язык интерфейса

ЎзР Конунчилиги

ЎзР Конунчилиги/ Иқтисодиётнинг айрим соҳалари/ Транспорт/ Йўл хўжалиги. Йўл жамғармаси/ Автомобиль йўлларини таъмирлаш ва сақлаш ишлари Таснифи (ЎзР ВМ 01.11.2006 й. 226-сон қарорига 1-илова)

Вы можете получить доступ на один день к продукту Законодательство Руз.

Вазирлар Маҳкамасининг

2006 йил 1 ноябрдаги

226-сон қарорига

1-ИЛОВА



Автомобиль йўлларини таъмирлаш ва сақлаш ишлари

ТАСНИФИ


I. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР


1. Мазкур Тасниф умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларини, умумий фойдаланишдаги хўжаликлараро қишлоқ автомобиль йўлларини, шаҳарлар, шаҳар посёлкалари, қишлоқлар ва овуллар кўчаларини (кейинги ўринларда "автомобиль йўллари" деб аталади) таъмирлаш ва сақлаш ишларининг турлари ва таркибини белгилайди. Ишларнинг бу турлари ва таркиби маблағлардан фойдаланиш йўналишларини асослаш, автомобиль йўллари ва улардаги йўл иншоотларини таъмирлаш ва сақлаш харажатларини прогнозлаштириш ҳамда йўл ишларини ташкил этиш учун асос ҳисобланади.

2. Автомобиль йўлларини таъмирлаш ва сақлаш ишлари қуйидаги турларга бўлинади:

а) таъмирлаш бўйича:

мукаммал таъмирлаш;

жорий таъмирлаш;

б) сақлаш бўйича:

автомобиль йўлини сақлаш;

қишда сақлаш;

кўкаламзорлаштириш.


3. Автомобиль йўлларининг умуман тармоғи бўйича таъмирланиши керак бўлган автомобиль йўлларини таъмирлаш ишлари ҳажми йўл кўтармаси ва қопламаси хизматининг амалдаги таъмирлашлараро муддатлари ҳисобга олинган ҳолда йўллар ва йўл иншоотларининг ҳолатини техник текшириш (ташхис ва баҳолаш) натижалари асосида белгиланади.


4. У ёки бу турда таъмирланиши керак бўлган аниқ бир йўл ва автомобиль йўллари участкалари бўйича ишлар ҳажми ҳамда уларни бажариш муддатлари таъмирлашнинг тегишли турларини тайинлаш учун белгиланган мезонлар билан биргаликда автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг амалдаги ҳолатини таққослаш йўли билан аниқланади.

Таъмирлашнинг талаб этиладиган тури, ҳар бир автомобиль йўли ва унинг участкасини таъмирлаш бўйича ишлар таркиби ва ҳажми уларнинг амалдаги ҳолатини техник текшириш (ташхис ва баҳолаш), муҳандислик изланишлари, синовлар ва текширишлар натижалари асосида ушбу ҳолатни таъмирлашнинг тегишли турини тайинлаш мезонлари билан қиёслаш имконини берадиган ҳажмда белгиланади.


5. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг баланс қийматига киритилган бинолар ва қўшимча иншоотларни, йўл хизмати биноларини ва ишлаб чиқариш базаси иншоотларини таъмирлаш белгиланган тартибда ишлаб чиқиладиган лойиҳа-смета ҳужжатларига мувофиқ алоҳида топшириқлар бўйича амалга оширилади.



II. АСОСИЙ ТЕРМИНЛАР ВА ТАРИФЛАР


6. Мазкур Таснифда қуйидаги терминлар ва таърифлардан фойдаланилган:


йўл иншоотлари - автомобиль йўлларининг конструктив элементлари ҳисобланган иншоотлар: йўл-фойдаланиш ташкилотининг балансидаги сунъий иншоотлар (кўприклар, йўл ўтказгичлар, эстакадалар, қувурлар, тоннеллар), ҳимоя иншоотлари (қордан ҳимоя қиладиган дарахтзорлар, шовқиндан ва шамолдан ҳимоя қиладиган қурилмалар, йўлларни қор кўчкилари, бархан қумлари, ўпирилиш, силжишдан ҳимоя қиладиган қурилмалар), автомобиль йўлларини жиҳозлаш элементлари (тўхташ майдончалари ва йўловчилар учун павильонлар, дам олиш майдончалари, автомобилларнинг тўхташи ва тўхтаб туриши учун махсус майдончалар, I гуруҳ тўсиқлар, йўналтирувчи устунчалар, ташқи ёритиш), бинолар ва ёрдамчи иншоотлар (йўл-таъмирлаш пунктлари, таъмирловчининг уйи, асфальт-бетон цехлар, цемент-бетон цехлар, ишлаб чиқариш базалари, йўл-фойдаланиш ташкилотлари балансидаги (таъмирлаш-фойдаланиш корхоналари бинолари)):

автомобиль йўлларининг истеъмол хоссалари - автомобиль йўлларининг фойдаланувчиларнинг манфаатларига бевосита жавоб берадиган транспорт-фойдаланиш кўрсаткичлари мажмуи. Истеъмол хоссаларига қуйидагилар киради: ҳаракатнинг тезлиги, узлуксизлиги, хавфсизлиги ва қулайлиги, транспорт воситаларини ўтказиш имконияти ва ҳаракатланиш даражаси, ўқига тушадиган оғирлиги, юкламаси, умумий массаси ва габаритлар билан автомобиль йўлларида ҳаракатланиш учун рухсат берилган автомобиллар ва автопоездларни ўтказиш имконияти, экологик хавфсизлик, эстетик ва бошқа хоссалар;


автомобиль йўлларини мукаммал таъмирлаш - автомобиль йўлларининг ишончлилиги ва қулайлигини таъминлашга қаратилган фойдаланиш кўрсаткичларини яхшилаш мақсадида тиклашга оид таъмирлаш-қурилиш ишлари мажмуи. Бунда йўл тўшамаси ва қопламаси, ер кўтармаси ва йўл иншоотларининг иш имкониятини тиклаш ва ошириш ишлари бажарилади, эскирган конструкциялар ва деталлар алмаштирилади ёки улар мустаҳкамроқ, чидамли ва тежамли конструкциялар ва деталлар билан алмаштирилади, зарур ҳолларда таъмирланаётган автомобиль йўли учун белгиланган тоифага тўғри келадиган нормалар доирасидаги ҳаракат жадаллиги ва автомобиллар ўқига тушадиган оғирликлар ўсиб боришини ҳисобга олган ҳолда йўлнинг асосий узунлигидаги ер кўтармасини кенгайтирмасдан автомобиль йўлининг геометрик параметрлари (режаси, бўйлама кесими ва шу кабилар) оширилади;

автомобиль йўлларини жорий таъмирлаш - автомобиль йўлларининг айрим участкалари ва элементлари ишончлилиги ва қулайлилигини таъминлашга йўналтирилган фойдаланиш кўрсаткичларини яхшилаш мақсадидаги тиклаш бўйича комплекс таъмирлаш ишлари. Бунда эскирган қоплама қисман қоплаш, унинг текислигини ва илашиш сифатларини тиклаш ва яхшилаш, йўл қопламаси, ер кўтармаси, йўл иншоотлари, автомобиль йўлларини жиҳозлаш ва ободонлаштириш, ҳаракат хавфсизлигини ташкил этиш ва таъминлаш элементларининг барча бузилишлари ва шикастланишларини бартараф этиш, шунингдек автомобиль йўлининг бутун узунлигида йил мобайнида амалга ошириладиган автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг майда шикастланишларининг олдини олиш ва тузатиш йўли билан амалга ошириладиган фойдаланиш кўрсаткичларини сақлаш бўйича комплекс таъмирлаш ишлари амалга оширилади;

