язык интерфейса

ЎзР Конунчилиги

ЎзР Конунчилиги/ Иқтисодиётнинг айрим соҳалари/ Қишлоқ ва сув хўжалиги/ Уруғчилик. Наслчилик иши. Селекция. Тажриба хўжалиги/ Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказиш тартиби ва шартлари тўғрисидаги Низом (АВ томонидан 09.04.2014 й. 2574-сон билан рўйхатга олинган қишлоқ ва сув хўжалиги вазирининг 10.03.2014 й. 56-сон буйруғи билан тасдиқланган

Полный текст документа доступен в платной версии. По вопросам звоните на короткий номер 1172

Ўзбекистон Республикаси

Адлия вазирлигида

2014 йил 9 апрелда 2574-сон

билан рўйхатга олинган

Ўзбекистон Республикаси

қишлоқ ва сув хўжалиги вазирининг

2014 йил 10 мартдаги

56-сон буйруғига

ИЛОВА



Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини

ўтказиш тартиби ва шартлари тўғрисидаги

НИЗОМ


Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг "Наслчилик тўғрисида"ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2013 йил 15 июлдаги ПҚ-2003-сон "Қонунларнинг ҳаволаки нормаларини амалга оширишга қаратилган норматив-ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатларни ишлаб чиқиш режаларини тасдиқлаш тўғрисида"ги қарорига мувофиқ наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказиш тартиби ва шартларини белгилайди.



1-БОБ. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР


1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:


бонитировка - ҳайвонларнинг наслдорлик ва маҳсулдорлик сифатларини баҳолаш;


наслли маҳсулот (материал) - наслдор ҳайвон, унинг уруғи ва эмбрионлари, наслдор тухум, ипак қурти уруғи;


наслчилик ишлари бўйича зоотехник (бонитёр) - селекция мақсадида наслдор ҳайвонларни урчитиш, наслли маҳсулот (материал) етиштириш ва ундан фойдаланиш бўйича махсус билимга эга бўлган мутахассис;


наслчилик субъектлари - наслчилик иши билан шуғулланувчи илмий-тадқиқот муассасалари, корхоналар ва хўжаликлар, селекция марказлари, ипподромлар, иммуногенетик назорат лабораториялари, назорат-синов станциялари, эмбрионларни кўчириб ўтказиш (трансплантация) марказлари ҳамда бошқа юридик ва жисмоний шахслар - наслли маҳсулот эгалари;


класс - қишлоқ хўжалиги ҳайвонларини баҳолаш натижаси билан белгиланадиган тоифа;


лактация даври - қишлоқ хўжалиги ҳайвонларининг сут бериш даври;


сервис даври - қишлоқ хўжалиги ҳайвони туққан даврдан тўлиқ қочган давргача бўлган муддат;


экстерьер - ҳайвоннинг ташқи тана тузилиши.


2. Бонитировка қишлоқ хўжалиги ҳайвонларининг насл ва маҳсулдорлик сифатларини баҳолаб, улардан келгусида наслчилик ишларида фойдаланиш мақсадида ўтказилади.


3. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкаси наслчилик ишлари бўйича зоотехник (бонитёр) томонидан ўтказилади. Агар наслчилик субъектида наслчилик ишлари бўйича зоотехник (бонитёр) бўлмаса, ушбу мутахассис шартнома асосида четдан жалб қилиниши мумкин.


4. Наслчилик субъектларидаги наслли маҳсулотлар (материаллар) ҳар йили бонитировкадан ўтказилади. Бунда ўтган йилнинг 1 октябрь кунидан жорий йилнинг 30 сентябрь кунигача бўлган вақт бонитировка ўтказиш даври ҳисобланади.

Наслчилик субъекти ўз ихтиёрига асосан наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини мазкур Низомда белгиланган тартибда бир йил давомида такроран ўтказишга ҳақли.


5. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкаси ҳар бир наслдор ҳайвон тури бўйича алоҳида-алоҳида ўтказилади.



2-БОБ. НАСЛЛИ МАҲСУЛОТ (МАТЕРИАЛ)

БОНИТИРОВКАСИНИ ЎТКАЗИШГА

ТАЙЁРГАРЛИК КЎРИШ


6. Наслчилик субъектлари томонидан ҳар йили келгуси йил учун наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини амалга ошириш режаси ишлаб чиқилиши лозим. Бунда четдан жалб қилинадиган мутахассис наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини амалга ошириш режаси билан олдиндан таништирилиши керак.


7. Наслчилик субъектларининг мурожаатига асосан, ҳудудий чорвачиликда наслчилик ишлари давлат инспекциялари наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини амалга ошириш режасини ишлаб чиқишда ва четдан мутахассис жалб қилишда наслчилик субъектларига кўмаклашадилар.


8. Наслчилик субъектлари наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини амалга ошириш учун зарур ахборотга, хусусан, наслдор ҳайвоннинг келиб чиқиши, маҳсулдорлиги ва бошқа сифатларини тасдиқловчи ҳужжатларга эга бўлишлари, шунингдек наслчилик соҳасидаги янгиликларни мунтазам равишда ўрганиб, таҳлил қилиб боришлари керак.



3-БОБ. НАСЛЛИ МАҲСУЛОТ (МАТЕРИАЛ)

БОНИТИРОВКАСИНИ ЎТКАЗИШ


9. Бонитировка ўтказишда қишлоқ хўжалиги ҳайвонларининг экстерьери, гавда тузилиши, ривожланиши, маҳсулдорлиги, келиб чиқиши, авлод-аждодларининг насл ва маҳсулдорлик сифатлари каби белгилари баҳоланади.


10. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказишда наслнинг генетик келиб чиқиши (генотипи) ҳисобга олинади.


11. Наслчилик субъекти раҳбари наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказиш учун зарур шарт-шароитлар яратилишини таъминлаши зарур.


12. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказишда наслчилик ишлари бўйича зоотехник (бонитёр) қуйидагилар учун масъул ҳисобланади:

бонитировка ишларини аниқ, тўлиқ ва сифатли ўтказиш;

наслли маҳсулот (материал) классларини аниқлаш ва уларни гуруҳларга ажратиш;

бонитировка натижаси бўйича ҳужжатларни тайёрлаш;

бонитировка натижаси бўйича тайёрланган ҳужжатларни наслчилик субъекти раҳбарига топшириш.


13. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказишда қорамоллар мазкур Низомнинг 1 - 12-иловаларида, қўйлар 13 - 21-иловаларида, эчкилар 22 - 24-иловаларида, отлар 25 - 36а-иловаларида, паррандалар 37 - 46-иловаларида, асаларилар 47 - 49-иловаларида, қуёнлар 50 - 57-иловаларида, балиқлар 58 - 61-иловаларида, ипак қуртлари 62 - 66-иловаларида белгиланган шартлар бўйича баҳоланади.


14. Мазкур Низомнинг 14-бандида назарда тутилмаган наслли маҳсулот (материал) бонитировкаси тегишли наслли маҳсулот (материал) зотига қўйилган минимал талаблар асосида ўтказилади.


15. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказиш билан боғлиқ харажатлар наслчилик субъекти томонидан молиялаштирилади.


16. Наслчилик субъектида ўтказилган наслли маҳсулот (материал) бонитировкасини ўтказиш якуни бўйича маълумотнома тузилади.


17. Наслли маҳсулот (материал) бонитировкаси натижалари бўйича маълумотномадан селекция-наслчилик ишларида фойдаланилади.



4-БОБ. ЯКУНИЙ ҚОИДА


18. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.






Низомга

1-ИЛОВА



Зотлар бўйича сут йўналишидаги сигирларни

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

(I, II, III ва ундан кейинги лактация даврлари бўйича ҳисобланади)

Зоти

305 кунлик

лактация даврида

соғилган сут, кг


Сут

таркибидаги

ёғ ва оқсил, %


305 кунлик

лактация даврида

соғилган сут

таркибидаги ёғ

миқдори, кг


305 кунлик

лактация даврида

соғилган сут оқсил

миқдори, кг


I

II

III ва

ундан

ортиқ


ёғ

оқсил

I

II

III ва

ундан

ортиқ


I

II

III ва

ундан

ортиқ


Қора-ола


3500

3800

4200

3,6

3,2

126

137

151

112

121

134

Голштин


4100

4500

5000

3,6

3,2

147

162

180

131

144

160

Қизил чўл


3100

3500

3800

3,7

3,3

115

130

141

102

115

125

Швиц


3000

3300

3500

3,8

3,4

114

125

133

102

112

119

Бушуев


2700

2900

3100

4,0

3,5

108

116

124

95

101

108

       





Низомга

2-ИЛОВА



Буқача ва наслли буқаларни

экстерьери бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Баҳолаш кўрсаткичлари


Энг

юқори

балл


Умумий

баҳолашдаги

улуши


1.

