инвентаризациядан божхона омбори, вақтинча сақлаш, вақтинча олиб кириш, бож олинмайдиган савдо, эркин божхона зонаси, эркин омбор божхона режимларига жойлаштирилган, шунингдек, шартли чиқариб юборилган божхона назорати остидаги товарларни улар дастлаб божхона режимига жойлаштирилган вақтдаги ҳолатида (бут, яроқли, ўзгаришсиз ва бошқалар) сақланаётганлигига аниқлик киритиш, божхона режимлари талаблари ва шартларига риоя қилинганлигини жойлашган манзилга борган ҳолда ўрганиш мақсадида ўтказилади.
Инвентаризациядан ўтказишда божхона органи ходимлари томонидан божхона назорати остида турган товарларни бевосита сақлаш жойига борган ҳолда мавжудлиги текширилади, миқдорини аниқлаш мақсадида саналади ёки ўлчанади, фойдаланишдаги яроқлилик ҳолати ўрганилади.
124. Товарларни ваколатли шахс иштирокида божхона органининг мансабдор шахси томонидан инвентаризация ўтказилади.
125. Инвентаризация қуйидаги ҳолларда ўтказилади:
божхона назорати остидаги товарлар белгиланган талаб ва шартлар асосида сақланаётгани ёки фойдаланилаётгани ўрганилаётганда;
товарлар сақланаётган жойда табиий офатлар, ёнғинлар, бахтсиз ҳодисалар ёки экстремал шароитлар юз берганда;
божхона назорати остидаги товарлар қонунга хилоф тарзда тасарруф этилаётгани тўғрисида маълумот бўлганда;
божхона органларига бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ёки давлат органларидан келиб тушган материаллар, шунингдек, хорижий давлатларнинг божхона ва бошқа давлат органлари ва халқаро ташкилотлардан олинган маълумотлар мавжуд бўлганда.
126. Инвентаризациядан ўтказишда заруратга кўра махсус билим ва малакага эга, холис, текширув натижаларидан манфаатдор бўлмаган мутахассис ва экспертлар жалб қилиниши мумкин.
127. Божхона органлари тегишли божхона режимлари шартларига риоя этилиши учун жавобгар бўлган юридик ва жисмоний шахслар томонидан ўтказилган товарлар ва транспорт воситалари инвентаризацияси натижаларидан фойдаланиши мумкин.
3-§. Товарларни инвентаризациядан ўтказишни
белгилаш ва ўтказиш бўйича қоидалар
128. Божхона назорати остида турган товарларни ва транспорт воситаларини инвентаризация қилиш божхона органи бошлиғининг ёки унинг ўрнини босувчи шахснинг қарорига кўра божхона органининг мансабдор шахслари томонидан амалга оширилади.
129. Божхона органлари инвентаризациядан ўтказиш бошланиши ҳақида камида 5 иш куни олдин ваколатли шахсни хабардор қилади.
Божхона органларига божхона назорати остидаги товарлар билан ғайриқонуний операциялар ўтказилаётгани тўғрисида мурожаат келиб тушганда ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларининг берган хабари асосида ваколатли шахсни икки иш куни олдин хабардор қилган ҳолда инвентаризациядан ўтказилади, тезкор қидирув тадбирлари бундан мустасно.
130. Божхона органининг мансабдор шахси ўзининг хизмат гувоҳномасини инвентаризациядан ўтказиш бошланишидан аввал ваколатли шахсга кўрсатиши ҳамда инвентаризациядан ўтказиш тўғрисидаги божхона органи қарори нусхасини тақдим этиши лозим.
131. Ваколатли шахс божхона органининг мансабдор шахсига товарлар сақланаётган бино ёки ҳудудга киришини таъминлайди.
Ваколатли шахс божхона органининг мансабдор шахсларини товарлар жойлашган бино ва ҳудудларга киришига тўсқинлик қилса ёки товарларни кўрсатишдан бош тортса, ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ шаклда далолатнома тузилади ва тезкор бўлинмаларни хабардор қилган ҳолда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда куч ва махсус воситаларни қўллаш орқали ушбу ҳудудга кириши мумкин.
132. Инвентаризациядан ўтказиш давомида ваколатли шахс товарлар бўйича вужудга келган номувофиқликлар ва тафовутлар юзасидан зарур ҳужжатлар ёки бошқа маълумотларни тақдим этиши лозим.
133. Инвентаризациядан ўтказиш муддати беш иш кунидан ошмаслиги керак.
134. Ўтказилган инвентаризация якунлари бўйича ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ инвентаризациядан ўтказиш далолатномаси электрон шаклда тузилади ҳамда инвентаризация иштирокчилари томонидан қўл бармоқ излари қўйилган ҳолда, божхона органининг мансабдор шахсининг ЭРИси билан тасдиқланади, ёзма шаклда декларацияланадиган товарлар бундан мустасно.
Ёзма шаклда декларацияланадиган товарлар бўйича ўтказилган инвентаризация якунлари юзасидан инвентаризациядан ўтказиш далолатномаси ёзма шаклда тузилади ва божхона юк декларацияси билан бирга сақланади.
Инвентаризациядан ўтказиш далолатномаси товарлар божхона назорати остида турган товар мақомини йўқотгунга қадар инвентаризацияни ўтказган божхона органида сақланади.
Инвентаризациядан ўтказиш жараёнида божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилганлик ҳолатлари аниқланганда, электрон шаклда тузилган инвентаризациядан ўтказиш далолатномаси қоғозда чоп этилади. Ваколатли шахснинг мурожаатига асосан ушбу далолатнома нусхаси тақдим этилади.