автомобиль йўлларини сақлаш - автомобиль йўллари ва йўл иншоотлари элементларини соз ҳолатда сақлаш, шунингдек автомобиль йўлининг бутун узунлигида йил мобайнида бажариладиган автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг техник қурилмалари иш режимлари бўйича комплекс ишлар, йўл, йўл иншоотлари ва ажратилган минтақага қараш, доимий равишда пайдо бўладиган майда шикастланишларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш, ҳаракат хавфсизлигини ташкил этиш ва таъминлаш, шунингдек автомобиль йўлларини қишда сақлаш ва кўкаламзорлаштириш бўйича комплекс ишлар;


автомобиль йўлларини қишда сақлаш - автомобиль йўллари ва йўл иншоотлари элементларини соз ҳолатда сақлаш, шунингдек автомобиль йўлининг бутун узунлигида қиш даври мобайнида бажариладиган автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг иш режимлари бўйича комплекс ишлар, автомобиль йўлларини қиш даврида қор қатламлари, уюмлари ва кўчкиларидан ҳимоя қилиш, қордан тозалаш, қишки сирпанчиқ пайдо бўлишининг олдини олиш ва уларни бартараф этиш ҳамда музгарчиликка қарши курашиш бўйича ишлар ва тадбирлар;


автомобиль йўлларини кўкаламзорлаштириш - ажратилган минтақада қор ва қум уюмларидан, шамол ва сув эрозиясидан ҳимоя қилиш, автомобиль йўлларини эстетик безаш учун зарур бўлган йўл тасмасида дарахтзорлар барпо этиш ва ўт экиш ишлари ҳамда кўкаламзорлаштириш элементларини парвариш қилиш ишлари;


техник текшириш - автомобиль йўлларининг фойдаланиш сифатларини, таъмирлаш мақсадга мувофиқлигини аниқлаш мақсадида автомобиль йўллари ва йўл иншоотлари элементларини назорат қилиш, синаш, таҳлил қилиш ва баҳолашни ўз ичига оладиган жараён;


автомобиль йўлларини техник кўздан кечириш - мавсумий (баҳор ва куз даврлари) ўтказилади, унинг натижалари бўйича ҳаракат хавфсизлигини ташкил этиш, автомобиль йўлларининг транспорт-фойдаланиш сифатларини ошириш ва унинг геометрик элементларини ва йўл иншоотларини яхшилаш билан боғлиқ бўлган чора-тадбирларнинг тўлиқ рўйхати ишлаб чиқилади;


автомобиль йўллари ташхиси - автомобиль йўллари ҳолати бўйича ахборот тўплаш тизимида асосий элемент ҳисобланади ҳамда кўриб чиқилаётган даврда автомобиль йўлларининг техник ҳолатини аниқлашни, муайян давр ўтгандан кейин автомобиль йўли қандай техник ҳолатда бўлишини прогнозлаштиришни, автомобиль йўлларидаги у ёки бу нуқсонлар келиб чиқишининг бирламчи сабабларини аниқлашни ўз ичига олади.



III. АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛЛАРИ ВА ЙЎЛ

ИНШООТЛАРИНИ МУКАММАЛ

ТАЪМИРЛАШ


7. Мукаммал таъмирлаш белгиланган тартибда ишлаб чиқилган, давлат экспертизасидан ўтган ва тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатларига мувофиқ бажарилади ва қоидага кўра, йўлнинг таъмирланаётган участкаси бутун узунлигида автомобиль йўлининг барча иншоотлари ва элементлари бўйича комплекс тарзда амалга оширилиши керак.


8. Мукаммал таъмирлашнинг вазифаси автомобиль йўлининг эскирган конструктив элементлари ва деталларини тўлиқ тиклаш ҳамда алмаштириш, шунингдек транспорт-фойдаланиш сифатларини мазкур тоифадаги автомобиль йўли учун тегишли ҳисоблаб чиқарилган ҳаракат жадаллигида навбатдаги мукаммал таъмирлашгача бўлган даврдаги истеъмол хоссаларига қўйиладиган норматив талабларни таъминлашга имкон берадиган даражага кўтаришдан иборат. Ҳаракат жадаллиги мазкур тоифадаги йўл учун белгиланган нормадан ошиб кетган тақдирда автомобиль йўли янада юқори тоифага ўтказилиб, реконструкция қилиниши лозим.


9. Техник текшириш натижалари бўйича аниқланган автомобиль йўлларининг транспорт-фойдаланиш ҳолати мукаммал таъмирлашни тайинлаш учун мезон ҳисобланади. Бунда йўл тўшамасининг мустаҳкамлиги чекланган қийматгача пасайган бўлади ёки автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг бошқа элементлари параметрлари ва тавсифлари ортиб кетган ҳаракат талабларига шу қадар жавоб бермайдики, уларни сақлаш ишлари воситасида кўрсатилган талабларга мувофиқ келадиган ҳолатга келтириш мумкин бўлмайди ёки бу иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ эмас.

Автомобиль йўллари ҳамда йўл иншоотларининг алоҳида участкалари ва элементларини тегишлича асослаган ҳолда танлаб мукаммал таъмирлашга йўл қўйилади.

Енгиб бўлмайдиган кучга эга ҳолатлар (табиий ва техноген хусусиятга эга бўлган фавқулодда вазиятлар, ҳарбий тузилмаларнинг қайта жойлаштирилиши) натижасида бузилган автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини мукаммал таъмирлашни белгиланган тартибда нуқсонлар қайдномаси ва ижро сметалари бўйича бажаришга рухсат берилади.


10. Мукаммал таъмирлаш бўйича харажатлар таркибига, таъмирлаш ишлари харажатларидан ташқари, таъмирлаш ўтказилиши даврида таъмирланаётган участкада жойлашган йўллар ва йўл иншоотлари элементларини мукаммал таъмирлаш ишлари ҳажмига киритилмаган сақлаш харажатлари киритилади.


11. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини мукаммал таъмирлашга қуйидаги ишлар тегишлидир:

а) ер кўтармаси ва сув кетказиш бўйича:

айрим участкалардаги ер кўтармасини унинг геометрик параметрларини таъмирланаётган йўл учун белгиланган тоифага тўғри келадиган нормаларгача созлаш ва тузатиш (бўйлама қияликларни юмшатиш, режада ва бўйлама кесимда кўринишни таъминлаш, вертикал ва горизонтал эгри радиусларни катталаштириш, виражлар ўрнатиш), автомобиль йўлининг айрим участкаларини таъмирланаётган автомобиль йўли умумий узунлигининг 25 фоизигача бўлган доирада тўғрилаш, қабариқли, кўчки тушган участкаларни қайта қуриш, дренажлар, қуритиш зовурлари, қирғоқни ҳимоя қиладиган ва эрозияга қарши иншоотлар, сув чиқариш қудуқлари, ёмғир канализацияси, изоляцияловчи юпқа қатламларни қуриш ва ер кўтармасининг чидамлилигини таъминлайдиган бошқа ишларни бажариш;