Умумий кўриниши (ривожланиши)


100

0,25

Тана тузилиши гармоник, мутаносиб




Зот типига хос яхши кўринишга ва жинсий диморфизмга эга




Туриши тетик, танасининг барча қисмлари нуқсонсиз




Суяклари мустаҳкам, дағал эмас, боши ва оёқлари енгил




Сон ва яғринида ортиқча гўшт қоплами йўқ




2.

Танасининг ҳажми


100

0,20

Баландлиги етарлича




Танасининг ўрта қисми чуқур ва узун, аммо кенг эмас, қовурғалари узун, улар эгри ҳолатда пастга ва орқага йўналган, кураги узун эгри ҳолатда, пастга ва олдинга йўналган




3.

Сут белгилари


100

0,20

Танаси бурчаксимон, бўшлик ва дағаллик белгилари йўқ




Боши қуруқ, кўзлари чақнаган ва қулоқлари ҳаракатчан




Бўйни етарлича узунликда, ўртача ёлларга эга ва овқатнинг ошқозонга ўтиш йўли аниқ кўринади




Яғрини яхши ифодаланган, кенг эмас




Орқа қисми текис




Қовурғалари кенг ва кенг жойлашган




Кураги кўкрак қафасига зич бириккан




Оч биқини чуқур, аниқ ифодаланган




Териси юпқа, майин, серҳаракат




Жун қоплами майин ва силлиқ




4.

Танасининг орқа қисми


100

0,15

Бели текис, тор ва кенг




Сағри узун, кенг, бироз орқага эгилган




Тос-сон бирикмалари, орқа дўнг суяк эни баландлиги даражасидан бироз пастда, лекин ўтирғич тепалигидан юқорида жойлашган




Думи узун ва ингичка, унинг илдизи орқа дўнг суяк эни даражасида жойлашган




Уруғдонлари яхши ривожланган




5.

Оёқларининг сифати


100

0,20

Оёқлари мустаҳкам, ингичка ва дағал эмас




Сакраш бўғинлари яхши ифодаланган, қуруқ




Туёқларнинг олдинги деворлари 45° бурчакда эгилган, олд деворлари баланд, товони текис





Жами:


100

1,00

      





Низомга

3-ИЛОВА



Зотлар бўйича ёш буқачалар ва наслдор буқаларнинг

тирик вазнини баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

(ёши бўйича ҳисобланади)

Зоти

Тирик вазни (кг)


10

ой

11

ой

12

ой

13

ой

14

ой

15

ой

16

ой

17

ой

18

ой

24

ой

3

ёш

4

ёш

5 ва

ундан юқори

ёш


Қора-ола


280

305

330

355

380

405

430

455

480

575

730

820

880

Голштин


290

315

340

365

390

415

440

465

490

585

750

840

900

Қизил чўл


260

280

300

325

350

375

400

425

445

525

650

730

800

Швиц


290

315

340

365

390

415

440

465

490

585

740

830

900

Бушуев


225

245

260

280

300

320

335

355

375

450

610

670

750

         





Низомга

4-ИЛОВА



Сигирларни эктерьери бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Баҳолаш кўрсаткичлари


Энг юқори

баҳо (балл)


Умумий

баҳодаги

салмоғи


1.

Танасининг ҳажми


100

0,10

Танасининг ўрта қисми сигирнинг баландлигига нисбатан узунроқ, унинг ҳажми, мустаҳкамлиги ва кучи кўзга ташланади




Кураги узун ва чуқур, кўкрак қафаси ва яғринга нисбатан текис жойлашган




Кўкрак қафаси чуқур ва кенг, унинг олдинги қовурғалари бўртиб чиққан




Кўкрак асоси кенг ва оёқларига нисбатан етарли масофада




Кўкрак ҳажми катта ва тўлиқ




Орқа қисми кучли ва тўғри




Бели кенг ва текис




Ўрта қисми бочкасимон шаклда




Қовурғалари узун, чуқур ва кенг




Сағри узун ва кенг




Орқа дўнг суяклари кенг ва яққол ифодаланган




Ўтирғич суяклари ва дўнги кенг жойлашган




Тос-сон бирикмалари орқа дўнг суяк эни ва ўтирғич дўнги марказидан баланд ва кенг жойлашган




2.

Сут типининг ифодаланганлиги


100

0,15

Танасининг шакли бурчаксимон, унда бўшлиқ ва дағаллик белгилари йўқ




Боши қуруқ, кўзлари катта ва чақнаган, қулоқлари серҳаракат




Бўйни узун ва ингичка




Яғрини яхши ифодаланган




Умуртқалари қуруқ ва яққол ифодаланган




Қовурғалари қайишган, ясси, узун, эгилган ва кенг жойлашган




Оч биқини чуқур ва аниқ ифодаланган




Орқа дўнг суяк эни ва ўтирғич дўнги кенг жойлашган, қуруқ




Орқа сонлари бирмунча кенг қўйилган ва бирикишида елин учун етарли бўшлиқ мавжуд




Оёқ суяклари текис, мустаҳкам, дағал эмас




Елини ҳажмдор, косасимон шаклда, танага мустаҳкам жойлашган, соғилгандан кейин яхши бўшаб қолади




Териси бўш, майин, серҳаракат




Жун қоплами майин, ялтироқ




3.

Оёқларининг сифати


100

0,15

Туёқлари қисқа, думалоқсимон, уларнинг орқа девори чуқур, товони текис, бақайлари кучли, ўртача узунликда




Олдинги оёқлари тўғри ва кенг жойлашган, туёқлари тиқ




Орқа оёқлари перпендикуляр шаклда, ёнидан қаралганда сакраш бўғинигача тўғри қўйилган ва орқасидан қаралганда кенг жойлашган




Сакраш бўғинлари аниқ ифодаланган, яхши шаклда, дағал эмас, қуруқ. Суяклари текис, кучли, мустаҳкам, пайлари яхши сезилади




4.

Елинининг сифати


100

0,40

Елини симметрик, узун, кенг ва чуқур, ён томонидан қисмларга ажралганлиги кўзга ташланади, танасига нисбатан горизонтал ҳолатда жойлашган




Елинининг марказий қисми танаси билан яхши боғланган, кучли ривожланган, елин сакраш бўғимларидан юқорида қулай жойлашган




Елин тузилиши юмшоқ, эластик, соғиб бўлингандан кейин дарров бўш ҳолатга келади




Елиннинг олдинги қисмлари мустаҳкам, узун, кенг ва танага текис жойлашган




Елиннинг орқа қисмлари танага зич бириккан, улар чуқур ва кенг, сакраш бўғимларидан юқорида ва олдинги қисмлари билан бир хил даражада жойлашган




Сўрғичлар бир хил ўлчамда, ўртача узунликда ва диаметрда, цилиндрсимон шаклда, бир-биридан ўртача масофада жойлашган




Сут веналари узун, шохланган шаклда кўзга ташланади




5.

Умумий кўриниши (зот типига хослиги инобатга олинади)


100

0,20

Мускуллари яхши ривожланган, она молларга хос кучли




Бўйи баланд, оёқлари ўртача, танаси чўзиқ




Боши нисбатан қуруқ, танасига мутаносиб, бурун ойнаси кенг ва тешиклари йирик, жағлари мустаҳкам, кўзлари катта, пешонаси дўнг ва кенг, қулоқлари ўртача ва серҳаракат




Бўйни узун ва нисбатан ингичка, томоқлари ва кўкрак ости қисми яхши ифодаланган




Танасининг олдинги қисми - гавда тузилиши мустаҳкам ва сут маҳсулдорлик йўналишидаги зотларга хос




Яғрини яхши ифодаланган, ўткир кўринишда, умуртқа асоси курагига бириккан




Кураклари зич бириккан ва кўкрак қисмига бир текис жойлашган




Кўкраги чуқур ва кенг, умуртқалари аниқ ифодаланган




Қовурғалари кенг жойлашган, суяклари кенг, ясси, узун. Оч биқинидаги чуқурлик аниқ ифодаланган




Орқа қисми текис, бели кенг ва текис




Сағри узун, кенг ва текис




Орқа дўнг суяк эни кенг, кўзга яхши ташланади, бўртиб чиқмаган




Ўтирғич дўнги кенг, қуруқ, ёғ ва гўшт тўқималари тўпланмаган




Тос-сон бирикмалари орқа дўнг суяк эни марказида баланд ва кенг жойлашган. Сонлари кенг жойлашган ва улар елин учун етарли бўшлиқни таъминлайди




Думининг негизи орқа чизиғи билан бир хил даражада жойлашган, дағал эмас. Думи ингичка




Олдинги оёқлари ўртача узунликда, тик ҳолатда ва кенг қўйилган




Орқа оёқлари ён томонидан қаралганда перпендикуляр ва орқадан қаралганда тик ҳолатда кўринади




Сакраш бўғинлари аниқ ифодаланган, дағал эмас, қуруқ




Туёқчалари мустаҳкам, ўртача узунликда




Туёқлари қисқа ва думалоқсимон, уларнинг орқа девори баланд ва товони текис




Елини ҳажмдор, мустаҳкам бириккан, косасимон шаклда, сўрғичлар оралиғидаги масофа ўртача, тик жойлашган, елин соғилгандан кейин яхши бўшаб қолади