4-§. Товарларни инвентаризациядан ўтказишда божхона
органлари мансабдор шахсларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
135. Божхона органининг мансабдор шахслари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
инвентаризациядан ўтказиш учун божхона назорати остида турган товарлар жойлашган бино ва ҳудудга кириш;
ваколатли шахсдан инвентаризациядан ўтказилаётган товарга тегишли божхона органлари ахборот тизимида мавжуд бўлмаган ҳужжатларни талаб қилиб олиш;
ваколатли шахсдан инвентаризациядан ўтказиш учун товарларни тақдим этишни талаб қилиш;
зарур бўлганда, махсус билим ва малакага эга, холис, текширув натижаларидан манфаатдор бўлмаган мутахассис ва экспертларни жалб қилиш;
товарларни инвентаризациядан ўтказиш учун ваколатли шахслардан назорат техник воситалар ва қурилмалар билан таъминлаб беришни талаб қилиш.
136. Божхона органининг мансабдор шахсларининг мажбуриятлари:
ваколатли шахснинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳурмат қилиш, уларга нисбатан ноқонуний қарорлар ва ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) билан зарар етказилишининг олдини олиш;
инвентаризациядан ўтказиш тартибларига риоя қилиш;
ваколатли шахсга инвентаризациядан ўтказиш ҳақидаги қарор нусхасини бериш ва унга хизмат гувоҳномасини кўрсатиш;
инвентаризациядан ўтказиш давомида ваколатли шахснинг белгиланган иш режимини бузмаслик;
инвентаризациядан ўтказишда олинган ҳар қандай маълумотдан фақат божхона мақсадларида фойдаланиш;
ўз хизмат вазифасини бажариш чоғида ўзига маълум бўлган махфий маълумотларни ва қонунчилик ҳужжатлари билан қўриқланадиган бошқа сирларни ташкил этувчи маълумотларни ошкор қилмаслик;
ваколатли шахснинг мурожаатига биноан инвентаризациядан ўтказиш тартибига оид қоидалари тўғрисида зарур маълумотларни тақдим этиш;
инвентаризациядан ўтказишда олинган ва тузилган ҳужжатларнинг сақланишини таъминлаш;
инвентаризация натижасида божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилиши ҳолатлари аниқланганда, қонунчиликда белгиланган тартибда чораларни кўриш;
божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни бажариш.
5-§. Товарларни инвентаризациядан ўтказишда
ваколатли шахснинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
137. Ваколатли шахс қуйидаги ҳуқуқларга эга:
божхона органининг мансабдор шахсидан инвентаризациядан ўтказиш учун асос бўлган ҳужжатлар билан танишиш, улардан нусха олиш ва уни амалга ошириш тартибига оид қонунчилик ҳужжатлари ва қоидалари тўғрисида тушунтириш олиш;
божхона органларининг қарорлари ва ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда шикоят қилиш;
ўз объектига божхона органининг мансабдор шахсларининг киришини қуйидаги ҳолларда рад этиш:
божхона органининг мансабдор шахси томонидан инвентаризациядан ўтказиш тўғрисида ваколатли шахс белгиланган тартибда хабардор этилмаганда;
божхона органининг мансабдор шахси томонидан инвентаризациядан ўтказиш тўғрисида божхона органининг қарорини тақдим этмаганда ҳамда хизмат гувоҳномасини кўрсатмаган тақдирда;
божхона органи қарорида белгиланган инвентаризация ўтказиш муддатидан ташқари даврда;
қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқлардан фойдаланиш.
138. Ваколатли шахсларнинг мажбуриятлари:
инвентаризациядан ўтказишда ҳозир бўлиш ва божхона органининг мансабдор шахсларига инвентаризация жараёни билан боғлиқ зарур кўмак кўрсатиш;
инвентаризациядан ўтказиш учун сўралган товарларни тақдим этиш;
божхона органининг мансабдор шахсининг талабига биноан, товарларга тегишли божхона органлари ахборот тизимида мавжуд бўлмаган ҳужжатларни тақдим этиш;
инвентаризациядан ўтказиш учун божхона назорати остида турган товарлар жойлашган бино ва ҳудудларга божхона органининг мансабдор шахсларининг тўсиқсиз киришини таъминлаш.
6-§. Инвентаризациядан ўтказишни бошлаш,
ўтказиш ва якунлаш тартиби
139. Инвентаризациядан ўтказиш бошланишидан аввал:
божхона органининг мансабдор шахси Божхона қўмитасининг ахборот тизимларидан инвентаризациядан ўтказиладиган товарлар тўғрисидаги энг сўнгги маълумотларни олиши;
ваколатли шахс товарларни санаш, ўлчаш ва бошқа божхона назорати тартиб-таомилларини амалга ошириш учун қулай бўлган ҳолда, товарлар тури, хусусияти ва ўлчамларига асосан жойлаштириш чораларини кўриши шарт.
140. Инвентаризациядан ўтказиш жараёнида товарларнинг мавжудлиги, уларнинг белгиланган талаблар ва шартлар асосида сақланаётгани товарларни бевосита кўриш орқали аниқланади. Бунда товарларнинг миқдорига аниқлик киритилиши мумкин.
141. Махсус жиҳозланган жойларда сақланаётган ўйилувчан, тўкилувчан ёки қуйилувчан товарларни инвентаризациядан ўтказиш математик ҳисоб-китоб усулларига асосланади.
142. Инвентаризациядан ўтказиш натижасида божхона тўғрисидаги қонунчилик талабларининг бузилганлик ҳолати аниқланганда, қонунчиликда белгиланган чоралар кўрилади.
13-БОБ. ТОВАРЛАР ЧИҚАРИБ ЮБОРИЛГАНИДАН
КЕЙИНГИ БОЖХОНА НАЗОРАТИ
143. Товарлар чиқариб юборилганидан кейин божхона органлари, агар божхона тўғрисидаги қонунчилик бузилишлари мавжуд деб тахмин қилиш учун етарли ва тасдиқланган асослар мавжуд бўлса, божхона назоратини амалга оширишга, шу жумладан божхона аудити усуллари асосида амалга оширишга ҳақли.
144. Товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назорати амалга оширилаётганда божхона органлари товарларнинг борлигини текширишга, уларни қайта божхона кўригидан ўтказишга, божхона декларациясида кўрсатилган маълумотларни қайта текширишга, ҳужжатларни ҳамда ушбу товарлар билан амалга ошириладиган ташқи иқтисодий операцияларга ва ундан кейинги тижорат операцияларига тааллуқли ахборотни текширишга ҳақли. Текширув мазкур операцияларга бевосита ёки билвосита алоқадор ёхуд зарур ҳужжатларга эга бўлган юридик ва жисмоний шахслар жойлашган жойларда ўтказилиши мумкин.
145. Товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назорати қуйидаги усулларни қўллаш орқали амалга оширилади;
божхона аудитини ўтказиш;
товарнинг ТИФ ТН коди бўйича тўғри таснифланганлигини назорат қилиш;
божхона қиймати тўғри белгиланганлигини ҳамда божхона тўловлари тўғри ундирилишини мониторинг қилиш.
146. Товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назоратини ўтказиш учун божхона органи бошлиғининг ёки унинг ўрнини босувчи шахснинг текширув мақсади, уни ўтказиш муддатлари, текширувчи божхона органининг мансабдор шахсларининг таркиби ва текширилаётган давр кўрсатилган қарори асос бўлади.
147. Товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назорати айни бир контракт (шартнома, келишув) бўйича кўпи билан бир маротаба ўтказилиши мумкин.
148. Товарлар чиқариб юборилганидан кейинги божхона назорати ҳамда божхона тўловларини қўшимча ҳисоблаш товарларнинг божхона назорати остида бўлиши тугаган пайтдан эътиборан уч йил ичида амалга оширилиши мумкин.
149. Божхона органлари божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилганлигини ваколатли шахс томонидан божхона расмийлаштируви жараёнида тақдим этилган ҳужжатларни молия-хўжалик фаолиятига боғлиқ ҳужжатларда акс эттирилган маълумотлар билан солиштирган ҳолда ўрганиш ва текшириш орқали белгиланган тартибда божхона аудитини ўтказади.
14-БОБ. ТОВАР ВА ТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИНИНГ
БОЖХОНА НАЗОРАТИ ШАКЛЛАРИНИ ҚЎЛЛАШ
ЖАРАЁНИДА ТЕХНИК ХОДИМЛАР, ХИЗМАТ
ИТЛАРИ ВА ТЕХНИК ВОСИТАЛАРДАН
ФОЙДАЛАНИШ
150. Товар ва транспорт воситалари ёки унинг ҳужжатларига нисбатан божхона назорати шаклларини қўллашда божхона органлари божхона назорати тўлиқ амалга оширилишини таъминлаш мақсадида турли эксперт ва мутахассисларни жалб қилиши мумкин.
Божхона назорати амалга оширилишида юкни тушириш ва ортиш ҳамда божхона назорати шаклларини қўллаш билан боғлиқ бўлган бошқа вазифаларни амалга оширувчи техник ходимлар иштирок этиши мумкин.
151. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилиши, олиб чиқилиши ёки транзит олиб ўтилиши тақиқланган товарларни аниқлаш мақсадида божхона кўздан кечируви ва (ёки) божхона кўриги зарур ҳолларда хизмат итларидан фойдаланган ҳолда ўтказилиши мумкин.
152. Божхона назорати шаклларини қўллаш самарадорлигини ошириш ҳамда товарлар ҳақидаги маълумотларни (уларнинг сони, таркиби, физик ва кимёвий хоссалари, асллилиги, махфий жойларнинг борлиги) аниқлаш мақсадида техник воситаларидан фойдаланилади.
Иш самарадорлигини ошириш мақсадида божхона назоратини амалга оширишда божхона органи ходимлари томонидан қуйидаги техник воситалардан фойдаланилиши мумкин:
планшетлар (божхона кўригини амалга ошириш учун);
радиоалоқа воситаси (рация);
видеокузатув тизими;
GPS мониторинг тизими ва GPS трекер қурилмаси;
транспорт воситаларининг давлат рақамини ҳамда вагонлар рақамини автоматик аниқлаш тизими;
қўл юкларини кўрикдан ўтказувчи сканер (рентген) қурилмалари;
инсон танасини сканер қилувчи қурилма;
транспорт воситаларини сканер қилувчи замонавий инспекцион кўрик мажмуалари;
электрон автотарозилар;
ҳажм ўлчовларини автоматик аниқловчи қурилмалар;
божхона назоратининг бошқа техник воситалари.
Божхона органлари томонидан божхона постларида божхона назоратини амалга ошириш мақсадида инсон юзини таниб олиш тизимдан фойдаланилиши мумкин, бунда инсон юзини таниб олиш тизими Хавфни бошқариш тизими билан интеграция қилинган ҳолда фойдаланилади.
153. Божхона назорати шаклларини (шахсий кўрик бундан мустасно) амалга ошириш давомида божхона органининг мансабдор шахси томонидан жараён фото ва видео тасвирга олиниши мумкин, бунда божхона назоратини амалга ошириш фото ва видео тасвирга олишнинг қуйидаги мезонлари ва талабларига риоя қилиниши лозим:
божхона назоратини амалга оширишда иштирок этган барча шахслар;
транспорт воситасига ўрганилган идентификация воситаларининг бутлиги ҳамда транспорт воситасининг юк бўлимида бевосита (эркин) кириш имконияти мавжуд ёки мавжуд эмаслиги;
божхона назоратидан ўтказилаётган товар ва транспорт воситасининг тўлиқ миқдори, ўлчамлари, алоҳида хусусиятлари, маркаси, русуми, қадоқлари ҳамда товарнинг ТИФ ТН коди ва божхона қийматига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган бошқа хусусиятларини яққол кўринадиган даражада тасвирга олиш.
