язык интерфейса

ЎзР Конунчилиги

ЎзР Конунчилиги/ Давлат ҳуқуқий тизими асослари/ Суверенитет. Конституция. Давлат рамзлари/ Давлат тили. Бошқа тиллардан фойдаланиш/ "Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга оширишни таъминлаш юзасидан Давлат дастури (ЎзР ВМ 16.06.1994 й. 304-сон қарорига илова)

Полный текст документа доступен в платной версии. По вопросам звоните на короткий номер 1172

Вазирлар Маҳкамасининг

1994 йил 16-июндаги

304-сон қарорига

ИЛОВА



"Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш

тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини

амалга оширишни таъминлаш юзасидан

ДАВЛАТ ДАСТУРИ



N


Ўтказилган тадбирлар


Ижро этувчилар


Ижро

муддати


Изоҳ


I. ТАШКИЛИЙ МАСАЛАЛАР

1.

Вилоятлар, шаҳарлар, туманлар ҳокмиликлар ҳузурида лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш бўйича комиссиялар тузиш

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар, шаҳарлар ҳокимликлари


1994 йил


2.

Вазирликлар, давлат қўмиталари, идоралар, муассасалар, ташкилотлар, корхонларда лотин алифбоси асосидаги ўзбек ёзувини жорий этиш бўйича биринчи раҳбарлар бошчилик қилувчи ишчи комиссиялари тузиш


вазирликлар, давлат қўмиталари, идоралар, муассасалар, ташкилотлар, корхоналар раҳбарлари

1994 йил


3.

Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш билан боғлиқ тадбирлар ва муаммолар тўғрисида матбуот, радио ва телевидение орқали аҳоли ўртасида кенг тушунтириш ва тағибот ишларини (махсус маърузалар, суҳбатлар, машғулотлар ва ҳоказолар) олиб бориш


Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, ЎзФА, "Ўзбек тили" жамияти, Ўздавтелерадиокомпания, ЎзА, Атамашунослик қўмитаси, оммавий ахборот воситалари

1994 йилда бошлаб доимий равишда


4.

Аҳолининг турли тоифаларига (мактабгача ёшдаги болалар, ўқувчилар, пенсионерлар ва бошқа ўрганувчилар учун) мўлжалланган махсус ўқув телекўрсатувлари ташкил этиш 


Ўздавтелерадиокомпания, Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги,


1994 йил июнь ойидан бошлаб доимий равишда



5.

Ўзбек имлосининг янги қоидаларини ишлабчиқиш ва тасдиқлаш учун тақдим этиш


Давлат комиссияси, ФА, Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги


1994 йилнинг III чораги



6.

Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини ўқув юрталирда жорий этиш масалаларига бағишланган илмий-амалий конференция ўтказиш


ЎзФА, Атамашунослик қўмитаси, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, "Ўзбек тили" жамияти


1995 йил июнь


II. МОДДИЙ-ТЕХНИК БАЗАНИ ТАЙЁРЛАШ

1.

Босмахонларни лотин клавиатурали асбоб-ускуналар билан қайта жиҳозлаш ва лотин шрифтли янги ҳарфлар билан таъминлаш

Давлат матбуот қўмитаси, "Шарқ" концерни, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаш, ҳокимликлар, босмахонларга эга бўлган вазирликлар ва идоралар


1994-1998 йиллар



а) китоблар ва дарсликлар чиқарадиган босмахонлар, шу жумладан, ўқув юртларининг босмахонлари (36 та)



1994-1996 йиллар



б) республика ҳамда вилоят ва журналларни чоп этадиган босмахонлар (11 та)



1994-1997 йиллар



в) туман ва шаҳар босмахоналари (100та), шу жумладан, корхоналарнинг босмахонлари ҳам



1995-1998 йиллар


2.

Идоралар, ташкилотлар ва муассасаларнинг ёзув машинкалари ва компьютерларининг белгиларини лотин ҳарфлари билан қайта жиҳозлаш


Вазирликлар, идоралар, ташкилотлар, муассасалар, "Ўзмаишийтузатиш" концерни, "Сигмент" АЖ


1994-1999 йиллар


3.

Мамлакатдга барча ташкилотларнинг ёзув машинкалари (15 мингта) билан таъминланишини ташкил этиш


"Ўзмаишийтузатиш" концерни

1994-1997 йиллар


III. ЯНГИ АЛИФБО ВА ИМЛОНИ ЎҚТИШНИ ТАШКИЛ ЭТИШ МАСАЛАЛАРИ

1.