Териси эркин, юпқа ва ҳаракатчан. Жун қоплами майин, ялтироқ





Жами:


100

1,00

      





Низомга

5-ИЛОВА



Подани тўлдирувчи бузоқлар, ғунажинлар

ва сигирларнинг тирик вазнини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Зоти

Тирик вазни (кг)


10

ой

11

ой

12

ой

13

ой

14

ой

15

ой

16

ой

17

ой

18

ой

24

ой


1-

туғиш

2-

туғиш

3 ва

кейинги

туғиш


Қора-ола


250

270

290

310

330

345

360

375

390

440

490

530

560

Голштин


260

280

300

320

340

355

370

385

400

450

500

540

580

Қизил чўл


220

240

260

280

300

315

330

345

360

380

405

440

470

Швиц


235

245

270

290

310

325

345

365

380

405

425

455

480

Бушуев


190

200

215

225

240

255

270

285

300

360

380

420

450

       





Низомга

6-ИЛОВА



Сут ва сут-гўшт йўналишидаги қорамол

зотларининг экстерьерини баҳолашда қайд

этиладиган нуқсон ва камчиликлар

Умумий

ривожланганлиги

ва тана қисмлари


Камчиликлар

Умумий кўриниши

Етарли ривожланмаган, суяклари дағал ёки ўта ўсган, нозик, мускуллари бўш ёки бўш ривожланган, тана тузилиши номутаносиб ва зот типи талабларига жавоб бермайди


Боши ва бўйни

Боши танасига номутаносиб, оғир ёки ўта ўсган, сигирларда буқасимон ва буқаларда сигирларга хос кўринишда, бўйни тор, дағал, мускуллари ривожланмаган


Кўкраги

Тор, чуқур эмас, қовурғалари бир-бирига яқин жойлашган, қовурға суяклари тор ва қисқа, охирги қовурғасидаги тери қалин


Яғрини, орқа қисми ва бели

Яғрини ўткир ёки бўлинган, орқа қисми тор, қисқа, осилган ёки букри, бели тор ва осилган


Танасининг ўрта қисми, орқаси

Сигир ва наслдор буқаларда танасининг ўрта қисми яхши ривожланмаган, қисқа, осилган ва тор. Буқаларда қорни осилган


Оёқлари

Олдинги оёқлари пойча қисмига келганда, бир-бирига яқинлашган ёки ён томонга қочган, орқа оёқлари филоёқсимон, думалоқ, "Х" симон ёки қиличсимон шаклни эслатади


Туёқлари

Тор, ясси, туёқ шохлари бўш


      





Низомга

7-ИЛОВА



Подани тўлдирувчи бузоқ ва ғунажинларни

экстерьери бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Умумий

ривожланганлиги

ва тана қисмлари


Белгилари


Балл


Умумий кўриниши

Умумий кўриниши ва ривожланганлиги зот типини яхши ифодалаган. Танасининг барча қисмларида нуқсон ва камчиликлар кузатилмайди, суяклари мустаҳкам, дағал эмас. Боши ва оёқлари енгил. Сонлари ва яғринида ортиқча гўшт қоплами йўқ


3 балл

Боши ва бўйни, кўкраги, яғрини, орқаси, бели, танасининг ўрта қисми, орқа қисми

Боши қуруқ, бўйни етарли узунликда, кўкраги чуқур, кенг эмас. Яғрини кенг эмас ва кўзга яхши ташланади. Орқаси текис. Қовурғалари кенг ва кенг жойлашган. Кураги кўкрак қафасига зич бириккан. Бели текис, қисқа ва кенг. Сағриси узун ва кенг. Тос-сон бирикмалари орқа дўнг суяк оралиғидан бир оз пастда жойлашган. Думи узун ва ингичка. Териси юпқа, эластик, серҳаракат. Жун қоплами ингичка ва текис


4 балл

Оёқлари ва тўёқлари

Оёқлари мустаҳкам, ингичка ва дағал эмас. Пойчаси тик. Орқа оёқлари сакраш бўғинида ўртача бурчакда букилган. Сакраш бўғинлари қуруқ ва кўзга яхши ташланади. Тўёқларнинг олдинги девори ер сатҳига 450 бурчакда эгилган, орқа девори баланд, товони текис


3 балл

Жами:


10 балл

      





Низомга

8-ИЛОВА



Қорамолларнинг тана тузилиши бўйича

классификациясини аниқлаш

ЖАДВАЛИ

Тана тузилиши


Баллар


Белгиланиши


рус тилида


инглиз тилида


Ўта аъло


90 - 100 балл

П

EX

Аъло


85 - 89 балл

5

VG

Ижобий яхши


80 - 84 балл

4+

GP

Яхши


75 - 79 балл

4

G

Қониқарли


65 - 74 балл

3

F

Ёмон


50 - 64 балл

2

P

     





Низомга

9-ИЛОВА



Ёш буқачалар ва синовдаги

наслдор буқаларни баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Белгилар


Балллар


1.

Экстерьери, жами


30

Ўта аъло (90 ва ундан юқори балл)


30

Аъло (85 - 89 балл)


25

Ижобий яхши (80 - 84 балл)


20

Яхши (75 - 79 балл)


15

Қониқарли (65 - 74 балл)


10

2.

Тирик вазни, жами


10

Минимал кўрсаткичга мувофиқ


10

Минимал кўрсаткичнинг 95 - 99% ини ташкил этади


5

3.

Наслдор буқа онасининг насл қиймати, жами


20

Онасининг лактация давридаги энг юқори сут маҳсулдорлиги, жами


20

Сут маҳсулдорлиги минимал кўрсаткичлардан 150% дан бошлаб юқори бўлганда, ҳар 10% га 1 баллдан, лекин 10 баллдан кўп бўлмаган балл берилади


10

Сутдаги ёғ миқдори минимал кўрсаткичлардан ҳар 0,1% ортганда, 1 баллдан, лекин жами 4 баллдан кўп бўлмаган балл берилади


4

Сутдаги оқсил минимал кўрсаткичлардан ҳар 0,05% ортиб борганда, 1 баллдан, лекин 6 баллдан кўп бўлмаган балл берилади


6

4.

Наслдор буқа отасининг насл қиймати, жами


40

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 20% наслдор буқалар сафига киради


40

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 40% наслдор буқалар сафига киради


30

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 60% наслдор буқалар сафига киради


20

Наслдор буқанинг отаси элита-рекорд, элита класси ёки авлодларининг насл сифати бўйича баҳолашга қўйилган


10


Жами:


100

      





Низомга

10-ИЛОВА



Наслдор буқаларни авлодларининг

насл сифати бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Белгилари


Балл


1.

Қизларининг экстерьери, жами


30

Ўта аъло (90 ва ундан юқори балл)


30

Аъло (85 - 89 балл)


25

Ижобий яхши (80 - 84 балл)


20

Яхши (75 - 79 балл)


15

Қониқарли (65 - 74 балл)


10

2.

Наслдор буқанинг насл қиймати


70

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 20% наслдор буқалар сафига киради


70

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 40% наслдор буқалар сафига киради


60

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 60% наслдор буқалар сафига киради


50

Буқа авлодларининг сутидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича баҳоланган энг яхши наслдор буқалар сафига кирмайди


0


Жами:


100

     





Низомга

11-ИЛОВА



Сигирларни комплекс баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Белгилар


Баллар


1.

Энг яхши лактация давридаги сут маҳсулдорлиги, жами (зот бўйича минимал кўрсаткичларга нисбатан фоизда)


70

60 - 69%


27

70 - 79%


30

80 - 89%


33

90 - 99%


36

100 - 109%


39

110 - 119%


42

120 - 129%


45

130 - 139%


48

140 - 149%


51

150 - 159%


54

160 - 169%


57

170% ва ундан юқори


60

Сут таркибидаги ёғнинг минимал кўрсаткичлардан ҳар 0,01% ошиши учун 1 баллдан, лекин 4 баллдан кўп бўлмаган балл берилади


4

Сут таркибидаги оқсилнинг минимал кўрсаткичлардан ҳар 0,05% ошиши учун 1 баллдан, лекин 6 баллдан кўп бўлмаган балл берилади


6

2.

Экстерьери, жами


15

Ўта аъло (90 ва ундан юқори балл)


15

Аъло (85 - 89 балл)


12

Ижобий яхши (80 - 84 балл)


9

Яхши (75 - 79 балл)


6

Қониқарли (65 - 74 балл)


3

3.

Тирик вазн, жами

(зот бўйича минимал кўрсаткичларга нисбатан фоизда)


5

100% ва ундан юқори


5

95 - 99%


3

4.

Сервис-даврининг давомийлиги, жами (кун)


5

90 кунгача


5

91 - 100 кун


4

101 - 110 кун


3

111 - 120 кун


2

121 ва ундан ортиқ кун


1

5.