Божхона назоратини амалга оширишда намуна ва синамаларни олиш жараёни тасвирга олиниши мумкин.
Божхона назоратини амалга ошириш давомида қонунчилик талабларининг бузилганлиги аниқланган тақдирда, аниқланган ҳолат тафсилотлари тасвирга олиниб, процессуал ҳужжатларга илова қилинади.
154. Божхона назорати шаклларини амалга ошириш давомида божхона органининг мансабдор шахси техник воситаларни қўллаш жараёнида шахсий хавфсизликка, инсонлар ҳаёти ва соғлиғига, атроф-муҳит ҳамда товар ва транспорт воситаларига зарар етказмаслик ҳамда шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш чораларини кўриши лозим.
ТОВАРЛАРНИ КЎЗДАН КЕЧИРИШ
155. Декларант божхона декларацияси ва божхона мақсадлари учун зарур бошқа ҳужжатлар берилгунига қадар товарларни божхона назорати остида кўздан кечириш, ўлчаш, уларнинг намуналари ва нусхаларини олиш ҳуқуқига эга.
Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш учун мурожаатнома божхона декларацияси божхона органига тақдим этилгунига қадар берилади.
Божхона органи томонидан товарларни божхона кўригидан ўтказиш белгиланиб, бу жараён якунига етмаган ҳолларда ёки товарлар транспорт воситасидан туширилиб бўлганда, декларант томонидан товарларни кўздан кечириш бўйича мурожаат қабул қилинмайди.
156. Декларант томонидан товарлар фақат ТИФ божхона постларида божхона омбори божхона режимида, божхона органи томонидан белгиланган божхона омбори ҳудудида кўздан кечирилади.
Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш Хавфни бошқариш тизими томонидан берилган топшириққа асосан товарларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолият номенклатурасига мувофиқлигини таснифлаш тўғрисидаги дастлабки қарор олинади.
157. Декларантнинг мурожаатномаси божхона органининг ахборот тизимида рўйхатга олинади. Мурожаатноманинг электрон шакли Божхона қўмитаси томонидан тасдиқланади.
158. Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш учун тақдим этилган божхона юк декларацияси Хавфни бошқариш тизими томонидан баҳоланади.
Бунда Хавфни бошқариш тизими томонидан божхона кўриги ўтказилиши юзасидан топшириқ берилганда, божхона органининг мансабдор шахси томонидан божхона кўриги ўтказилади.
Хавфни бошқариш тизими томонидан божхона кўриги белгиланмаганда божхона органининг мансабдор шахси:
кўздан кечиришни амалга ошираётган шахснинг товарларга нисбатан ваколатлилигини аниқлайди;
транспорт воситаларини ташқи тарафдан кўздан кечиради;
божхона идентификацияси воситалари мавжудлиги ҳамда уларга шикаст етказилмаганлигини аниқлайди, божхона идентификацияси воситалари бузилганлиги аниқланган ҳолларда, товарларни йўқолиш эҳтимоллари мавжудлигини аниқлайди;
божхона идентификацияси воситаларининг олиб ташланиши ва транспорт воситаси юкхонасининг очилишида иштирок этади.
Идентификациялаш воситалари ҳамда улар ўрнатилган жиҳозларга зарар етказилгани аниқланганда, тегишли тартибда божхона қонун бузилиши юзасидан иш материаллари юритилиб, товарлар божхона кўригидан ўтказилади, бунда декларант томонидан товарларни кўздан кечиришга йўл қўйилмайди.
159. Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш билан боғлиқ барча жараёнлар божхона назорати остида амалга оширилади.
Хавфни бошқариш тизими томонидан божхона кўриги белгиланмаган ҳолларда декларант товарларни декларант томонидан кўздан кечириш якуни бўйича мазкур Низомга 4-иловага мувофиқ "товарларни декларант томонидан кўздан кечириш далолатномаси"ни электрон тарзда ушбу жараёнда иштирок этган божхона органининг мансабдор шахсига тасдиқлаш учун тақдим этади.
"Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш далолатномаси"га уни божхона органининг мансабдор шахси тасдиқлагандан сўнг расмийлаштирилган мақоми берилади.
Бунда декларант томонидан товарларни кўздан кечириш натижасида юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган товарлар бўйича тафовут аниқлангангани тўғрисида "товарларни декларант томонидан кўздан кечириш далолатномаси"да кўрсатилган ҳолларда божхона органининг мансабдор шахси томонидан божхона кўриги ўтказилади.
Божхона кўриги натижасида "товарларни декларант томонидан кўздан кечириш далолатномаси"да кўрсатиб ўтилган маълумотлар бўйича тафовут аниқланган тақдирда, қонунчиликда белгиланган тартибда декларантга нисбатан тегишли чоралар кўрилади.
160. Декларант томонидан кўздан кечириш жараёнида божхона органи ёки декларантнинг талабига кўра эксперт ва/ёки мутахассислар жалб этилиши мумкин.
161. Декларант томонидан кўздан кечириш натижасида юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган товарлар бўйича тафовут аниқланган тақдирда, товарларга мос шаклда тегишли ҳужжатлар қайта тақдим этилади.
162. Аниқланган тафовут бўйича ваколатли шахсга нисбатан божхона қонунчилик бузилиши ҳолати расмийлаштирилмайди. Ушбу Низомнинг 159-бандида кўрсатиб ўтилган ҳолатлар бундан мустасно.
163. Декларант томонидан кўздан кечириш жараёнлари тегишли мурожаатнома божхона органлари ахборот тизимларида рўйхатга олинган вақтдан бошланади ҳамда мазкур "товарларни декларант томонидан кўздан кечириш далолатномаси" расмийлаштирилган мақоми берилгандан сўнг якунланади.