А.Авлоний номидаги халқ таълими ходимлари малакасини ошириш институти, ТошДУ, СамДУ, Олий таълим ходимлари малакасини ошириш институти, Тошкент давлат педагогика институти, педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти, мактабгача тарбия ходимлари малакасини ошириш бўйича доимий ишлаб турувчи республика курслари негизида вилоятлардаги малака ошириш институтлари, крслари, олий ва ўрта махсус ўқув юртлари учун янги алифбо ва имлони ўргатувчи кадрлар тайёрлашни такшил этиш 


Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

1994-1995 йиллар


2.

Туманлар ва шаҳарлар халқ таълими бўлимлари ҳузурида ташкилэтилган курсларда:






а) мактабгача тарбия муассасалари раҳбарлари, тарбиячилари ва методистларини, оилавий боғчалар тарбиячиларини ўқитиш

Халқ таълими вазирлиги, Қорақалпоғистон Халқ таълими вазирлиги, Тошкент шаҳар ва вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар халқ таълими бошқармалари ва бўлимлари, боғчаларга эга бўлган вазирликлар ва идоралар, уларнинг маҳаллий ташкилотлари


1994-1995 йиллар

29 минг киши


б) мактабдан ташқари муассасалар ходимларини ўқтиш

Халқ таълими взирлиги, Қорақалпоғистон Халқ таълими вазирлиги, Тошкент шаҳар ва вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар халқ таълими бошқармалари ва бўлимлари


1996-1997 йиллар

11,7 минг киши

3.

Вилоятлардаги, Тошкент ва Нукус шаҳарларидаги малака ошириш институтларида, ўқув юртларида:






а) бошланғич синфлар ўқитувчиларини ўқитиш


Халқ таълими вазирлиги

1994-1995 йиллар

94 минг киши


б) юқори синфлар ўқитувчиларини ўқитиш


-"-

1995-1999 йиллар

356 минг киши


в) ҳунар-техника билим юртлари ўқитувчиларини ўқитиш


-"-

1995-1999 йиллар

240 минг киши


г) олий ва ўрта махсус ўқув юртлари профессор ўқитувчиларини аспирантлари ва докторантларини ўқитиш:


Олий ва ўрта махсус таълим взирлиги, Халқ таълими вазирлиги

1994-1998 йиллар

25600 киши


- филологик йўналишдаги кафедралар ва факультетлар



1994 йил



- гуманитар-ижтимоий факультетлар ва кафедралари



1994-1996 йиллар



- табиий, аниқ фанлар ва техника фанлари факультетлари ва кафедралари



1994-1998 йиллар


4.

Халқ таълими соҳасида ўқитиш

Халқ таълими вазирлиги, ўқув юртларига эга бўлган вазирликлар ва идоралар





а) мактабгача тарбия муассасалари тарбияланувчилари



1995 йил 1 сентябрдан

800 минг бола


б) ўзбек мактабларининг ўқувчилари

I синфлар



1995 йил 1 сентябрдан

600 мин ўқувчи


II ва V, VI синфлар


1996 йил 1 сентябрдан

Барча синфларда, 4 млн. 930 минг ўқувчи



III ва VII синфлар



1997 йил 1 сентябрдан




IV ва VIII синфлар



1998 йил 1 сентябрдан




IX-XI синфлар



1999 йил 1 сентябрдан




в) таълим бошқа тилларда олиб бориладиган мактабларда янги имло асосида ўзбек тилини ўқитиш


Халқ таълими вазирлиги




I-IV синфлар


1997/1998 ўқув йили




IV VIII синфлар


1998/1999 ўқув йили




IX-XI синфлар


1999/2000 ўқув йили




г) ҳунар-техника билим юртлари

Халқ таълими вазирлиги, ҳунар-техника билим юртларига эга бўлган вазирликлар ва идоралар


1995-1999 йиллар

240 минг ўқувчи


д) педагогика билим юртлари


Халқ таълими вазирлиги




IV курслар


1994/1995 ўқув йили




III курслар


1995/1996 ўқув йили




II курслар


1996/1997 ўқув йили




I курслар


1997/1998 ўқув йили




д) педагогика институтлари ва университетларнинг педагогик йўналишдаги факультетлари


Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги




V курслар ва бошқа битирувчи курслар



1994/1995 ўқув йили



IV курслар


1995/1996 ўқув йили




III курслар


1996/1997 ўқув йили




II курслар


1997/1998 ўқув йили




I курслар


1998/1999 ўқув йили



5.