Туғишлар сони бўйича фойдаланиш давомийлиги, жами


5

2


1

3


2

4


3

5


4

6 ва ундан юқори


5

Жами:


100

        





Низомга

12-ИЛОВА



Подани тўлдирувчи бузоқ ва ғунажинларни

комплекс баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Т/р

Белгилар


Баллар


1.

Подани тўлдирувчи бузоқ ва ғунажин онасининг насл қиймати, жами


20

элита-рекорд


20

элита


15

I класс

10


II класс

5


2.

Подани тўлдирувчи бузоқ ва ғунажин отасининг насл қиймати, жами


40

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 20% наслдор буқалар сафига киради


40

Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 40% наслдор буқалар сафига киради


30


Наслдор буқанинг отаси авлодларининг сути таркибидаги ёғ ва оқсил миқдори бўйича энг яхши 60% наслдор буқалар сафига киради


20

Наслдор буқанинг отаси элита-рекорд, элита класси ёки авлодларининг насл сифати бўйича баҳолашга қўйилган


10

3.

Экстерьери ва тана тузилиши:


10

Умумий кўриниши ва ривожланганлиги


3

Боши ва бўйни, кўкраги, яғрини, орқаси, бели, танасининг ўрта қисми


4

Оёқлари ва туёқлари


3

4.

Тирик вазни, жами


30

Минимал кўрсаткичларга нисбатан 105% ва ундан юқори


30

Минимал кўрсаткичларга нисбатан 100 - 104%


25

Минимал кўрсаткичларга нисбатан 95 - 99%


20

Минимал кўрсаткичларга нисбатан 95% дан кам


15

Жами:


100

        





Низомга

13-ИЛОВА



Жайдари қўйларни баҳолашда ҳисобга

олинадиган минимал кўрсаткичлар, кг

Класс

Катта ёшдаги қўйлар


1,5 ёшдаги қўзилар


қўчқор


совлиқ


эркак

урғочи

тирик

вазни


йиллик

жун

қирқими


тирик

вазни


йиллик

жун

қирқими


тирик

вазни


йиллик

жун

қирқими


тирик

вазни


йиллик

жун

қирқими


Элита

80


3,0

60

2,5

55

1,7

45

1,5

I класс

75


2,5

50

2,0

50

1,5

45

1,2

II класс

65


2,0

50

1,8

45

1,3

40

1,0

     





Низомга

14-ИЛОВА



Ҳисори зотли қўйларнинг тирик вазнини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал кўрсаткичлар, кг

Класс

Катта ёшдаги қўйлар


1,5 ёшдаги қўзилар


қўчқор


совлиқ


эркак


урғочи


Элита

120


70

75

65

I класс

100


65

70

60

II класс

90


6

65

55

      





Низомга

15-ИЛОВА



Саража зотли қўйларнинг тирик вазнини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал кўрсаткичлар, кг

Класс

Урғочи


Эркак


1,5 ёш

2,5 ёш

1,5 ёш

2,5 ёш

3,5 ёш

4,5 ёш ва

ундан катта


Элита

65


70

75

100

100

120

I класс

60


65

70

90

95

100

II класс

55


60

65

85

90

90

III класс

50


55

-

-

-

-

     





Низомга

16-ИЛОВА



Қора рангли қоракўл қўзиларга эн солиш

ТАСВИРИ

       





Низомга

17-ИЛОВА



Кўк рангли қўзиларга эн солиш

ТАСВИРИ

      





Низомга

18-ИЛОВА



Бухоро сур рангли қоракўл қўзиларига эн солиш

ТАСВИРИ

     





Низомга

19-ИЛОВА



Қорақалпоқ ва Сурхондарё зот типларидаги

сур қоракўл қўзиларга эн солиш

ТАСВИРИ

    





Низомга

20-ИЛОВА



Гулигаз, зармалла ва қамбар қўзиларга эн солиш

ТАСВИРИ

    





Низомга

21-ИЛОВА



Оқ қоракўл қўзиларга эн солиш

ТАСВИРИ

     





Низомга

22-ИЛОВА



Жундор эчкиларнинг жун маҳсулдорлиги ва сифатини

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Жинси ва ёши


Жун қирқими, кг


Жун миқдори, %


Жунининг

узунлиги, см


элита


I класс

элита

I класс

элита

I класс

Такалар

3,3


3,0

60

58

22

20

Она эчкилар

2,2


2,0

38

36

20

18

2 - 2,5 ёшли такалар

3,1


2,8

55

50

20

18

2 - 2,5 ёшли она эчкилар

2,2


2,0

34

32

20

18

1 - 1,5 ёшли эркак улоқлар

1,2


1,1

35

32

16

14

1 - 1,5 ёшли урғочи улоқлар

1,1


1,0

30

28

16

14

     





Низомга

23-ИЛОВА



Наслдор эчкилар жунининг

ингичкалигини баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Ингичкалик класси


Қалинлиги, мкм


64


20,6 - 23,0

60


23,1 - 25,0

58


25,1 - 27,0

56


27,1 - 29,0

56/50


29,1 - 31,0

50


31,1 - 34,0

46


34,1 - 37,0

44


37,1 - 40,0

40


40,1 - 43,0

     





Низомга

24-ИЛОВА



Тивит берувчи эчкиларнинг жун маҳсулдорлиги ва сифатини

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Жинси ва ёши


Тивит тарами, г


Жундаги тивит

миқдори, %


Тивит

узунлиги, см


Тивит

қалинлиги,

см (кўпи

билан)


Тирик вазни, кг


элита


I класс

элита


I класс

элита

I класс

элита

I класс

Такалар

700


600

70

65

9,0

8,0

21

70

65

Она эчкилар

450


400

70

65

8,0

8,0

19

44

40

2 - 2,5 ёшли такалар

550


500

65

60

9,0

8,0

19

55

50

2 - 2,5 ёшли она эчкилар


400

350

60

60

8,0

8,0

18

40

36

1 - 1,5 ёшли эркак улоқлар


280

250

65

60

8,0

7,0

18

38

35

1 - 1,5 ёшли урғочи улоқлар


220

200

60

60

8,0

7,0

17

33

30

    





Низомга

25-ИЛОВА



Отларни келиб чиқиши бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Шажаранинг I - III қаторидаги

элита классли аждодлар сони


Балл


14

9


12

8


10

7


8

6


6

5


4

4


2

3


       





Низомга

26-ИЛОВА



Отларни зотга хослиги бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Мақбул типи


Балл


Аъло


9-10

Яхши


7-8

Қониқарли


5-6

Етарли эмас


3-4

Ифодаланмаган


1-2

     





Низомга

27-ИЛОВА



Отларни экстерьери ва гавда

тузилиши бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Тана қисмлари


Баҳолаш


Умумий

баллар


ёмон

(0 балл)


қониқарли

(1 балл)


яхши

(2 балл)


I - бош, бўйин, гавда

Боши






Бўйни






Қарчиғайи






Кўкрак айланаси






Кўкрак чуқурлиги






Орқаси ва бели






Сағриси






Жами:






II - оёқлар

Олдинги оёғининг қўйилиши






Олдинги оёғининг кафт ва бўғинлар тузилиши, бақайи






Орқа оёғининг сакраш бўғини тузилиши ва қўйилиши






Орқа оёғининг кафт ва бўғинлар тузилиши, бақайи






Туёқлари






Жами:






III - тузилиши, мускуллар, пайлар, мижоз

Тузилиши






Мускуллари






Пай ва бириктирувчи тўқималари






Мижози ва мослашувчанлик сифати






Жами:






Жами:



    





Низомга

28-ИЛОВА



Отларни иш қобилияти бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Синов натижалари


Балл


Тоза қонли салт минилувчи отлар бўйича:


Пойгада қатнашди, лекин 1-ўринни олмади


2

Қатор пойгада бир марта 1-ўринни олди


3

Қатор пойгада икки ва ундан ортиқ маротаба 1-ўринни олди ёки биринчи гуруҳда ва "гуруҳдан ташқари" пойгада иштирок этди


4-5

Биринчи гуруҳда ва "гуруҳдан ташқари" пойгада ғолиб чиқди


6

Қўшимча балл берилади:



3 ёшида пойгада қатнашди


0,5

4 ёшида пойгада қатнашди


1

Анъанавий совринли пойгада тўловли ўрин учун


0,5

Анъанавий совринли пойгада асосий соврин ютуғи учун


1

Халқаро совринли пойгада тўловли ўрин учун


1

Халқаро совринли пойгада 1-ўринни олганлиги учун


2

Зот рекордини ўрнатганлиги учун


1

Қорабайир зоти


Машқ қилган, лекин пойгада қатнашмаган


4

Ипподромда пойгада қатнашган, лекин 1-ўринни олмади


5

Гуруҳ пойгасида 1-ўринни олди


6

Биринчи гуруҳда ва "гуруҳдан ташқари" пойгада 1-ўринни олди


7

Қўшимча балл берилади:



Яккалик совринли пойгада 1-ўрин учун


1

Анъанавий совринли пойгада совринли ўрин учун


1

Анъанавий совринли пойгада ғалаба учун, рекорд ўрнатилганда


2

Ахалтекин ва араб тозақонли зотлари


Машқ қилган, лекин пойгада қатнашмаган


3

Ипподромда пойгада қатнашган, лекин 1-ўринни олмади


4

Гуруҳ пойгасида 1-ўринни олди


5

Биринчи гуруҳда ва "гуруҳдан ташқари" пойгада қатнашди


6

Яккалик совринли пойгада 1-ўринни олди


7

Қўшимча балл берилади:



3 ва 4 ёшида пойгада қатнашганлиги учун


1

Тўсиқли пойгаларда қатнашганлиги учун


1

Анъанавий совринли пойгада совринли ўрин учун


1

Анъанавий совринли пойгада ғалаба учун


2

Тўсиқли пойгаларда ғалаба учун


1

Стиль-чезда совринли ўрин учун


1

Стиль-чезда ғалаба учун


2

Завод синовларидан ўтган салт минилувчи отлар бўйича:


6 балл қониқарли натижа кўрсатди


6

7 балл қониқарли натижа кўрсатди


7

8 балл яхши натижа кўрсатди


8

9-10 балл аъло натижа кўрсатди


9-10

       





Низомга

29-ИЛОВА



Тойларни ҳаракат сифати бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

(назорат масофа 25 м)

Кўрсаткичлар


Балл


Назорат

вақти (сек)


10

9

8

7

6

5


Одим сони


25

26

27

28

29

30 ва ундан кўп


15

Йўрғалашда одим


14

15

16

17

18

19 ва ундан кўп

йўрға 5 балл


5

Ҳаракат услуби

(бир маромдалилик,

эгилувчанлик, тантанаворлик)







сакраб чопиш (елиш) 5 балл



Жами балл (ҳар бир кўрсаткич бўйича олинган баҳоларни қўшиш ва 3 га бўлиш орқали аниқланади):



   

Изоҳ: қуйидаги ҳолларда баҳо пасайтирилади:

назорат вақти нормасидан ошганлиги учун - 1 балл;

ҳаракатдаги яққол нуқсони учун - 1-2 балл;

йўрғалаш ва одимда 2 та хато учун - 1 балл.






Низомга

30-ИЛОВА



Отларни тўсиқлардан сакраб ўтиши бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Тўсиқлар баландлиги, см


140

130

120

110

100

Балл


15

11

8

6

5

Изоҳ: қуйидаги ҳолларда баҳо пасайтирилади:

битта тўсиққа тегиб кетганлик ҳолати учун - 1 балл;

битта тўсиқни бузганлиги учун - 2 балл;

битта тўсиқдан сакрай олмаганлиги учун - 3 балл.






Низомга

31-ИЛОВА



Отларни от спортининг классик турлари - учкураш,

конкур ва аравада чопиш мусобақаларининг

натижалари бўйича баҳолаш жадвали, балл

Мусобақа тури


Эгаллаган ўрни


1

2

3

4

5 ва ундан

паст


Халқаро мусобақалар:


Олий класс 170 см гача







Кубок 2 гитага 160 см гача


10

9

8

7

6

Учкураш







Катта соврин







Республика миқёсидаги мусобақалар:


Олий класс 160 см гача







Кубок 2 гитага 150 см гача


9

8

7

6

4

Учкураш







Катта соврин







Учрашув ўйинлари, ҳудудий вилоят ва юқорида

санаб ўтилган мусобақалар:


Олий класс 150 см гача







Қисқартирилган дастур бўйича учкураш







Аралаш чопиш ва катта соврин (аравада чопиш)


8

7

6

5

4

Олий класс 120 - 140 см







Ёш отлар учун учкураш


7

6

5

4

3

Ўрта ва ўтиш соврини







(аравада чопиш)







Олий класс 110 - 130 см







Катта отлар учун икки кураш


6

5

4

3

2

Кичик соврин (аравада чопиш)







Олий класс 110 - 120 см







Ёш отлар учун икки кураш


5

4

3

2

2

Бошланғич соврин







    





Низомга

32-ИЛОВА



Отларни авлодларининг сифати бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Авлодлари кўрсаткичлари


Сони


I. Наслчилик хўжалигининг айғир ва биялари бўйича:


Элита, машҳур завод айғирлари ва биялари


9-10 та

Асосан элиталар


7-8 та

Асосан 1 класс


5-6 та

Асосан 2 класс


3-4 та

II. Айғирларни бияларда фойдаланиши бўйича:


Асосан фойдаланиладиган кондицияда, шундан 75% мақбул типда, яхши иш қобилиятига эга ёки II классдан паст эмас


7-8 та

Асосан фойдаланиладиган кондицияда, шундан 50% мақбул типда, яхши иш қобилиятига эга ёки II классдан паст эмас


5-6 та

Асосан фойдаланиладиган кондицияда, шундан 25% мақбул типда, яхши иш қобилиятига эга ёки II классдан паст эмас


3-4 та

      





Низомга

33-ИЛОВА



Қорабайир зотли отларнинг тана ўлчамларини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал кўрсаткичлар, см

Айғир


Бия


Балл

қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


158

156

154

152

151

150


179

177

176

174

173

172


20,5

20,0

19,5

19,5

19,0

19,0


156

154

152

150

149

148


180

178

177

176

175

174


20,0

19,5

19,0

19,0

19,0

18,5


9

8

7

6

5

4-3


     

Изоҳ: кўрсатилган минимал кўрсаткичдан кўкрак айланасининг 5 см ва ундан кўп, пойча айланасининг 0,5 см ва ундан кўп ортишида ҳар бир белги учун 0,5 балл қўшилади.






Низомга

33а-ИЛОВА



Қорабайир зотли отларнинг ёшига асосан тана

ўлчамларини баҳолашда ҳисобга олинадиган

минимал кўрсаткичларга тузатишлар, см

Ёши

Қарчиғай баландлиги


Кўкрак айланаси


Пойча айланаси


3,5

3,0

2,5

2,0

1,5

1

2

4

6

10


3

6

10

15

20


-

0,5

0,5

1,0

1,5


       





Низомга

34-ИЛОВА



Ахалтака зотли отларнинг тана ўлчамларини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал кўрсаткичлар, см

Айғир


Бия


Балл


қарчиғай

баланд-

лиги


гавда-

нинг қия

узунлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


қарчиғай

баланд-

лиги


гавда-

нинг қия

узунлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


160

158

156

155

154

152

150


163

160

158

156

164

152

149


176

174

172

170

168

167

167


19,5

19,5

19,0

19,0

18,5

18,5

18,0


158

156

154

153

152

151

149


160

158

156

154

152

150

148


178

176

175

172

170

168

167


19,0

19,0

18,5

18,5

18,0

18,0

18,0


9

8

7

6

5

4

3


      

Изоҳ: агар гавданинг қия узунлиги қарчиғай баландлигидан 3 см ва ундан ортиқ ўлчамга кам бўлса, баҳо 1 баллга пасайтирилади. 4 ва ундан катта ёшдаги отларда қарчиғай баландлигининг 1 см га пасайиши ҳисобга олинмайди. Машғулотдаги отларга кўкрак айланаси бўйича талаблар қўшимча 5 см га пасайтирилади.






Низомга

34а-ИЛОВА



Ахалтака зотли отларнинг ёшига асосан тана

ўлчамларини баҳолашда ҳисобга олинадиган

минимал кўрсаткичларга тузатишлар, см

Ёши

Қарчиғай

баландлиги


Гавданинг

қия узунлиги


Кўкрак айланаси


Пойча

айланаси


3,5

1

2


5

0,5

3

2

4


7

0,5

2,5

4

6


10

1,0

2

6

9


15

1,0

1,5

10

17


18

1,5

       





Низомга

35-ИЛОВА



Тоза қонли араб зотли отларнинг тана ўлчамларини

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

кўрсаткичлар, см

Айғир


Бия

Балл

қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


152

151

149

147

146

145


177

175

173

168

166

165


19,5

19,0

19,0

19,0

18,5

18,0


150

149

148

146

145

144


174

172

169

167

166

165


19,0

18,5

18,5

18,0

18,0

17,5


9

8

7

6

5

3-4


Изоҳ: кўкрак айланасининг кўрсатилган минимал кўрсаткичдан 5 см ва ундан зиёд, пойча айланасининг 0,5 см ва ундан зиёд ошишига ҳар бир белги учун 0,5 балл қўшилади. 4 ва ундан катта ёшдаги отларда қарчиғай баландлигининг 1 см га пасайиши ҳисобга олинмайди. Машғулотдаги отларга кўкрак айланаси бўйича талаблар қўшимча 5 см га пасайтирилади.