16-БОБ. ТОВАРЛАРНИ ҚАЙТА ЮКЛАШ
ЖАРАЁНЛАРИДА БОЖХОНА НАЗОРАТИНИ
АМАЛГА ОШИРИШ
164. Махсус божхона пломбаси бузилмаган ёхуд транспорт воситасининг юк бўлимлари очилмаган ҳолда қайта юклаш жараёнлари божхона органининг мансабдор шахси иштирокисиз, шунингдек, транзит тартибда ҳаракатланаётган транспорт воситасига юкланган товарларни бир транспорт воситасидан бошқа транспорт воситасига қайта юклаш фақат божхона назорати зоналарида божхона органининг мансабдор шахси иштирокида амалга оширилади.
Бунда қайта юклаш жараёни бошланишидан олдин декларант томонидан божхона органларига мурожаат қилинади.
165. Божхона органининг мансабдор шахси иштирокида қайта юклаш жараёнларида божхона органининг мансабдор шахси қуйидаги хатти-ҳаракатларни бажаради:
тақдим этилган юк кузатув ҳужжатларини ўрганади;
божхона идентификацияси воситалари мавжудлиги, уларга шикаст етказилмагани, ўзгартирилмагани ёки бузилмаганлигини текширади;
транспорт воситасида Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилиши, олиб чиқилиши ва транзит олиб ўтилиши тақиқланган ёки чекланган товарларнинг мавжудлигини текширади;
қайта юклаш жараёнлари тугалланганидан сўнг транспорт воситасига божхона пломбасини қўяди (норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларида божхона пломбаларини қўйиш назарда тутилган бўлса).
Қайта юклаш божхона омборида амалга оширилганда, божхона органининг мансабдор шахси божхона назоратини омбор мудири жавобгарлиги остида видеокузатув тизимлари орқали амалга ошириши мумкин.
Қайта юклаш жараёнлари якуни бўйича мазкур Низомга 5-иловада кўрсатиб ўтилган шаклда қайта юклаш далолатномаси расмийлаштирилади.
166. Қайта юклаш далолатномаси декларантнинг ёки ваколатли шахснинг талабига асосан А4 форматли оқ қоғозга чоп этилган ҳолда тақдим этилиши мумкин.
17-БОБ. БОЖХОНА НАЗОРАТИ ВА РАСМИЙЛАШТИРУВИ
ЖАРАЁНИДА ТОВАРНИНГ КУЗАТУВ ҲУЖЖАТЛАРИНИ
АЛМАШТИРИШ ТАРТИБИ
167. Божхона назорати ва расмийлаштируви жараёнида товар кузатув ҳужжатлари божхона қонунчилиги талабларига риоя қилинган ҳолда алмаштирилади. Бунда божхона назоратининг қуйидаги босқичларида товар кузатув ҳужжатларини алмаштиришга рухсат берилади:
декларант томонидан товарларни кўздан кечируви натижаси бўйича тафовут аниқланганда;
товар ва транспорт воситаси манзил божхона постига етиб келгандан сўнг кейинги божхона режимига жойлаштиришдан олдин;
БЮД расмийлаштирилмасдан (сариқ ва яшил йўлакда) олдин.
168. Товарларга нисбатан божхона кўригини ўтказиш белгиланганда ёки божхона назоратининг бошқа шаклини қўллаш натижасида божхона органлари томонидан товарлар ва кузатув ҳужжатлари ўртасида тафовут аниқланганда, кузатув ҳужжатларини алмаштириш тегишли процессуал ҳужжатлар расмийлаштирилгандан сўнг суриштирув, тергов ёки суд органларининг қарори асосида амалга оширилади.
169. Товарнинг кузатув ҳужжатлари қуйидаги асосларга кўра алмаштирилиши мумкин:
товарнинг декларацияда кўрсатилган маълумотларга мувофиқ келмаслиги;
товарнинг номи ёки унинг ТИФ ТН коди ўзгартирилганида;
ташиш жараёнида товарнинг шикастланиши;
товарга эгалик қилиш ҳуқуқи ўзгартирилаётганда;
товар нуқсонга эга эканлиги ёки шартномадаги тавсифига мос келмаслиги аниқланганда;
шартнома шартларига ўзгартириш (вазни, шу жумладан қўшимча ўлчов бирлигидаги миқдори, нархи, ТИФ ТН коди, етказиб бериш шартлари ва бошқалар) киритиш лозим бўлганда;
ҳужжатларнинг йўқолиши ёки яроқсиз ҳолга келиши (транспорт ҳужжатлари, сертификатлар ва бошқалар) оқибатида;
ҳужжатлардаги маълумотларнинг нотўғри ёки ноаниқ бўлишида (имло хатолари, нархидаги ноаниқликлар ва бошқалар);
республикага олиб кириладиган товар тўғрисида ҳисобварақ-фактура (инвойс)да кўрсатиладиган минимал маълумотлар тўлиқ кўрсатилмаганда.
170. Мазкур Низомнинг 169-бандида келтирилган ҳолатлар мавжудлиги аниқланганда, декларант томонидан товарнинг кузатув ҳужжатларини алмаштириш бўйича қуйидаги маълумотлар кўрсатилган ҳолда божхона органларига ёзма ёки электрон тарзда хабарнома юборилади:
божхона декларациясининг (транзит ва бошқа) рақами ва санаси;
товар кузатув ҳужжатларини алмаштириш сабаби ҳамда ўзгартириладиган ҳар бир маълумотлар;
товар ҳақидаги ҳар бир янги маълумотлар (номи, миқдори, қиймати ва бошқалар).
Хабарномага товарнинг эски ва янги кузатув ҳужжатлари (инвойс, транспорт ҳужжатлари, сертификатлар ва ҳоказо) илова қилинади.