Олий ва ўрта махсус таълим соҳасида ўқитиш

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, тасарруфида ўқув юртлари бўлган вазирликлар ва идоралар





а) ўрта махсус ўқув юртлари


-"-




IV курслар


1995/1996 ўқув йили




III курслар


1996/1997 ўқув йили




II курслар


1998/1999 ўқув йили




I курслар


1999/2000 ўқув йили




в) бошқа давлатларда таълим олаётган ўқувчилар ва талабларни ўқитишни ташкил этиш


Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги


1995-1999 йиллар


6.

Корхоналарда ва ташкилотларда, аҳолининг яшаш жойларида ташкил қилинган курсларда, тўгаракларда, клубларда:






а) нашриётлар муҳаррирлари, газета-журналлар ходимлари, босмахона мутахассисларини ўқитиш, бунда дарсликлар ва қўлланмалар чиқарадиган "Ўқитувчи",  "Ўзбекистон", Ибн сино нашриётлари ва уларга хизмат кўрсатувчи босмахона ходимларини биринчи навбатда ўқитишни назарда тутиш 


Давлат матбуот қўмитаси, "Шарқ" концерни, нашрларга, нашриётга эга бўлган вазирликлар ва идоралар

1994-1995 йиллар



б) "Ўздавтелераиокомпания" ходимларини ўқитиш


"Ўздавтелераиокомпания"

1994-1998 йиллар



в) паспорт столлари, фуқароик ҳолатини қайд этиш идоралари ходимларини ўқитиш


Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги

1994-1995 йиллар



г) вазирликлар, идоралар, корхоналар ва ташкилотларнинг ишчи ва хизматчиларини, якка тартибдаги меҳнат фаолияти билан шуғулланувчи кишиларни, колхозчиларни, ҳарбий хизматчиларни ўқитиш


Халқ таълими вазирлиги, тегишли вазирликлар, идоралар, ташкилотлар, хўжалик раҳбарлари, маҳаллий ўз-ўзини бошқариш органлари


1995-1999 йиллар



д) ишламайдиган аҳолини, пенсионерларни ва бошқа хоҳловчиларни ўқитиш


шаҳар ва туман ҳокимликлари, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари


1995-2000 йиллар



е) муҳрлар, тамғалар, пешлавҳалар, кўча номлари ва турли кўрсаткичлар тайёрлайдиган корхоналар ходимларини янги ёзувга ўқитиш


Давлат матбуот қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, туманлар, шаҳарлар, вилоятлар ва Тошкент шаҳарп ҳокимликлари




IV. ЎҚУВ-УСЛУБИЙ АДАБИЁТЛАРНИ ҲАМДА БОШҚА

ҚЎЛЛАНМАЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ ВА НАШР

ЭТИШ МАСЛАЛАРИ

1.

Янги ўзбек алифбоси ва имлосини ўргатувчи муаллимлар учун қўлланмалар, дастурлар тайёрлаш

- нашр этиш


Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Давлат матбуот қўмитаси


1994-1995 йиллар


2.

Факультатив тарзда ва ишхоналарда ўрганувчилар учун қўлланмалар ва дарсликлар тайёрлаш

- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси


1994-1996 йиллар



1994-1997 йиллар


3.

Болаларни болалар боғчаларида ўқитиш учун, оилада болаларни мактабга тайёрлаётган ота-оналар учун кўргазмали қўлланмалар тайёрлаш

- Боғча болалари учун

Болалар учун

- нашр этиш


Халқ таълими вазирлиги





Давлат матбуот қўмитаси

1994-1995 йиллар




1995-1996 йиллар


6 номда

4.

I синфлар учун дарсликлар ва қўлланмалар яратиш

- нашр этиш


Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси


1994 йил 1 августгача

Мактаблар учун 342 номда дарслик ва қўлланма


5.

II ва V, VI синфлар учун дарсликлар яратиш


- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1995 йил 1 июлгача


1996 йил 1 июлгача



6.

III ва VII синфлар учун дарслик яратиш


- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1996 йил 1 июлгача


1997 йил 1 июлгача



7.

IV ва VIII синфлар учун дарслик яратиш


- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1997 йил 1 июлгача


1998 йил 1 июлгача



8.

IX-XI синфлар учун дарслик яратиш


- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1997 йил 1 июлгача


1998 йил 1 июлгача



9.

Ҳунар-техника билим юрталир учун дарсликлар ва бошқа қўлланмалар тайёрлаш



- нашр этиш


Халқ таълими вазирлиги, ҳунар-техника билим юртларига эга бўлган вазирликлар ва идоралар билан биргаликда

Давлат матбуот қўмитаси


1995-1998 йиллар




1996-1999 йиллар

127 номда

10.

Педагогика билим юртлари учун дарслик ва қўлланмалар тайёрлаш

- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1994-1998 йиллар


1995-1999 йиллар


32 номда

11.