автомобиль йўлларининг кесишиш ва туташиш жойларида ер кўтармаси ва сув кетказиш тизимини қуриш ҳамда бекатлар, дам олиш майдончалари, автомобиль тўхташ жойлари, йўлкалар, пиёдалар ва велосипедчилар йўлкалари, алоҳида кесиб ўтиш жойлари, чиқиш йўллари, йўлларнинг қатнов қисмидан ташқарида бўлган йўл-таъмирлаш хизмати объектлари ва тарихий жойларга бориш йўлларини қуриш;

мукаммал таъмирлаш бўйича ишларни таъминлаш учун зарур бўлган ерларни доимий ёки вақтинча фойдаланиш учун ажратиш;

йўлларни мукаммал таъмирлаш ишлари ҳудудидаги эски йўл бўлакларини йўқотиш ҳамда йўл зонасидаги захира майдонларни рекультивация қилиш;

б) йўл тўшамаси бўйича:

йўл тўшамасини кенгайтириш (бир тасмадан ортиқ бўлмаган кенгликда) ва йўл четини таъмирланаётган автомобиль йўлининг тоифасига тўғри келадиган нормаларга етказиш, бўйлама ва кўндаланг нотекисликларни тузатган, асосига ва қопламасига қўшимча текисловчи қатлам ётқизган ҳолда кучайтириш (қалинлаштириш);

асос сифатида мавжуд йўл тўшамаларидан фойдаланган ҳолда қопламаларнинг янада мукаммалашган турларини қуриш, эскирган цемент-бетон ва асфальт-бетон қопламаларни қайта қоплаш, такомиллаштирилган қопламаларнинг четлари бўйлаб мустаҳкамловчи тасмаларни ва бордюрларни тиклаш ҳамда қайта қуриш;

ер кўтармасини тўғрилаш ва қайта қуриш жойларида, кесишма ва туташмаларда, қайрилиш майдончаларида, йўлкаларда, пиёдалар ва велосипедчилар йўлкаларида, алоҳида кесиб ўтиш жойларида, чиқиш йўлларида, йўл-таъмирлаш хизмати объектларига бориш йўлларида, таъмирланаётган автомобиль йўлларининг айланиб ўтиш жойларида йўл тўшамаларини янгидан қуриш;

в) сунъий иншоотлар бўйича:

қатнов қисмини тўлиқ ёки қисман қайта қуриш, кенгайтириш ва кўприклар ҳамда йўл ўтказгичларнинг, уларнинг габаритлари ва ҳисоблаб чиқилган оғирликларини тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатларига мувофиқ таъмирланаётган автомобиль йўли учун белгиланган техник тоифага тўғри келадиган нормаларга етказган ҳолда кучайтириш;

узунлиги 55 погон метргача бўлган кўприклар қуриш;

нуқсонли ёки эскириб қолган таянчлар ёки оралиқ қурилмаларнинг барчасини ёки бир қисмини янгиларига тўлиқ алмаштириш, плиталарни кучайтирган ҳолда кўприк кўтармаси элементларини алмаштириш, сув ўтказиш қувурларини қайта қуриш ёки алмаштириш, барча ёки битта пўлат-темир-бетон (пўлат) оралиқ қурилмалардаги плиталар (тўшама)ни алмаштириш, кўприкости габаритини кесишадиган тўсиқнинг (автомобиль йўллари, темир йўллар) тегишли синфи учун талаб қилинадиган катталиккача ошириш;

тахламдаги подферменниклар ва алоҳида блокларни алмаштириш, таянчлар юзасини торкретирлаш, ригеллар ва устунлар қисмларини тиклаш, таянчларнинг айрим элементларини кучайтириш, кўрик ўтказиш ва таъмирлаш учун таянчлар ўрнатиш;

оралиқ қурилмаларни кўтарган ҳолда таянч қисмларни алмаштириш ёки тўғрилаш;

тиргак деворлари, кўчкига қарши галереялар, кўтармаларни қуриш ва уларни тиклаш, мустаҳкамловчи ва тартибга солиш иншоотларини қуриш, ҳимоя қурилмаларини (кўтарма ғов, шпор, дамбалар ва ҳоказолар) тиклаш ёки қуриш;

қўшимча вентиляция штольнялари ва шахталарни қуриш, шунингдек тоннелларнинг электр ёритиш, иситиш, ёнғинни ўчириш тизимларини ўрнатиш, пардозлашни назарда тутган ҳолда тоннелларни тиклаш;

мукаммал таъмирлангандан кейин паспорт тузган ҳолда кўприк иншоотларини текшириш ва синаш;

оралиқ қурилмаларнинг айрим кўтариб турувчи элементларини кучайтириш ёки алмаштириш ёки уларга қўшимча қилиш;

г) бинолар ва ёрдамчи иншоотлар бўйича:

биноларнинг ички тузилишини ўзгартириш ва таъмирланаётган бинолар баланс қийматидан ошмайдиган таъмирлаш ишларининг айрим турларини бажариш;

мавжуд бино қийматининг 25%идан ошмаган ҳолда ёрдамчи бинолар ва иншоотлар (устахоналар, саройлар, омборлар, қудуқлар, ошхоналар, буғ қозонхонаси, ҳовли майдонидаги муҳандислик тармоқлари, тозалаш иншоотлари) ҳамда объект атрофини ободонлаштириш деворларини қуриш;

йўлларни таъмирлаш ва сақлаш ишлари учун зарур бўлган ишлаб чиқариш бинолари ва ёрдамчи иншоотларни, вақтинчалик иншоотларни ҳам киритган ҳолда, вақтинчалик бино ва иншоотлар учун мўлжалланган смета баҳоси доирасида (битум ва эмульсияли базалар, музгарчиликка қарши материалларни сақлаш ва қайта ишлаш базалари, тош майдалаш ва саралаш базалари, асфальт-бетон ва цемент-бетон қориштириш қурилмалари, базалари, трассаолди конларининг бино ва иншоотлари, қурилиш ашёлари омборлари, катта кўприкларни қўриқлаш базалари, йўл-таъмирлаш пунктлари) қуриш;

автомобиль йўлларини мукаммал таъмирлаш бўйича ишлар қилинадиган жойларда йўл хизмати ишчиларини жойлаштириш мақсадида вақтинчалик бино ва иншоотларга мўлжалланган маблағлар ҳисобидан улар кейинчалик яшайдиган доимий турар жойларни қуриш. Ҳар йили вақтинчалик бино ва иншоотларга (вақтинчалик ўрнига доимий турар жойларни қуришни ҳисобга олган ҳолда) сарфланадиган харажатлар тегишли йўлдан фойдаланиш хизмат идораси учун белгиланган мукаммал таъмирлаш бўйича йиллик иш ҳажмининг 5%идан ошмаслиги керак. Жойлардаги автомобиль йўллари давлат бошқаруви органлари, зарурият бўлганда, кўрсатиб ўтилган маблағларни жамлашлари ҳамда улардан белгиланган тартибда юқорида кўрсатиб ўтилган мақсадларда фойдаланишлари мумкин;

д) автомобиль йўлларини жиҳозлаш, ҳаракат хавфсизлигини ташкил этиш ва таъминлаш бўйича:

автобус бекатларида янги тўхташ ва чиқиб-тушиш майдончалари ва автопавильонларни, ҳаракат қатнашчиларининг дам олиши учун жиҳозланган автомобилларнинг тўхташи ва тўхтаб туриши учун мўлжалланган майдончаларни, шунингдек пиёдалар ўтиш жойларини (жумладан, турли сатҳларда) қуриш ва мавжудларини таъмирлаш;