171. Божхона органлари хабарнома келиб тушгандан сўнг қуйидаги ҳаракатларни амалга оширади:
тақдим этилган ҳужжатлар белгиланган тартибда текширилади ва зарур бўлганида товарлар кўздан кечирилади;
товарнинг ТИФ ТН коди ва номи ўзгартирилаётганда божхона органи томонидан товарга нисбатан божхона кўригини амалга оширади ва божхона экспертизасини тайинлайди.
Товар нархи пасайиши кўзда тутилган юк-кузатув ҳужжатлари, шу жумладан, инвойсни алмаштиришга юк жўнатувчи мамлакатнинг божхона хизмати томонидан экспорт декларацияси ўзгартирилиб, бу тўғрисида Ўзбекистон Республикаси божхона органларига ёзма маълумот тақдим этилганда рухсат этилади ва божхона расмийлаштирувига қабул қилинади.
Товар нархи пасайиши кўзда тутилган юк-кузатув ҳужжатларини божхона расмийлаштирувига қабул қилган мансабдор шахс мажбурий тарзда юк жўнатувчи мамлакатнинг божхона хизматига халқаро сўровнома юбориш чораларини кўради.
172. Божхона органлари томонидан хабарномада келтирилган ҳолатлар ва тақдим этилган ҳужжатлар ўрганиб чиқилгандан сўнг товар кузатув ҳужжатларни алмаштиришга рухсат бериш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинади. Бунда:
рухсат берилган тақдирда, божхона декларациясига тегишли ўзгартиришлар киритилади;
рад этилган тақдирда, хабарномага рад этиш асослари кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон жавоб хати берилади.
18-БОБ. ТОВАР ВА ТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИГА
НИСБАТАН ЧЕГАРА БОЖХОНА ПОСТЛАРИДА
КУЧАЙТИРИЛГАН БОЖХОНА НАЗОРАТИНИ
АМАЛГА ОШИРИШ
173. Божхона органлари томонидан чегара божхона постларида ионлаштирувчи нурланиш манбалари ёки радиоактив материаллар ҳамда бошқа оммавий қирғин қуроллари, инсонлар, ҳайвонот олами ва ўсимликлар учун юқумли касалликлар мавжудлиги аниқланган тақдирда, кучайтирилган божхона назорати амалга оширилади.
174. Божхона органлари чегара божхона постларида радиоактив материалларни республика ҳудудига олиб кириш, ҳудудидан олиб чиқиш ва ҳудуди орқали транзит қилиш бўйича радиациявий назоратни амалга оширади.
Товар ва транспорт воситаларини божхона назоратидан ўтказиш давомида ионлаштирувчи нурланиш манбалари ёки радиоактив материаллар мавжудлиги аниқланганда, божхона органлари радиация хавфсизлигини таъминлаш чораларини кўради.
Ионлаштирувчи нурланиш манбалари ёки радиоактив материаллар аниқланган транспорт воситасини алоҳида жойга ажратган ҳолда бошқа шахсларнинг унга яқинлашишини чеклаб қўйиб, аниқланган ионлаштирувчи нурланиш манбалари ёки радиоактив материаллар тўғрисида Фанлар академиясининг Ядро физикаси институти ва ваколатли давлат идоралари хабардор қилинади.
Аниқланган ионлаштирувчи нурланиш манбалари ёки радиоактив материалларга нисбатан божхона органларининг кейинги ҳаракатлари қонунчиликда белгиланган тартибда мазкур йўналишда ваколатли бўлган давлат идоралари билан ҳамкорликда амалга оширилади.
175. Чегара божхона постларида божхона назоратини амалга ошириш давомида товарларда (ҳайвонот ёки ўсимлик дунёси) юқумли касалликлар ёки зараркунандалар мавжудлиги аниқланганда, божхона органлари ветеринария назорати органлари ва санитария-карантин бўлинмалари ходимлари билан ҳамкорликда қонунчиликда белгиланган тартибда мазкур товарларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилиши ҳамда юқумли касалликлар ёки зараркунандалар тарқалишининг олдини олиш чораларини кўради.
176. Ўзбекистон Республикасида карантин ҳолати эълон қилинганда ёки дунё мамлакатларида, жумладан, чегарадош мамлакатларда юқумли ва эпидемиологик касалликлар тарқалган вақтда чегара божхона постларида кучайтирилган божхона назорати амалга оширилади.
177. Товар ва транспорт воситаларини божхона назорати шаклларини амалга ошираётган шахслар учун маълум бўлган маълумотлар тижорат сири ҳисобланиб, ушбу маълумотлар фақат ваколатли шахсларгагина ошкор этилиши лозим, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.
178. Божхона органлари мансабдор шахслари ҳамда божхона назорати шаклларини қўллаш давомида иштирок этган бошқа шахслар ушбу Низом талабларини бузганликлари учун Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.
1-ИЛОВА
Товарларни инвентаризациядан ўтказиш
тўғрисида божхона органининг
ҚАРОРИ
20_____ йил "___" _____________
(кун) (ой)
|
(божхона органи номи) |
|
(инвентаризация қилиш учун асос) |
|
(ваколатли шахснинг номи (Ф.И.О.), жойлашган жойи ва (ёки) ҳақиқатда фаолият юритадиган жойи) |
|
(инвентаризациядан ўтказишга жалб қилинган бошқа шахсларнинг Ф.И.О. ва лавозими) |
ҚАРОР ҚИЛАМАН:
|
(инвентаризациядан ўтказувчи божхона органи мансабдор шахсларининг Ф.И.О. ва лавозими) |
Инвентаризациядан ўтказиш муддати ________ йил _____________ дан бошлаб
(йил) (кун/ой)
__________ йил ___________________ гача этиб белгилансин.
(йил) (кун/ой)
Божхона назорати остидаги товарларни инвентаризациядан ўтказишда уларнинг белгиланган жойда ҳақиқатда мавжудлиги ҳамда қонунчилик ҳужжатларидаги талаб ва шартлар асосида сақланаётганлиги ўрганилсин.