Педагогика институтлари учун дарслик  ва қўлланмалар тайёрлаш

- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси

1994-1999 йиллар


1995-2000 йиллар


423 номда

12.

Олий ва ўрта махсус ўқув юртлари учун дарслик ва бошқа ўқув адабиётларини тайёрлаш


- нашр этиш

Олий ва ўрта махсус таълим, Халқ таълими, Адлия, Соғлиқни сақлаш, Қишлоқ хўжалиги, Алоқа, Маданият ишлари, Мелиорация ва сув хўжалиги вазирликлари, Ўзбекбирлашув, Ўрта Осиё темир йўл бошқармаси, Давлат жисмоний тарбия ва спорт қўмитаси,

Давлат матбуот қўмитаси


1994-1999 йиллар






1995-2000 йиллар


13.

Мустақил ўрганучилар учун қўлланма ва дарсликлар тайёрлаш


- нашр этиш

Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги


Давлат матбуот қўмитаси


1994-1998 йиллар



1995-1999 йиллар



14.

Имло луғатлари тайёрлаш

- нашр этиш

ЎзФА

Давлат матбуот қўмитаси

1994-1996 йиллар

1995-1997 йиллар



15.

Атама луғатлари, жой номлари, киши номлари ва ўқув луғатлари тайёрлаш


- нашр этиш

ЎзФА, Атамашунослик қўмитаси, Халқ таълими, Олий ва ўрта махсус таълим вазирликлари

Давлат матбуот қўмитаси


1994-1998 йиллар



1995-1999 йиллар



16.

География хариталари, атласлар, маъмурий ҳудудий маълумотномлар тайёрлаш

- нашр этиш

Геодизия ва хариташунослик бошқармаси

Давлат матбуот қўмитаси


1996-1998 йиллар

1997-1999 йиллар


17.

Газета ва журналларни босқичма-босқич янги алифбода нашр этиш, бунда биринчи навбатда бошланғич синф ўқувчиларига, ёшларга, таълим тизими ходимларига мўлжалланган нашрларни чоп қилишни назарда тутиш 

Давлат матбуот қўмитаси, "Шарқ" концерни, газета ва ждурналлар таҳририятлари, Қорақалпоғистон Давлат матбуот қўмитаси, вилоятлар матбуот бошқармалари, нашрларга эга бўлган вазирликлар ва идорлар


1994-2000 йиллар



а) республика ва вилоят газеталари важурналлари



1994-1997 йиллар




б) шаҳар ва туман газеталари, кўп тиражли газеталар



1995-2000 йиллар


18.

Бадиий адабиёт нашр этиш

Давлат матбуот қўмитаси


1996 йилдан бошлаб


19.

Илмий адабиёт нашр этиш

Давлат матбуот қўмитаси, "Фан" нашриёти


1995 йилдан бошлаб


20.

Иш қоғозларини, турли бланкаларни янги ёзувда тайёрлаш ва босиб чиқариш

Ўздавстандарт, "Ўзистиқболстат" давлат қўмитаси, Молия вазирлиги, Марказий банк, вазирликлар, идоралар, корхоналар ва ташкилотлар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари


1994-2000 йиллар


V. ЯНГИ АЛИФБОДАГИ ЁЗУВДА ИШ ЮРИТИШГА ЎТИШ

1.

Давлат ҳокимияти ва бошқаруви идораларида, давлат қўмиталарида иш юритиш


Вазирликлар, давлат қўмиталари, идоралар

1997-2000 йиллар


2.

Фан ва таълим, маданият муассасаларида иш юритиш

ЎзФА, Фан ва техника давлат қўмитаси, Олий аттестация комиссияси, Қишлоқ хўжалиги фанлар академияси, Маданият ишлари вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махусус таълими вазирлиги, Давлат матбуот қўмитаси


1996-1999 йиллар


3.

Корхоналар ва ташкилотларда иш юритиш

Вазирликлар, давлат қўмиталари, концернлар, бирлашмалар


1996-2000 йиллар


4.

Маҳаллий ташкилотларда иш юритиш

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари


1996-1999 йиллар


5.

Пешлавҳаларни, муҳрларни янги ёзувга ўтказишни таъминлаш

Вазирликлар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, ҳокимликлар, Атамақўм


1995 йилдан бошлаб


6.

Жой номлари (кўчалар, майдонлар, қишлоқлар, лар ва вилоятлар номлари) ёзилган кўрсаткичларни осиьб қўйиш

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, ҳокимликлар, Атамақўм, вазирликлар, идоралар, корхоналар, ташкилотлар


1995 йилдан бошлаб