аҳоли пунктларидан ўтадиган автомобиль йўллари участкаларида йўлкалар, шовқиндан ҳимоя қилиш иншоотлари ва пиёдалар (велосипедчилар) йўлкалари, транспортларни текшириш чуқурлари, ҳожатхоналар ва эстакадаларни қуриш;

янги тўсувчи тўсиқлар, йўналтирувчи мосламалар ва йўл белгиларини ўрнатиш ва мавжудларини қайта ўрнатиш, йўллар мукаммал таъмирлангандан кейин бутун автомобиль йўлида ёки унинг участкаларида доимий ётиқ йўл белгиларини чизиш;

тезликни ўзгартириш тасмалари ва ажратувчи оролчалар, шунингдек тик кўтарилиш жойларида секин юрадиган транспорт учун қўшимча тасмалар ва узоқ чўзиладиган нишабликларда тутиб турадиган аварияли камгаклар ўрнатиш;

бир ва турли сатҳдаги мавжуд кесишма ва туташмаларни такомиллаштириб қайта қуриш ҳамда янгиларини қуриш, турли сатҳлардаги мавжуд кесишма ва туташмаларда параметрларни яхшилаш ҳамда қўшимча виражлар, кириш ва чиқиш йўлларини қуриш, автомобиль йўлларининг айрим участкаларида, кўприклар, йўл ўтказгичлар, тоннелларда электр ёритиш мосламаларини ўрнатиш, линияли радио алоқаси ва технологик ҳамда сигнал бериш-чақириш алоқасининг бошқа воситаларини, кабель тармоқларини ўрнатиш;

автомобиль йўлларининг автомобиль йўллари ва темир йўллар билан кесишган жойларида ҳаракатни ташкил этиш ва тартибга солишнинг янги воситаларини ўрнатиш (монтаж қилиш) ва мавжудларини қайта ўрнатиш;

масофадан туриб бошқариладиган белгиларни ва ахборот алмашиб туриладиган таблоларни, светофорларни, автоматика ва телемеханика тизимларини қўллаган ҳолда йўлларнинг ҳолати ва ҳаракат шароитлари мониторинги, диспетчерлик ва автоматлаштирилган ҳаракатни бошқариш тизимлари учун жиҳозлар ва ҳисобга олиш пунктини қуриш;

қорни ўлчаш, сувни ўлчаш постлари ва бошқа постларни қуриш.


12. Мукаммал таъмирлаш бўйича бошқа ишлар:

таъмирлаш ишларини бажариш учун тупроқ захиралари ва маҳаллий тош материаллари конларини қидириш ва ўзлаштириш, кесиб ўтиш йўллари, ишлаб чиқариш базалари ва конларга, электр билан таъминлаш учун юқори вольтли электр узатиш линияларига олиб борадиган йўлларини, боши берк темир йўлларини қуриш;

йўл-қурилиш материалларини вақтинча сақлаш учун майдончалар қуриш, таъмирланаётган участкаларни вақтинча айланиб ўтиш йўллари қуриш, шунингдек табиий офатлар натижасида бузилган автомобиль йўллари участкаларини айланиб ўтиш йўлларини тугатиш, табиатни муҳофаза қилиш тадбирлари, вақтинча ажратилган минтақани рекультивация қилиш, илгари конлар, захиралар, айланиб ўтиш йўллари, автомобиль йўлларининг зарур бўлмаган участкалари, йўл иншоотлари, ишлаб чиқариш объектлари ва бошқалар учун банд қилинган ерларни рекультивация қилиш;

автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини мукаммал таъмирлашга лойиҳа-смета ҳужжатларини тайёрлаш, ер ажратиш, иморатларни бузиш ва дов-дарахтлар бўйича лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш, шу жумладан уларни экспертизадан ўтказиш;

лойиҳага муҳандислик ва илмий-техник ишланмаларни илова қилиш.


V. АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛЛАРИ

ВА ЙЎЛ ИНШООТЛАРИНИ

ЖОРИЙ ТАЪМИРЛАШ

18. Таъмирланаётган автомобиль йўлининг айрим участкаларида (йўлнинг икки қисми ўртасидаги оралиқ масофада - перегонларда) фойдаланиш жараёнида доимий равишда пайдо бўладиган шикастланишларни, йўл қопламасининг эскирган юқори қатламини бартараф этиш ҳамда автомобиль йўлининг айрим участкалари ва айрим йўл иншоотларининг дастлабки фойдаланиш сифатларини сақлаш, қопламанинг текислигини сақлаш, ер кўтармаси, тоннеллар, сув қочиргичлар, сунъий, ҳимоялаш, мустаҳкамлаш ва тартибга солиш иншоотлари, йўл жиҳозлари, дам олиш жойлари ва тарихий ёдгорликларга бориш йўллари, чиқиш ва кесиб ўтиш йўллари ҳамда автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг бошқа конструктив элементларининг шикастланган жойларини созлаш, шунингдек тошқинлар ва муз кўчишлари даврида уларни бузилишдан сақлайдиган профилактика ишларини бажариш жорий таъмирлашнинг вазифалари ҳисобланади.

Жорий таъмирлаш, қоидага кўра, автомобиль йўлининг бутун узунлигида доимий равишда бажарилади ҳамда йўл-фойдаланиш ташкилотининг таъмирловчи ходимлари томонидан амалга оширилади.


19. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини жорий таъмирлаш техник текширишлар ва техник кўриклар (баҳорги, кузги ва даврий) натижалари ёки нуқсонлар ведомостлари асосида тузилган бажариладиган ишларга қараб белгиланган тартибда тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатлари ёки харажатлар сметалари доирасида амалга оширилади.


20. Қопламанинг текислиги ва илашиш сифатлари чекланган йўл қўйиладиган қийматгача пасайган ёки автомобиль йўли элементларида ва йўл иншоотларида бузилишлар ва емирилишлар тўпланиб қолганда йўл қопламаси ва йўл иншоотларининг ҳолатларини техник текширишлар ва техник кўриклардан ўтказиш натижалари автомобиль йўлларини жорий таъмирлашни тайинлаш учун мезон ҳисобланади.


21. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини жорий таъмирлашга қуйидаги ишлар киради:

а) ер кўтармаси ва сув кетказиш тизими бўйича:

ер кўтармаси, сув кетказиш тизими, захиралар, ҳимоялаш, мустаҳкамлаш ва бошқариш иншоотларининг айрим шикастланишларини тузатиш;

ўт экиб, тупроқ тўкиб ва қирқиб қияликлар, кўтармалар ва ўймаларни қисман текислаш ва айрим участкаларнинг йўл четларини текислаш;

сув ювиб кетган ва емирилган участкаларни, шу жумладан гирдоб ва ўпирилиш ҳодисалари оқибатида емирилган участкаларни тиклаш, кўчки тушган, ўпирилган ва сел олган жойларни тозалаш;

ўйма ва кўтармалар қияликларининг тиклигини камайтириш, барқарор чим қопламасини яратиш бўйича зарур агротехника тадбирларини ўтказган ҳолда ер кўтармаси ва захираларининг қияликларига ўт экиш, ер кўтармасининг барқарорлигини таъминлайдиган мустаҳкамлаш ва бошқа ишлар;