|
|
|
||
(мансабдор шахснинг лавозими) |
(имзо) |
Ф.И.О. |
2-ИЛОВА
Инвентаризацияни ўтказувчи божхона органи мансабдор
шахсларни ваколатли шахснинг объектларига (ҳудудларга
ёки биноларга) киришига тўсқинлик қилинганлик
ва (ёки) ваколатли шахс ўз мажбуриятини
тўлиқ бажармаганлиги тўғрисидаги
ДАЛОЛАТНОМА
20___ йил "____" _______________ |
||
(далолатнома тузилган жой) |
Мен, |
|
|
(далолатнома тузган мансабдор шахснинг Ф.И.О., лавозими) |
|
(божхона органи қарори рақами, санаси) |
|
|
(инвентаризация ўтказилиши лозим бўлган ваколатли шахснинг номи ва жойлашган манзили) |
|
|
|
|
(ваколатли шахснинг объектлар (ҳудудлар ёки бинолар)нинг жойлашган жойи, ушбу объектларга киришга тўсқинлик қилинганлик ва (ёки) ваколатли шахс ўз мажбуриятини тўлиқ бажармаганлиги ҳолати тафсилотлари |
|
|
Ҳолат юзасидан содир этган ваколатли шахснинг тушунтириши ёки баённомани имзолашдан бош тортганлиги: |
Баённомага қўшимчалар ва иловалар:
|
|
(видео ва фотосуратлар, холислар (Ф.И.О.) ва бошқалар) |
|
|
|
ваколатли шахсга унинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тушунтирилди.
|
|
|
|
(ваколатли шахс Ф.И.О.) |
(Имзо) |
|
|
|
|
(холис сифатида қатнашган шахс Ф.И.О.) |
(Имзо) |
|
|
|
|
(холис сифатида қатнашган шахс Ф.И.О.) |
(Имзо) |
Далолатномани туздим:
|
|
|
|
(божхона органи мансабдор шахси Ф.И.О.) |
(Имзо) |
3-ИЛОВА
Инвентаризациядан ўтказиш
ДАЛОЛАТНОМАСИ
20___ йил "__" ________ |
(шаҳар/вилоят) |
|||
Божхона органи: |
(Тузилган жой) |
|||
Инвентаризация бошланган сана: |
Якунланган сана: |
|||
Товар сақланаётган жой номи: |
Инвентаризация |
Тафовут |
||
Мавжуд товарлар тўғрисида маълумот: |
натижаси: |
аниқланди/аниқланмади |
||
Т/р |
Божхона декларацияси рақами |
Божхона режими коди |
СТИР |
Ташкилот номи |
Товар номи |
Қолдиқ брутто вазни, кг |
|
||||||
|
Рухсатсиз фойдаланилган товарлар тўғрисида маълумот:
Т/р |
Божхона декларацияси рақами |
Божхона режими коди |
СТИР |
Ташкилот номи |
Товар номи |
Қолдиқ брутто вазни, кг |
|
||||||
|
Далолатнома барча иштирокчиларга баланд овозда ўқиб эшиттирилди, иштирокчилардан ҳэч қандай қўшимча ва эътирозлар бўлди/бўлмади. Ушбу далолатномани тўғри деб имзо чекувчилар:
Иштирокчилар:
|
|
|
|||
(ваколатли шахс Ф.И.О.) |
(имзо) |
(М.Ў) |
|
|
|
|||
(мутахассис/эксперт Ф.И.О.) |
(имзо) |
(М.Ў) |
|
|
|
|||
(божхона ходими Ф.И.О.) |
(имзо) |
(М.Ў) |
4-ИЛОВА
БОЖХОНА ҚЎМИТАСИ
|
|
|
1. Ҳудудий божхона бошқармаси номи |
1.1. Божхона пости номи |
Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш
ДАЛОЛАТНОМАСИ
|
|
|
2. Сана (кун,ой, йил) |
2.1. Далолатнома рақами |
|
|
|
3. Экспорт қилувчи/импорт қилувчи ташкилот номи |
3.1. СТИР/ПИНФЛ |
Кўздан кечирув: |
____:____ |
____:____ |
|
|
4. Бошланди |
4.1. Тугади |
4.2. Кўздан кечирув жойи |
|
|
|
||
5. Транспорт тури |
5.1. Транспорт рақами |
5.2. Идентификация воситаси |
Товарларнинг умумий: |
|||||
6. Брутто вазни (кг.) |
6.1. Нетто вазни (кг.) |
6.2. Сони |
Илова қилган қўшимча ҳужжатлар: |
|||
7. Рақами |
7.1. Санаси |
Товарлар кўздан кечириш натижасида тафовут: |
аниқланди/ |
аниқланмади |
Товарларни кўздан кечириш натижасига
кўра қуйидагилар аниқланди:
қўшимча варақлар сони: |
Далолатномага илова қилинган
№___ қўшимча варақ
Кўздан кечирилган товарлар бўйича қуйидаги тафовутлар аниқланди:
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
8. Юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилмаган |
8.1. Юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилганидан ортиқча |
8.2. Юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилганидан кам |
||||||||
1 |
|||||
Товар номи |
ТИФ ТН коди |
миқдори |
2 |
|||||
Товар номи |
ТИФ ТН коди |
миқдори |
3 |
|||||
Товар номи |
ТИФ ТН коди |
миқдори |
4 |
|||||
Товар номи |
ТИФ ТН коди |
миқдори |
5 |
|||||
Товар номи |
ТИФ ТН коди |
миқдори |
Декларант (ёки ваколатли шахс): |
|||
Ф.И.О. |
Кўздан кечиришда иштирок этган божхона органи ходими: |
|||
Ф.И.О. |
Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш
далолатномасини тўлдириш тартиби
1-графада (Ҳудудий божхона бошқармаси номи) кўздан кечирилган ҳудудий божхона бошқармаси номи ёзилади.