Низомга

35а-ИЛОВА



Тоза қонли араб зотли отларнинг ёшига асосан

тана ўлчамларини баҳолашда ҳисобга олинадиган

минимал кўрсаткичларга тузатишлар, см

Ёши

Қарчиғай баландлиги


Кўкрак айланаси


Пойча айланаси


3,5

3

2,5

2

1,5


1

3

4

5

8


3

6

8

12

20


-

0,5

0,75

1,0

1,5


      





Низомга

36-ИЛОВА



Тоза қонли салт минилувчи отлар ва уларнинг

дурагайлари тана ўлчамларини баҳолашда ҳисобга

олинадиган минимал кўрсаткичлар, см

Айғир


Бия


Балл


қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


қарчиғай

баландлиги


кўкрак

айланаси


пойча

айланаси


162

160

159

158

157

156


182

180

178

176

175

174


20,5

20,0

19,5

19,5

19,0

19,0


160

158

157

156

155

154


182

180

178

176

175

174


20,0

19,5

19,0

18,5

18,5

18,5


9

8

7

6

5

3-4


Изоҳ: кўрсатилган минимал кўрсаткичдан кўкрак айланасининг 5 см ва ундан зиёд, пойча айланасининг 0,5 см ва ундан зиёд ошишига ҳар бир белги учун 0,5 балл қўшилади.






Низомга

36а-ИЛОВА



Тоза қонли салт минилувчи отлар ва уларнинг

дурагайларининг ёшига асосан тана ўлчамларини

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

кўрсаткичларга тузатишлар, см

Ёши


Қарчиғай баландлиги


Кўкрак айланаси


Пойча айланаси


3

2,5

2

1,5


1

3

3

5


5

8

12

20


-

0,5

1,0

1,5


    





Низомга

37-ИЛОВА



Тухум йўналишидаги товуқларни баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Ёши,

ҳафта


Леггорн зот линияси


Аутосекс кросслар линиялари (тухум-гўшт)


тухум вазни бўйича селекция

қилинаётган товуқлар


тухумдорлиги бўйича селекция

қилинаётган товуқлар


ота шакллари


она шакллари


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


Тухум бериш бошланишидаги тухумдорлиги, дона

40

80


75

70

70

95

90

80

75

75

70

68

63

80

72

70

65

72

225


220

215

215

245

240

230

225

215

205

200

195

220

210

205

200


Тухум вазни, г


30

56


55

54

53

52

51

50

50

57

56

55

54

54

54

53

53

52

62


62

61

60

58

58

57

57

62

61

61

60

59

58

57

57


Тухумдан жўжа чиқиши, фоиз

77


77

77

77

79

79

79

78

78

78

78

78

78

78

78

78

17 (18) ҳафталик жўжаларининг сақланиши, фоиз

95


95

94

94

94

94

93

93

96

95

95

95

96

95

95

95

17 (18) ҳафталик жўжаларининг тирик вазни, кг


1,25


1,25

1,25

1,25

1,2

1,2

1,2

1,2

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

       

Изоҳ: мини товуқларнинг тухумдорлигига қўйиладиган талаблар 15 фоизга, тирик вазнига қўйиладиган талаблар 30 фоизга камайтирилади.






Низомга

38-ИЛОВА



Гўшт йўналишидаги товуқларни баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар


Корниш


Плимутрок


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


Тухумдан жўжа чиқиши, %


70

70

70

70

76

75

75

75

5 ҳафталик тирик вазни:


хўрозчалар


1550

1450

1350

1300

х

макиёнчалар


1350

1250

1150

1100

6 ҳафталик тирик вазни:


хўрозчалар


1850

1700

1600

1500

1500

1450

1400

1350

макиёнчалар


1650

1450

1400

1300

1300

1250

1200

1150

Ёш жўжаларнинг сақланиши, %


1 - 6 ҳафталик

97


97

96

96

97

97

96

96

7 - 18 ҳафталик

97


97

97

97

97

97

97

97

Тухум беришни бошлаган товуқларнинг тухумдорлиги, дона:


34 ҳафтада


30

30

30

30

45

40

35

35

60 ҳафтада


90

90

90

90

130

130

130

130

        

Изоҳ: она линиялар учун тирик вазнга қўйиладиган талаб 50 грамм, тухумдорлигига қўйиладиган талаб 5 донадан юқори бўлиши талаб этилади. Мини товуқлар генини ташувчиларнинг тирик вазнига қўйиладиган талаблар 6 фоиздан 40 фоизгача камайтирилади.






Низомга

39-ИЛОВА



Тухум-гўшт йўналишидаги товуқларни

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

65 ҳафталик товуқнинг тухумдорлиги, дона


160

52 ҳафталик товуқ тухумининг вазни, г


56

18 ҳафталик товуқнинг тирик вазни, кг


1,5

Тухумдан жўжа чиқиши, %


78

Жўжаларнинг сақланиши, %:


18 ҳафталиккача


95

18 ҳафталикдан 65 ҳафталиккача (18 ҳафталиккача сақланиб қолган жўжаларга нисбатан)


95

      





Низомга

40-ИЛОВА



Ўрдакларни баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар

Пекин зотининг линия ва популяциялари


отаси


онаси


линиялар,

популяциялар


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


7 ҳафталик хўрозларнинг тирик вазни, кг


3,6

3,4

3,2

3,0

3,1

3,0

2,9

2,8

2,7

2,5

2,4

7 ҳафталик макиёнларнинг тирик вазни, кг


3,4

3,2

3,0

2,8

2,9

2,8

2,7

2,6

2,5

2,3

2,2

Биринчи 6 ҳафталик циклдаги тухумдорлиги, дона:


110

105

100

95

135

125

120

115

130

120

110

Жўжа чиқиши, %


60

60

60

60

70

70

70

70

75

75

75

Ўрдакчаларнинг сақланиш даражаси, %


7 ҳафталиккача


97

97

97

97

97

97

97

97

97

97

97

7 ҳафталикдан 25 ҳафталиккача

(7 ҳафталиккача сақланиб қолган ўрдакчаларга нисбатан)


98

98

98

98

98

98

98

98

98

98

89

     





Низомга

41-ИЛОВА



Куркаларни баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар

Оқ кенг кўкракли


ота шакли


она шакли


оғир тип


ўртача тип


оғир тип


ўртача тип


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


Тирик вазни, кг:


12 ҳафталикда:


хўрозчалар


-

-

-

-

4,5

4,0

3,6

3,2

-

-

-

-

3,8

3,6

3,4

3,2

макиёнлар


-

-

-

-

3,6

3,3

3,0

2,8

-

-

-

-

2,9

2,6

2,4

2,2

16 ҳафталикда:


хўрозчалар


8,0

7,5

7,0

6,5

6,2

5,5

5,2

4,8

6,0

5,6

5,3

5,0

5,0

4,6

4,2

4,0

макиёнлар


6,0

5,5

5,0

4,5

4,8

4,1

3,8

3,5

4,4

4,2

3,8

3,6

4,0

3,6

3,3

3,0

16 (20) ҳафталикдаги тухумдорлиги, дона*


45

45

42

40

55

50

45

45

60

60

55

50

80

75

70

70

Жўжа чиқиши, %


57

57

57

57

60

60

60

60

60

60

60

60

60

60

60

60

Куркаларнинг сақланиш даражаси, %:


12 ҳафталиккача


80

80

80

80

82

82

82

82

84

84

83

82

86

85

84

84

12 - 16 ҳафталик (12 ҳафталиккача сақланиб қолган куркаларга нисбатан)


78

78

78

78

80

80

80

80

82

82

81

80

85

83

82

82

       

Белгилар

Енгил тип она шакли


Шимолий кавказ


Бошқа популяциялар


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


Тирик вазни, кг:


12 ҳафталикда:


хўрозчалар


3,2

2,8

2,6

2,4

3,5

3,3

3,0

-

-

-

макиёнлар


2,5

2,2

2,0

1,8

2,5

2,3

2,0

-

-

-

16 ҳафталикда:


хўрозчалар


4,8

4,5

4,1

3,7

5,1

4,6

4,3

4,8

4,3

4,0

макиёнлар


3,4

3,2

3,0

2,8

3,7

3,5

3,2

3,6

3,4

3,0

16 (20) ҳафталикдаги тухумдорлиги, дона*


90

90

80

70

60

60

55

60

60

55

тухумдан курканинг чиқиши, %


67

67

65

64

62

62

62

60

60

60

Куркаларнинг сақланиш даражаси, %:


12 ҳафталиккача


90

90

86

85

88

88

88

88

88

88

12-16 ҳафталик (12 ҳафталиккача сақланиб қолган куркаларга нисбатан)


88

88

85

84

85

85

85

85

85

85

Изоҳ: *) - енгил ва ўрта типлар - 20 ҳафта; оғир тип - 16 ҳафта.