зах жойларда унча катта узунликда бўлмаган ер кўтармасини кўтариш, унча катта бўлмаган ўпирилган участкаларни тугатиш, аккумуляция полкалари қуриш, олиб ташланадиган қорни жойлаштириш учун ва режадаги эгриларда кўринишни таъминлаш учун ўймалар нишабликларини қирқиш, қияликларини сув ювишидан ҳимоя қилиш ва четдан келадиган қорни ушлаб қолиш учун тупроқли кўтармалар, банкетлар ва бермаларни қуриш;

кесишма ва туташмаларда, тўхташ майдончаларида, автомобиль турар жойларида, йўл-таъмирлаш хизмати объектларига, диққатга сазовор жойларга бориш йўлларида ер тасмаси ва сув кетказиш тизимларини тиклаш;

мавжуд сув кетказишнинг зовурларини ялпи тозалаш ва янгиларини қазиш, сув емириб кетиши мумкин бўлган участкаларда уларнинг деворини ва тубини мустаҳкамлаш;

дренаж, ҳимояловчи ва мустаҳкамловчи қурилмалар, сув кетказиш новлари, кўприк ва қувурларнинг сув кириш ва чиқиш ўзанлари, ёмғир канализацияси, сув қудуқлари носозликларини тузатиш, қирғоқни ҳимоялаш ва эрозияга қарши қурилмаларни тиклаш;

йўл четларини тўлдириш, кесиш ва мустаҳкамлаш;

б) йўл тўшамаси бўйича:

цемент-бетон қопламалардаги чокларни таъмирлаш ва тўлдириш;

хўжаликлараро қишлоқ автомобиль йўллари, шаҳарлар, шаҳар посёлкалари, қишлоқлар ва овуллар кўчаларида асос сифатида мавжуд йўл тўшамаларидан фойдаланган ҳолда қопламаларнинг такомиллашган турларини ётқизиш;

барча турдаги қопламалардаги чуқурлар, ёриқлар, ўнқир-чўнқирлар, ғилдирак изларини тўлдириш, чўккан, ёрилган жойларни, йўл ҳошияларини, бордюрларни тузатиш;

талаб қилинадиган текислик ва ғадир-будирликни таъминлаган ҳолда йўл қопламасининг эскирган устки қатламларини тиклаш, эски қопламадан такроран фойдаланишни таъминлайдиган усуллар ва методлар билан қопламани тиклаш;

барча турдаги йўл тўшамасига устки ишлов бериш, ҳимоя қатламлари ва емирилиш қатламларини қуриш, қопламани картасимон таъмирлаш;

ғилдирак изларини қора чақир тош ёки асфальт-бетон билан тўлдирган ва қопламанинг бутун кенглигида эмульсияли-минерал аралашмадан ҳимоялаш қатламини ётқизган ҳолда икки қатламли эмульсияли-минерал аралашмани ётқизиш ёки ғилдирак изи нотекисликларини устки ишлов бериш, қисман фрезерлаш ёки қиррани текислаш йўли билан ғилдирак изларини йўқотиш;

такомиллаштирилган қопламаларнинг четларига бордюрларни ўрнатиш ва тиклаш, мустаҳкамлаш тасмалари ва йўл четларини фрезерлаш ва битум-минерал аралашмалардан қопламалар ётқизиш;

плиталарни алмаштириш, кўтариш ва текислаш, цемент-бетон қопламаларда бўйлама ёки кўндаланг ариқчаларни кесиб чиқиш;

майдаланган тошли, шағалли ва тупроқли яхшиланган автомобиль йўлларининг кесимини тиклаш ва ижро ҳужжатларига мувофиқ шағал ёки майдаланган тош тўккан ҳолда кучайтириш;

асфальт-бетон ва цемент-бетон қопламаларнинг кўчиб кетган ва уваланган участкаларида эмульсияли-минерал аралашмалардан ҳимоя қатламлари ётқизиш;

асфальт-бетон қопламаларнинг эскирган устки қатламларини тиклаш ва автомобиль йўлларининг айрим участкаларида ва бутун узунлигида қопламанинг янги қатламини ётқизиш;

в) сунъий иншоотлар бўйича:

иншоотлар айрим элементлари (панжара, тўшама, тиргак, кашак, тўсадиган деворлар ва дренаж қурилмалари)нинг унча катта бўлмаган шикастланишларини тузатиш;

янги сув ўтказиш қувурларини қуриш ёки уларнинг ҳисоблаб чиқилган оғирликлари ва габаритларини тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатларига мувофиқ таъмирланаётган автомобиль йўли учун белгиланган техник тоифага тўғри келадиган нормаларига етказиб, уларни тўлиқ ёки қисман қайта қуриш;

тош деворларни таъмирлаш, суваш, михпарчинларни қисман алмаштириш, кўприклар ва йўл ўтказгичларнинг металл элементларини бўяш;

ариқлардан ўтиш кўприкчаларини алмаштириш ва тузатиш;

кўчма кўприклардаги, паром кечувларидаги, қирғоқда тўхташ жойларидаги унча катта бўлмаган бузилишларни тузатиш (очиқ жойларни битумланган арқонлар билан тўлдириш ва бошқалар);

тиргак деворлар ва парапетларнинг шикастланган жойларини таъмирлаш;

кўприкнинг туташ зонасидаги чўккан жойларини тўлдириб текислаш, панжара ва тўсиқларни, шунингдек ёритиш столбаларини ялпи бўяш, кўприк иншооти конструкциясига тегишли белгилар қўйиш;

темир-бетон конструкцияларнинг нуқсонларини йўқотиш, шу жумладан юзани гидрофоблаш, плиталарнинг ғовак, синиқ ва ёриқ жойларини тузатиш, тешикларини беркитиш, диафрагмаларнинг емирилишларини тузатиш, бўйлама чокларни яхлитлаш, оралиқ қурилмаларни ялпи бўяш;

телекузатиш, ёритиш, вентиляция, иситиш, ёнғинни автоматик ўчириш, алоқа, кичик станция, тоннелларнинг электр узатиш ва сув кетказиш линиялари (шу жумладан, цементация) тизимининг ишдан чиққан айрим элементларини таъмирлаш ва алмаштириш;

бошқарувчи қурилмалар кўтармалари конусларини тиклаш, бузилган чокларни, кўчма плиталарни, сув кетказиш тизимларини, таянч ва кўприк кўтармасининг айрим элементларини, тўсиқлар, панжаралар ва йўлкаларни тиклаш;

кўприклар ва йўл ўтказгичларнинг элементларини бўяш, суваш, чириш ва емирилишга қарши ҳимоя чораларини кўриш;

сув ўтказиш қувурларининг айрим бўғинларини ва каллакларини узайтириш, алмаштириш, қувурларнинг ҳимоя қатлами ва туташган жойларини тўғрилаш;

тоннель қопламасини кучайтириш, қисман алмаштириш, гидроизоляцияни, вентиляция, иситиш, ёритиш тизимларини, штольня (ер ости йўли)ни ҳамда тоннелларда ёнғинни ўчириш тизимини сув билан таъминлаш учун қудуқларни тиклаш ва ерости сувларидан ҳимоя қилиш, порталларни кучайтириш, сув кетказиш новларини ва ҳоказоларни тиклаган (алмаштирган) ҳолда йўл тўшамасини тиклаш, тиргак деворларни, галереяларни, кўтармаларни ҳамда бошқа ҳимоялаш ва мустаҳкамлаш иншоотларни кучайтириш;