1.1-графа (Божхона пости номи) Декларант томонидан мурожаат этилган божхона пости номи кўрсатилади.
2-графада (Сана) кўздан кечириш якунлангандан сўнг дастурда рўйхатга олинади ҳамда сана дастур томонидан автоматик тўлдирилади.
2.1-графада (Далолатнома рақами) кўздан кечириш якунлангандан сўнг дастурда рўйхатга олинади ҳамда далолатнома тартиб рақами дастур томонидан автоматик тўлдирилади.
3-графада (Экспорт қилувчи/импорт қилувчи ташкилот номи) экспорт қилувчи ёки импорт қилувчи номи кўрсатидалади.
3.1-графада (СТИР/ПИНФЛ рақами) Экспорт қилувчи/импорт қилувчи ташкилотнинг СТИР рақами ёки товарга ваколатли шахс ПИНФЛ рақами кўрсатилади.
4-графада (Кўздан кечирув вақти) бунда декларант томонидан товарларни кўздан кечириш бошланган вақт кўрсатилади.
4.1-графада (Кўздан кечирув вақти) бунда декларант томонидан товарларни кўздан кечириш тугалланган вақт кўрсатилади.
4.2-графада (Кўздан кечирув жойи) кўздан кечирилган божхона омбори номи кўрсатилади.
5-графада (Транспорт тури) транспорт тури кўрсатилади.
Масалан: авто, темир йўл, авиа.
5.1-графада (Транспорт дав. рақами) транспорт воситасининг давлат рақами ёки темир йўл вагони рақами кўрсатилади.
5.2-графада (Идентификация воситаси) транспорт воситасига илинган идентификация рақами кўрсатилади.
6-графада (Товарларнинг умумий) ушбу бандда кўздан кечирилган товарнинг умумий брутто вазни (кг.да) кўрсатилади.
6.1-графада (Товарларнинг умумий) ушбу бандда кўздан кечирилган товарнинг умумий нетто вазни (кг.да) кўрсатилади.
6.2-графада (Товарларнинг умумий) ушбу бандда кўздан кечирилган товарнинг умумий сони кўрсатилади.
7-графада (Илова қилинадиган ҳужжатлар) товар ва транспортга илова қилинган ҳужжат тартиб рақами кўрсатилади.
7.1-графада (Илова қилинадиган ҳужжатлар) товар ва транспортга илова қилинган ҳужжат санаси кўрсатилади.
Масалан: Ивс№11254 - 01.01.2024 йил, СМР№332144565 - 01.01.2024 йил, 22017/01.01.2024/0000159 - 01.01.2024 йил
"Товарларни кўздан кечириш натижасида тафовут" бандида декларант томонидан товарларни кўздан кечириш натижасида тафовут аниқлангани ёки аниқланмагани кўрсатилади.
"Кўздан кечирилган товарлар декларацияланиши лозим бўлган товарларга" бандида декларант томонидан товарларни кўздан кечириш натижасида декларацияланиши лозим бўлган товарларни мос келиши ёки мос келмаслиги кўрсатилади.
Масалан: агар кўздан кечириш натижасида тафовут аниқланмаса ҳамда товарлар декларацияланиши лозим бўлган товарларга мос келса - "мос келади", агарда аксинча бўлса - "мос келмайди" белигиланади.
"Кўздан кечирилган товарлар бўйича қуйидаги тафовутлар аниқланди" бандида товарларни декларант томонидан кўздан кечириш натижасида аниқланган тафовут аниқ кўрсатилиши лозим. Бунда:
8-графада: ҳужжатларда кўрсатилмаган бўлса - "кўрсатилмаган" бандида муносабат белгиси қўйилади;
8.1-графада: ҳужжатларда кўрсатилганидан ортиқча товарлар аниқланса - "ортиқча" бандида муносабат белгиси кўйилади;
8.2-графада: ҳужжатларда кўрсатилганидан кам бўлса - "кам" бандида муносабат белгиси кўйилади.
*) Декларант томонидан товарларни кўздан кечириш давомида тафовут аниқланганда, аниқланган тафовутлар аниқ кўрсатилиши лозим. Бунда тафовут аниқланган ҳар бир товарнинг номи, ТИФ ТН коди ва миқдори кўрсатилиши шарт.
**) Товарларни декларант томонидан кўздан кечириш жараёнларида товарларни бевосита кўздан кечиришдан ўтказган декларант ёки ваколатли шахснинг Ф.И.О. кўрсатилади, электрон шаклда имзоланади ва божхона органларига электрон шаклда тақдим этилади.
***) Тақдим этилган электрон далолатнома - товарларни декларант томонидан кўздан кечириш жараёнларида иштирок этган божхона органи мансабдор шахси томонидан тасдиқланади.
5-ИЛОВА
БОЖХОНА ҚЎМИТАСИ
|
|
|
1. Ҳудудий божхона бошқармаси номи |
1.1. Божхона пости номи |
ҚАЙТА ЮКЛАШ ДАЛОЛАТНОМАСИ
|
|
|
Қайта юклаш санаси |
Далолатнома рақами |
|
|
|
Экспорт қилувчи/Импорт қилувчи ташкилот номи |
СТИР/ЖШШИР |
|
|
|
Қайта юклаш жойи |
Транспорт воситаси: |
|||
олдин |
кейин |
Идентификация воситалари: |
|||
олдин |
кейин |
шикастланган |
шикастланмаган |
||||||||||||||
Қайта юклаш жараёнларида БҚБ ҳолати расмийлаштирилди: |
|||
ХА |
ЙЎҚ |
Божхона органи ходими: |
Ф.И.О. |
Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси (www.lex.uz),
2025 йил 7 ноябрь