Низомга

42-ИЛОВА



Ғозларни баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар


1 гуруҳ - оғир тип


2 гуруҳ - ўрта тип


3 гуруҳ - енгил тип


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


9 ҳафталик хўрозларнинг тирик вазни, кг


4,5

4,3

4,1

3,9

4,1

3,9

3,8

3,7

3,7

3,7

3,6

3,6

9 ҳафталик макиёнларнинг тирик вазни, кг


4,1

4,0

3,7

3,6

3,7

3,6

3,5

3,4

3,4

3,3

3,3

3,2

бир йиллик тухумдорлиги ва ундан фойдаланилиши, дона


35

33

30

25

52

50

40

35

65

60

55

50

тухумдан жўжа чиқиши, %


60

60

60

60

65

65

65

65

70

70

70

70

9 ҳафталик ғозчаларнинг сақланиш даражаси, %


90

90

85

85

90

90

85

85

90

90

85

85

     





Низомга

43-ИЛОВА



Мускулли ўрдакларни баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар


Отаси


Онаси


Линия ва популяциялар


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


Тирик вазни, кг:


11 ҳафталик хўрозчалар


4,2

4,1

4,0

3,9

3,9

3,7

3,5

3,3

3,4

3,1

2,9

10 ҳафталик макиёнчалар


2,4

2,3

2,1

2,0

2,2

2,0

1,9

1,8

1,8

1,6

1,5

Биринчи цикл 5 ойликдаги тухумдорлиги, дона


75

70

65

60

85

80

75

70

70

65

60

тухумдан жўжа чиқиши, %


50

50

50

50

57

57

57

57

55

55

55

Ўрдакчаларнинг сақланиши, %:


10 (11) ҳафталикгача


95

95

95

95

96

96

96

96

95

95

95

11 дан 25 ҳафталикгача (11 ҳафталикгача сақланиб қолган жўжаларга нисбатан)


97

97

97

97

98

98

98

98

98

98

98

       





Низомга

44-ИЛОВА



Цесаркаларни баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Белгилар


Ота линияси


Она линияси


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


элита-

рекорд


элита


I класс


II класс


10 ҳафталикдаги тирик вазни, кг


1,05

1,00

0,95

0,93

0,95

0,90

0,85

0,80

64 ҳафталикдаги тухумдорлиги, дона


110

105

100

95

130

125

120

118

тухумдан цесарка чиқиши, %


60

60

55

50

65

60

55

50

10 ҳафталиккача жўжаларнинг сақланиши, %


95

95

95

93

95

95

95

93

     





Низомга

45-ИЛОВА



Паррандаларни комплекс баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Класс


Тухум

йўналишидаги

товуқларнинг

тухумдорлиги

ёки тухум

вазни, гўшт

йўналишидаги

товуқларнинг

тирик вазни


Тухум

йўналишидаги

товуқларнинг

тухумдорлиги

ва тухум

вазни, гўшт

йўналишидаги

товуқларнинг

тухумдорлиги


Тухумдан

жўжаларнинг

чиқиши, фоиз


Жўжаларнинг

сақланиши, %


Тухум

йўналишидаги

товуқлар

жўжаларининг

тирик вазни


биринчи

давр


иккинчи

давр


Элита-рекорд


Элита-рекорд

Элита-рекорд

I класс минимал кўрсаткичдан кам бўлмаганда


Элита

элита

элита

I класс минимал кўрсаткичдан кам бўлмаганда


Элита

элита-рекорд

элита

Битта белги бўйича минимал кўрсаткичдан фарқ қилганда*


Элита

элита

элита-рекорд

Битта белги бўйича минимал кўрсаткичдан фарқ қилганда*


Элита

элита-рекорд

I класс

I класс минимал кўрсаткичидан кам бўлмаганда


I класс

I класс

I класс

I класс минимал кўрсаткичидан кам бўлмаганда


I класс

элита-рекорд

II класс

I класс минимал кўрсаткичидан кам бўлмаганда


I класс

I класс

элита-рекорд

Битта белги бўйича минимал кўрсаткичдан фарқ қилганда*


II класс

II класс

Элита

Битта белги бўйича минимал кўрсаткичдан фарқ қилганда*


II класс

I класс

I класс

Битта белги бўйича минимал кўрсаткичдан фарқ қилганда*


II класс

II класс

II класс

II класс минимал кўрсаткичидан кам бўлмаганда


     

Изоҳ: *) - тухумдан жўжа чиқиши ёки сақланиш даражаси I класс талабидан 3 фоиз, тирик вазни 5 фоиз кам бўлганда






Низомга

46-ИЛОВА



Курка, ўрдак, ғоз ва цесаркаларнинг аждодлари

ҳамда ота-оналари классларини аниқлаш

ЖАДВАЛИ

Класс

Ота-оналарининг

класслари


Баҳолаш кўрсаткичлари


Тухумдан жўжа

чиқиши, %


I ва II даврларда

ёш жўжаларнинг

сақланиши


Тирик вазни (тухум

йўналиши)


Аждодлари


I

Элита

Дастлабки линия I класс талабидан кам бўлмаганда


I

I

Дастлабки линия I класс талабидан кам бўлмаганда


I

Элита-рекорд

Дастлабки линия I класс талабидан 3 фоизга фарқ қилганда


II

II

Дастлабки линия II класс талабидан кам бўлмаганда


Ота-оналари


II

I, II

Дастлабки линия II класс талабидан кам бўлмаганда


     





Низомга

47-ИЛОВА



Асалариларнинг экстерьери ва биологик хусусиятлари

бўйича баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Зотлар номи


Минимал кўрсаткичлар


асосий белгилар


билвосита белгилар


асалари

танаси-

нинг

ранги


хартум

узунли-

ги, мм


кутибал

индек-

си, %


учинчи

тергит

эни, мм


асални

ёпиш-

тириш

қишга

чидам-

лилиги


асалари ахлоқи


бир

кунлик

ишчи

асал-

ари


уруғ-

лан-

маган

она

асал-

ари-

нинг

оғир-

лиги,

мг


уруғ-

лан-

ган

она

асал-

ари-

нинг

оғир-

лиги,

мг


асал

тўплаш-

дан олдин

асаларини

серпушт-

лиги, бир

кундаги

тухумлар

сони, дона


ром-

ларни

кўриб

чиққан-

да


уяни

очганда


Ўрта рус

тўқ бўз

5,9 - 6,4

60 - 65

5,0

оқ

чидамли

пастга

тушади


жаҳлдор

110

190

210

1500 - 2000

Кавказ тоғ, кулранг

бўз кул

6,7 - 7,2

50 - 55

4,7

қора

ўртача

чидамли


тинчгина

ўтиради


тинчлик-

севар


90

180

200

1100 - 1500

Кавказ сариқ

сариқ бўз

6,3 - 6,9

50 - 55

4,7

қора

ўртача

чидамли


тинчгина

ўтиради


тинчлик-

севар


90

180

200

1100 - 1700

Карпат

кўк (бўз)

6,3 - 7,0

45 - 50

4,8

оқ

чидамли

тинчлик-

севар


жаҳлдор

105

180

200

1100 - 1800

Украин чўл

бўз

6,3 - 6,7

55 - 60

4,8

оқ

ўртача

чидамли


тинчгина

ўтиради


жаҳлдор

110

185

205

1400 - 2000

Украинка

бўз (кўк)

6,4 - 6,8

45 - 50

4,8

оқ

чидамли

тинчгина

юради


жаҳлдор

110

185

205

1400 - 2000

Италия

сариқ

6,4 - 6,7

40 - 45

4,8

ара-

лаш-

ган


чидамли

тинчгина

юради


жаҳлдор

115

190

210

1500 - 2500

Маҳаллий асалари

кулранг

6,5-6,6

14,8 - 16,6

8,3

ара-

лаш-

ган


чидамли

тинчгина

юради


тинчлик-

севар


116

188

220

1800 - 2600

     





Низомга

48-ИЛОВА



Асалари оиласини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Балл

Асал

миқдори, кг


Асал йиғишдан олдин уядаги ромлар сони


Асалариларни

қишки чиқитга

чиқариш, %


435 мм х 300 мм

ўлчамдаги ромда


435 мм х 230 мм

ўлчамдаги ромда


5

200

24 тадан кам бўлмаган


30 тадан кам бўлмаган

10

4

150

20 тадан кам бўлмаган


25 тадан кам бўлмаган

15

3

120

18 тадан кам бўлмаган


22 тадан кам бўлмаган

25

2

100

16 тадан кам бўлмаган


18 тадан кам бўлмаган

30

1

2 - 5 балл талабларидан паст


      





Низомга

49-ИЛОВА



Асалари оилаларининг классларини аниқлаш

ЖАДВАЛИ

Кўрсаткичлар, балл


Класс


асал маҳсулдорлиги


асаларили

йўлакчалар сони


асаларининг чиқитга

чиқарилиши


5

5


5

1

5

4-5


4-5

2

4

4-5


4-5

3

5

3


3

4

4

3


3

5

2-3

2-3


2

6

2

2


2

7

1

1-2


1-2

8 (яроқсиз)

      