кўприк иншоотида ва кўтарма билан туташ жойларда сув кетказиш тизимларини ўрнатиш ёки уларни алмаштириш, оқова сувларни тозалаш қурилмаларини қуриш ёки тиклаш;

мустаҳкамловчи ва бошқарувчи иншоотларни қуриш, ҳимоя иншоотлари (кўтарма ғов, шпорлар, дамбалар ва бошқалар)ни тиклаш ёки қуриш;

кўтарманинг емирилган участкаларини тиклаш ва қияликларни мустаҳкамлаш, конусни мустаҳкамлаш учун тиргакни тиклаш ва бошқарувчи иншоотларда қирғоқни мустаҳкамлаш ишларини амалга ошириш;

г) йўлдаги бинолар ва ёрдамчи иншоотлар бўйича:

деворлар ва қопламалар материалларини 40 фоизгача алмаштирган ҳолда биноларнинг нуқсонлари ва шикастланишларини тузатиш, сувоқларни тўғрилаш ва тирқишларни таъмирлаш, тўсиқ, девор, пол, шифт, том, эшик, печ, қудуқ, сув қувури, канализация ва газ тармоғи, алоқа линияларининг айрим элементларини алмаштирган ҳолда бўяш, оқлаш, ойна қўйиш, таъмирлаш;

ишлаб чиқариш бинолари ва йўлдаги биноларнинг ташқи деворларини қисман тиклаш;

д) автомобиль йўлларини жиҳозлаш, ҳаракат хавфсизлигини ташкил этиш ва таъминлаш бўйича:

етишмаётган йўл белгиларини тиклаш ва янгидан ўрнатиш ҳамда йўл қатнов қисмининг горизонтал йўл белгиларини чизиш, шунингдек якка тартибдаги лойиҳалаш таблосини тиклаш ва ўрнатиш;

тўхташ, бекат майдончалари қуриш ва мавжудларини тиклаш, автобус бекатларида автопавильонлар, ҳожатхоналар, автомобилларнинг тўхташ ва тўхтаб туриш майдончалари, пиёдалар ўтиш жойлари ҳамда йўлкалар, пиёдалар ва велосипедчилар йўлкалари, аҳоли пунктларидан ўтадиган йўл участкаларида шовқиндан ҳимоя қилиш қурилмаларини қуриш ва уларни таъмирлаш;

айрим тўсиқлар ва йўналтирувчи қурилмаларни ўрнатиш ҳамда айрим конструктив элементларини алмаштирган ҳолда уларни таъмирлаш;

ҳаракатни диспетчер орқали ва автоматлаштирилган бошқариш элементлари ва тизимларини ўрнатиш, тиклаш ва такомиллаштириш, автоном ва масофадан туриб бошқариладиган белгиларни ва ахборот алмашиб турадиган таблони, светофор объектларини янгидан ўрнатиш ва мавжудларини тиклаш;

ҳаракатланиш учун хавфли автомобиль йўлларида горизонтал эгри жойларда виражлар қуриш;

автомобиль йўллари ва уларнинг айрим участкалари, йўл ечимлари, дам олиш майдончаларини, автобус бекатлари, кузатиш майдончалари ва бошқа объектларни меъморий-бадиий безаш, жиҳозлаш ва ободонлаштириш;

автомобиль йўлларининг айрим участкаларида, кўприклар, йўл ўтказгичлар ва тоннелларда электр ёритқичларни таъмирлаш ва тиклаш;

йўл радио алоқаси ҳамда технологик ва сигнал берувчи-чақирувчи алоқани таъмирлаш ва тиклаш, кабель тармоғини тиклаш;

таъмирлаш даврида вақтинчалик ётиқ йўл белгилари чизиш, вақтинчалик ётиқ йўл белгиларини ўчириш ва доимий горизонтал ва вертикал ётиқ автомобиль йўл белгиларини чизиш;

кўринишни таъминлаш учун айрим дарахтларни олиб ташлаш ва дарахт шохларини кесиш;

автомобиль йўллари жиҳозлари ва элементларини бўяш, уларни озода ва тартибли сақлаш;

е) жорий таъмирлаш бўйича бошқа ишлар:

автомобиль йўлларининг таъмирланаётган участкаларида вақтинчалик айланиб ўтиш йўлларини қуриш ва уларни тугатиш;

материалларни сақлаш ва ерни рекультивация қилиш учун майдончалар қуриш;

кўприк иншоотларини лойиҳадан олдин текшириш, автомобиль йўллари ва бошқа йўл иншоотларининг ташхиси ва ҳолатини баҳолаш ҳамда лойиҳа-смета ҳужжатларини ва таъмирлаш бўйича энг мураккаб ишларнинг муҳандислик ишланмасини ишлаб чиқиш;

йўл-фойдаланиш ташкилотлари ва корхоналар балансидаги ишлаб чиқариш базалари ва очиқ конларга олиб борадиган шохобча йўлларни, боши берк темир йўлларни таъмирлаш.



VI. АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛЛАРИ ВА

ЙЎЛ ИНШООТЛАРИНИ САҚЛАШ


22. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини сақлаш вазифаси - йилнинг исталган вақтида узлуксиз ва хавфсиз автомобиль ҳаракатини таъминлаш шартлари бўйича йўл қўйиладиган талабларга мувофиқ сақлашни таъминлайдиган уларга доимий қарашни таъминлашдан иборат.


23. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини сақлаш ишлари тасдиқланган сметаларга мувофиқ автомобиль йўлининг узунлигида бутун йил давомида унинг барча элементлари ва иншоотлари бўйича мунтазам равишда амалга оширилади.


24. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини сақлаш қуйидаги ишларни ўз ичига олади:

а) ер кўтармаси ва сув кетказиш тизими бўйича:

ажратилган минтақани, йўл четларини, нишабликларни ва ажратувчи тасмаларни мунтазам равишда озода ва тартибли сақлаш, чиқиндилардан ва бегона буюмлардан тозалаш, текислаш;

кесилган қолдиқларни йиғиштириб олган ҳолда ўтларни ўриб олиш ва буталарни кесиш, ножоиз ўсимликларни кимёвий усул билан йўқ қилиш, йўл четларини чанг ва ифлосликлардан тозалаш;

сув кетказиш тизимини мунтазам равишда иш ҳолатида сақлаш, йўл четидаги ариқларни ва сув кетадиган зовурларни тозалаш ва қиялаб текислаш, уларнинг мустаҳкамланган жойлари нуқсонларини тузатиш ёмғир канализацияси, дренаж қурилмалари, кўприк ва қувурларнинг сув кириш-чиқиш ўзанлари, тез оқар сув ўтказгичлар ва сув туширгичларнинг майда носозликларини бартараф этиш;

кўтарма ва ўймаларнинг нишабликлари носозликларини тузатиш ва текислаш (зарурият бўлса тупроқ қўшган ҳолда);

мустаҳкамланмаган йўл четларини қирқиш, текислаш ва зичлаш, мустаҳкамланган йўл четларидаги бузилишлар ва шикастланишларни бартараф этиш;

белгиланмаган жойлардаги кириш ва чиқиш жойларини тугатиш, ёзги трактор йўлларини қуриш ва қиялаб текислаш;

табиий муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш чора-тадбирларини бажариш, автомобиль йўлларининг йўлолди тасмасини қуриш ва белгилаш;

б) йўл тўшамаси бўйича:

йўл қопламасини чиқинди, чанг ва ифлосликлардан, қор, муздан мунтазам равишда тозалаш, бегона буюмларни йиғиштириш, қум ва сирпанчиққа қарши аралашмалар сепиш йўли билан автомобиль йўлларининг қатнов қисми музгарчилиги ва сирпанчиқлигини бартараф этиш, шунингдек битумнинг терлаши натижасида ҳосил бўлган сирпанчиқликни бартараф этиш;

йўлларни чангсизлантириш;

қабариқли ва кучсиз тупроқли йўл участкаларига қараш (вақтинчалик тўсиш ва ҳаракатни тартибга солиш, шчитлар, тахталар, шох-шаббалар ва бошқа материаллар билан ёпиш, шунингдек зарурияти бўлмаганда уларни йиғиштириб олиш);

локал карталар билан майда заррали юза қатлам воситасида ёриқлар ва ёриқларнинг тўрлари кучайишининг олдини олиш ва уларни тўхтатиш;

цемент-бетон қопламалар плиталарининг парчаланган ва синган жойларини юза емирилишлардан таъмирлаш;

шағалли, чақиқ тошли ва тупроқли қопламаларнинг кесимини тўғрилаш;

в) сунъий иншоотлар бўйича:

кўприк кўтармаси элементларини, фермаости майдончаларни, таянч қисмларни, оралиқ қурилмалар элементларини, тахта зиналарни, таянчлар, қувурлар, тоннеллар ва бошқа иншоотларни чанг ва ифлосликдан тозалаш;

конуслар, нишабликлар, кўприкости ўзанларни, шунингдек сув ўтказиш қувурларнинг ўзанларини ва қувурлар устидаги кўтармалар нишабини тозалаш (шу жумладан, ўсимликлардан тозалаш);

тошқин сувларини ўтказиб юбориш, қор ва музни йиғиштириб олиш, тозалаш иншоотларига қараш ва уларга хизмат кўрсатиш, автомобиль йўллари ва иншоотларини сув тошқинидан ҳимоя қилиш, тиқилиб қолган жойларни тозалаш, тошқинга қарши тадбирлар;

таянчлар ва оралиқ қурилмаларнинг металл конструкциялари элементларини қисман бўяш, нуқсонли михпарчинларни алмаштириш, болтларни тортиш, металлдаги ёриқларни таъсир кўрсатмайдиган ҳолатга келтириш, тўсинларнинг темир-бетон плиталар билан бирлашадиган жойларини ва ферма боғламларини тиклаш;

тоннеллардан хавфсиз фойдаланиш учун локал участкаларда тоннелларнинг шикастланган қопламаларини ва сув кетказиш новлари, гидроизоляция, вентиляция ва ёритиш тизими, ёнғинни ўчириш, аварияга қарши ва бошқа техник қурилмалар шикастланишларини бартараф этиш;

кўприк кўтармасининг барча элементларини ҳамда кўтарма билан туташиб кетадиган зонани, фермаости майдончаларни, таянч қисмларни, оралиқ қурилмаларни, таянчларни, конуслар ва бошқарувчи иншоотларни, бориш жойлари ва тахта зиналарни қор ва муздан тозалаш;

г) автомобиль йўлларини жиҳозлаш ва ҳаракат хавфсизлигини таъминлаш бўйича:

белгиларга қараш, шикастланган йўл белгиларини алмаштириш ва етишмаётганларини янгидан ўрнатиш;

автобус бекатларини, пиёдалар ўтиш жойлари, дам олиш майдончалари, йўл белгилари учун конструкциялар, тўсиқлар, йўналтирувчи қурилмалар, шийпончалар ва уларнинг жиҳозлари элементлари, шунингдек шовқиндан ҳимоя қиладиган қурилмаларни бўяган ҳолда озода ва тартибли сақлаш, автомобиль йўлларини меъморий-бадиий безашнинг шикастланган айрим элементларини тузатиш, ушбу элементларга керакли тарзда қараш, ҳожатхоналар, йўл-таъмирлаш пунктлари, йўл усталари уйларини тозалаш;

шийпончалар, ўриндиқлар, паннолар ва бошқаларни ўрнатиш ҳамда бўяган ҳолда озода ва тартибли сақлаш, ичимлик сув манбалари ва артезан қудуқлар қазиш, уларни озода ва тартибли сақлаш;

ҳаракатни ҳисобга олиш пунктларини сақлаш, тиклаш ва янгидан қуриш, йўл конструкциясининг ва автомобиль йўли ишини ўрганиш учун зарур бўлган бошқа қурилмаларнинг, автомобиль йўлининг алоҳида элементлари ва иншоотларининг ҳолатини баҳолаш;

автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг баланс қийматига киритилган тарозида тортишни назорат қилиш пунктларини, сув ўлчаш постларини, метеорологик пунктларни, об-ҳаво шароитлари ва ҳаракат шарт-шароитлари мониторинги тизимини, технологик ва сигнал берувчи-чақирувчи алоқани, кабель тармоғини, шунингдек светофор объектларини, ҳаракатни ташкил этиш воситаларини, ҳаракатни диспетчер орқали ва автоматлаштирилган бошқариш воситаларини сақлаш;

автомобиль йўллари ва йўл иншоотлари балансига киритилган йўлларни электр билан ёритиш линияларини, кўприклар, йўл ўтказгичлар, тоннеллар, транспорт ечимлари, паром кечувлари ва бошқа иншоотларни сақлаш, трансформаторларни тафтиш қилиш, ёритиш учун сарфланган электр энергиясига ҳақ тўлаш;

хизмат қилиш муддатини ўтаб бўлган вертикал ва горизонтал йўл белгиларини, шу жумладан сунъий иншоотлар элементларидаги йўл белгиларини ўчириш, эскирганларини тиклаш ва янгидан чизиш;

йўл тўсиқлари ва йўналтирувчи қурилмаларни тузатиш, автомобиль йўлини жиҳозлаш элементлари ва белгиларига қараш;

автобус бекатлари, павильонлар, йўлкалар ва дам олиш майдончаларини қор ва муздан доимий равишда тозалаш.



VII. АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛЛАРИ

ВА ЙЎЛ ИНШООТЛАРИНИ

ҚИШДА САҚЛАШ


25. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини қишда сақлашнинг вазифаси автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини йилнинг қиш даврида узлуксиз ва хавфсиз автомобиль ҳаракатини таъминлаш шартлари бўйича йўл қўйиладиган талабларга мувофиқ уларнинг ҳолатини доимий сақлашни таъминлашдан иборат.


26. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини қишда сақлаш ишлари тасдиқланган сметаларга мувофиқ бутун йил мобайнида автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг барча элементлари ва иншоотлари бўйича автомобиль йўлининг бутун узунлигида мунтазам равишда амалга оширилади.


27. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини қишда сақлашга қуйидаги ишлар киради:

қордан доимий ҳимоя қилиш иншоотлари (деворлар, панеллар, кўтармалар ва қорни ушлаш тўсиқлари)ни тайёрлаш, ўрнатиш ва таъмирлаш, қордан ҳимоя қилиш иншоотларига қараш;

вақтинчалик қорни тутиб турадиган қурилмалар (шчитлар, тўсиқлар ва тўрлар) тайёрлаш, ўрнатиш (қайта ўрнатиш), тиклаш, йўлолди тасмасида қорни тутиб қолиш учун қорни ушлаш тўсиқлари ва хандақлар барпо этиш ҳамда уларни вақти-вақти билан янгилаб туриш;

автомобиль йўлларини қордан тозалаш, автомобиль йўлларини қор уюмларидан тозалаш, йўл четларидаги қорларни йиғиштириш, паст тоифадаги автомобиль йўлларининг қатнов қисмида қор қопламини қиялаб текислаш ва зичлаш;

қишки сирпанчиқни олдиндан аниқлаш ва прогнозлаштиришнинг автоматлаштирилган тизимларини, шунингдек кўприклар, йўл ўтказгичлар ва турли сатҳдаги йўл ечимларида музгарчиликка қарши реагентларни тақсимлашнинг автоматлаштирилган тизимларини ўрнатиш ва сақлаш;

қишки сирпанчиқликка қарши кураш, музгарчиликка қарши материалларнинг янги базаларини ўрнатиш, мавжудларини эса тиклаш ва таъмирлаш, уларга бориш йўлларини қуриш, табиий шўр сув олинадиган қудуқлар қазиш, жиҳозлаш ва уларга хизмат кўрсатиш, музгарчиликка қарши материалларни тайёрлаш ва сақлаш, музгарчиликка қарши хоссаларга эга бўлган қопламанинг юқори қатламини қуриш ва сақлаш;

музларга қарши курашиш, музга қарши иншоотларни қуриш, сунъий иншоотлар яқинида ўзанларни тозалаш ва мустаҳкамлаш, музларни йўқотиш;

кўчкига қарши чора-тадбирларни амалга ошириш, кўчки қатламларини йиғиштириб олиш.



VIII. АВТОМОБИЛЬ ЙЎЛЛАРИ

ВА ЙЎЛ ИНШООТЛАРИНИ

КЎКАЛАМЗОРЛАШТИРИШ


28. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини кўкаламзорлаштириш вазифаси автомобиль йўлларини қор ва қум кўчкиларидан ёки эрозиядан доимий ҳимоя қилишни таъминлашдан ва автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг маъмурий-бадиий безагини барпо этишдан иборатдир.


29. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини кўкаламзорлаштириш ишлари автомобиль йўлининг бутун узунлигида унинг барча элементлари ва иншоотлари бўйича бутун йил давомида тасдиқланган сметаларга мувофиқ амалга оширилади.


30. Автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини кўкаламзорлаштиришга қуйидаги ишлар киради:

кўчатхона ва дарахтзорлар учун тупроқни тайёрлаш, кўчатлар етиштириш (ёки улар қийматини тўлаш) ва кўчатларни транспортда ташиш;

автомобиль йўлларини қум ва қор кўчкиларидан ҳимоя қилиш учун ўрмон тасмаларини барпо этиш, эрозияга қарши ва манзарали дарахтларни экиш;

дарахтларни парвариш қилиш, дарахтларни кесиш-каллаклаш, қуруқ дарахтларни йиғиштириб олиш, дарахтларни ёнғиндан ҳимоя қилиш, ўсимлик зараркунандалари ва касалликларига қарши курашиш;

уруғлик сепиш ва гул экиш, ажратилган минтақага ва ажратиш тасмасига ўт экиш;

суғориш тармоқларига уланган (новлар, кўприклар ва қувурлар билан) артезиан қудуқлар қазиш;

мавжуд сунъий суғориш тизимларини сақлаш ва таъмирлаш;

автомобиль йўллари, сунъий иншоотлар (кўприклар, йўл ўтказгичлар, айланма транспорт ечимлари)ни панно, стеллалар ва уларни ёритиш тизимларини қуриш билан бирга меъморий-ландшафтли конструкциялаш).

31. Умумий фойдаланиладиган автомобиль йўлларини сақлаш бўйича бошқа ишлар:

автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини сақлаш сифатини баҳолаш;

автомобиль йўллари ва айрим йўл иншоотларини қўриқлаш, соқчилик ва ёнғин муҳофазаси, сафарбарлик захираларини барпо этиш;

йўл белгиларини хатловдан ўтказиш, паспортлаштириш, йўл кадастрини тузиш ва йўл белгиларини жойлаштириш схемаларини ишлаб чиқиш;

автомобиль йўлларининг ҳолати ташхиси ва уни баҳолаш, кўприклар, йўл ўтказгичлар ва бошқа иншоотларни жорий ва даврий кўрикдан ўтказиш, текшириш ва синаш, ҳаракат жадаллигини ҳисобга олиш, йўл-транспорт ҳодисалари ҳисобини юритиш ва уларнинг пайдо бўлиши сабабларини аниқлашда қатнашиш, йўллар, кўприклар ва бошқа йўл иншоотларининг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар банкини шакллантириш ва юритиш;

навбатчилик-диспетчерлик хизматини, ишлаб чиқаришни бошқариш марказларини ташкил этиш ва улар учун асбоб-ускуналар сотиб олиш; об-ҳаво шарт-шароитлари ва ҳаракатланиш шарт-шароитлари мониторинги метеорологик тизимларини, шунингдек ҳаракатланиш шарт-шароитлари мониторинги ва прогнозлаштириш учун фойдаланиладиган видео тизимларни сақлаш, шу жумладан уларнинг ишлаши учун метеорологик тизимлар элементларини ва алоқа каналларини ижарага олиш; метеорологик маълумотларни сотиб олиш; автомобиль йўлларидан фойдаланувчиларни қатновнинг ҳолати тўғрисида хабардор қилиш (ахборот таблолари, оммавий ахборот воситалари);

автомобиль йўллари ва йўл иншоотларини сақлаш бўйича энг мураккаб ишларга муҳандислик ва илмий-техник ишланмаларни илова қилиш; илмий-тадқиқот ва тажриба-эксперимент ишлари; тармоқ нормалари ва қоидаларини, стандартларни ҳамда автомобиль йўлларининг транспорт-фойдаланиш кўрсаткичларини ошириш ва сифатини таъминлаш бўйича методик ҳужжатларни ишлаб чиқиш; адабиётлар, тармоқ нормалари, стандартлар, қоидалар, шунингдек методик ҳужжатларни сотиб олиш, кадрлар тайёрлаш ва уларни қайта тайёрлаш;

тош тушишига қарши тадбирлар, шу жумладан қияликларни бурмалаш селга қарши тадбирлар;

йўл ўқи тўсиғига етишмаётган нур қайтарадиган шчитлар, йўл ўқи тўсиғи олдига лаппаклар ўрнатиш;

сунъий иншоотларда вентиляция, мажбурий сув кетказиш, ёритиш тизимлари ишлаши учун етишмаётган асбоб-ускуналарни ўрнатиш, видео кузатиш, қўриқлашнинг муҳандислик-техник воситаларининг етишмаётган тизимларини ўрнатиш;

ахлат йиғиш учун етишмаётган контейнерларни ўрнатиш;

тарозида тортишни назорат қилиш постларини ташкил этиш ва сақлаш;

умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларини жорий таъмирлаш ва сақлаш бўйича ишларга, шунингдек тошқин, сел, қор кўчиши, ўпирилиш ҳодисалари, зилзилаларнинг олдини олиш ва бартараф этиш ишларини бажаришда жалб этилган ходимларни озиқ-овқат, махсус кийим-бош билан таъминлаш;

йўл таъмирлаш пунктлари учун мебель, инвентарь ва ташкилий техника (шу жумладан кўчма вагон-уйлар) сотиб олиш.


"Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами", 2006 йил, 45-сон, 442-модда.