Низомга

50-ИЛОВА



Қуёнларнинг тирик вазнини баҳолашда ҳисобга

олинадиган минимал кўрсаткичлар, кг

Ёши

Зотлар


гўшт-тери берувчи


гўшт берувчи


мех берувчи


оқ великан


совет шиншиласи,

қора қўнғир,

кулранг великан


вена ҳаво ранги,

кумушранг, Совет

мардери ва бошқа

зотлар


оқ Янги Зеландия,

Калифорния

оқ мех берувчи


Класслар


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


элита


I класс


II класс


2


1,8

1,7

1,6

1,7

1,6

1,5

1,5

1,4

1,3

1,8

1,6

1,5

1,5

1,4

1,3

3


2,6

2,4

2,2

2,5

2,3

2,1

2,2

2,0

1,8

2,6

2,3

2,1

2,1

1,9

1,7

4


3,3

3,0

2,7

3,2

2,9

2,6

2,9

2,6

2,3

3,2

2,8

2,5

2,7

2,4

2,1

5


3,9

3,5

3,1

3,8

3,4

3,0

3,5

3,1

2,7

3,7

3,2

2,8

3,2

2,8

2,4

6


4,5

4,0

3,5

4,3

3,8

3,3

4,0

3,5

3,0

4,0

3,5

3,1

3,7

3,2

2,7

7


5,0

4,3

3,8

4,8

4,2

3,7

4,4

3,9

3,4

4,0-5,0

3,5-3,9

3,0-4,0

4,1

3,5

3,0

8


5,3

4,6

4,1

5,1

4,4

3,9

4,7

4,2

3,7

4,4

3,7

3,2

9 ва ундан

катта


5,5

4,8

4,4

5,3

4,6

4,2

4,9

4,4

3,9

4,6

3,9

3,4

     





Низомга

51-ИЛОВА



Қуёнларнинг тана тузилишини баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Зот,

тип


Класс


Элита


I

II

III

Гўшт-тери

берувчи

зотлар


Мустаҳкам тана тузилишига эга, танаси яхши ривожланган, суякдор, бўйни ва боши зотга хос, эркагининг тирик вазни оғирроқ, танаси узун ва юмалоқроқ, урғочисининг қулоқлари тик; кўкраги яхши ривожланган, чуқур ва кенг, орқаси кенг ва тўғри, бели ва думғазаси узун ва тўғри, йирик, юмалоқ, оёқлари тўғри қўйилган ва думғаза бўлими узунроқ


Элита класс каби, лекин кўкраги яхши ривожланмаган


Кўкраги яхши ривожланмаган, бели осилган ва орқаси ривожланмаган


Юқори класс талабларига қониқарсиз жавоб беради


Гўшт

берувчи

зотлар


Гўшт-тери берувчи зотлар каби. Асосий хусусиятлари: тана тузилиши мутаносиб, мускуллари яхши ривожланган, гўштдор шаклда, думалоқ, осилган ёки гўштдорлик кўринишда, йирик, бели ва кўкраги кенг


Элита класс каби, лекин кўкраги яхши ривожланмаган, гўштдорлик типи яхши ифодаланмаган (думалоқлиги кам ривожланган, кенг йирик эмас ва кичик)


Суяклари яхши ривожланмаган, бели осилган ва орқаси ривожланмаган. Гўштдорлик хусусияти яхши кўринишга эга эмас, бели қисқа


Юқори класс талабларига қониқарсиз жавоб беради.


Мех

берувчи

зотлар


Гўшт-тери берувчи зотлар каби. Мустаҳкам гавда тузилишига эга, суяклари яхши ривожланган, танаси тўғри шаклда


Элита класс каби, лекин суяги ингичкароқ


Яхши ривожланмаган, суяги ўта ингичка


Юқори класс талабларига қониқарсиз жавоб беради


     





Низомга

52-ИЛОВА



Қуён терисининг жун билан қопланиши

ва қалинлигини баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Зоти,

типи


Класс


Элита


I

II

III

Гўшт-

тери

ва мех

берувчи

зотлар


Танаси бўйлаб бир текис жуда қалин, тук ўқи эгилувчан жуда қалин жун ости жуни билан қопланган, пуфлаб кўрилганда териси кўринмайди


Танаси бўйлаб бир текис жуда қалин, тук ўқи эгилувчан, жуда қалин жун ости жуни билан қопланган, пуфлаб кўрилганда териси 1 мм. кв. кўринади


Танаси бўйлаб бир текис жун билан қопламаган:

жун қоплами бўйин қисмида қалинроқ, ўркачи ва ёнларида камроқ, пуфлаб кўрилганда териси 1 мм. кв. дан 2 мм. кв. гача кўринади


Юқори класс талабларини қаноатлантирмайди


     





Низомга

53-ИЛОВА



Турли қуён зотларини тери ранглари бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Зот

Класслар


Элита


I

II

III

Гўшт-тери берувчи зотлар


Кулранг великан

Кулранг - қуёнлар туси мех ва жун ўқининг нисбати билан баҳоланади. Тери қоплами пуфланганда тарамлар асосан бешта ранг ҳосил қилади: тук асосида ҳаворанг, кейин малларанг, юқорироқда тўқ малла, кейин оч сариқ доғли ва энг юқорида - қора ранг. Қорин, дум ости ва пастки қисмлар ўқи оқ рангда, мех ости ҳаворангда. Думининг устки қисми ва қулоқлари тим қора, қора, жун қоплами тўқ кулранг, тўқ қўнғир рангли доғлар бор. Мех ости тўқ ҳаворанг. Қорин ости бошқа тана қисмларига нисбатан оч рангда. Жун қоплами бир текис, тоза оқ, ялтироқ

Пуфлаганда жун қопламининг пастки қисми тарами кулранг, тана қисмларида жун қоплами ранглари бир текис қопланмаган

Пуфлаганда жун қопламининг пастки қисми бир текисда эмас


Юқори класс талабларига жавоб бермайди

Оқ великан

Жун қоплами бир текисда тоза-оқ ва ялтироқ рангда


Териси товланади

Товланиши яхши эмас

Товланмайди

Қора-қўнғир

Жун қоплами қора-қўнғир тусда, бўйни, бели, томоғи бир хил қора рангда. Ён қисмларида яхши ифодаланади: асоси ҳаворангда, кейин тўқ рангда, юқориси оч рангда ва ҳосил бўлаётган тук қора рангда


Бўйин, орқа, ён томонлари қўнғирроқ рангда

Туси жуда тўқ ёки оч рангда

Рангсиз, танасининг айрим жойлари оқ тусда

Капалак

Орқа қисмида, асосан, оқ тусда, ёнбошида қора ёки жигарранг рангда танаси бўйлаб турли ўлчамда тасма ёки илон кўринишида чизиқ ўтган, тумшуғидаги доғлар капалак қанотига ўхшаш симметрик шаклдаги доғ мавжуд


Симметрик рангли доғ мавжуд

Рангли доғ кўриниши симметрик эмас

Рангли доғ умуман симметрик кўринишда эмас.

Кулранг

Туси кулранг. Жун қоплами тоза-оқ ва қора, юқори қисмидаги мехи ҳаво рангда, асоси бирмунча оч рангда


Танасининг туси жуда оч рангда ёки жуда тўқ рангда. Мех ранги кулранг


Танаси бир текис тусда

Танаси бир текис бўлмаган тусда

Шиншилла

Асосий туси кумуш, кулранг ёки ҳаворанг; бўйни, қўлтиғи, думининг ост қисми, оёғининг ички томони оқ рангда, пуфланганда орқаси ва ёнбош қисмларининг жун қопламида бошқа тусдаги ранглар аниқ билинади: асоси тоза ҳаворангда, кейин оч рангда, тўқ, оқ ва энг юқорисида тоза қора рангда. Қорнидаги мех ҳаво рангда


Пастки қисми пуфланганда кулранг рангда

Қисмлар бўйлаб ранглар аниқ кўринмайди

Ҳилпираши жуда оч рангда ёки ҳаддан ортиқ тўқ рангда. Энсасида оч кулранг мавжуд эмас. Қорнидаги мех оқ рангда


Вена ҳаво ранги

Умумий туси кулранг ёки ҳаворанг, тана бир текис тусда


Ягона оқ тусдаги рангда

Танаси оқ жун қоплами билан қопланган


Танаси жигарранг доғлар билан қопланган


Совет мардери

Танаси бир текисда жигарранг тусда. Бош қисмининг олд томони, қулоғи, думи ва панжалари тўқ жигарранг тусда


Танасининг айрим қисмларида оқ жун мавжуд

Танаси бир текис тусда эмас.

Юқори класс талабларига жавоб бермайди


Гўшт йўналишидаги зотлар


Калифорния

Танасининг жун қоплами оқ рангда, ялтироқ; қулоғи, бурни, панжаси ва думи қора рангда


Ялтироқлиги кўзга ташланмайди

Қулоғи, бурни, кафти, думи рангсиз тусда

Юқори класс талабларига жавоб бермайди


оқ Янги Зеландия

Танасининг жун қоплами оқ тусда, ялтироқ


Ялтироқлиги кўзга ташланмайди


Рангсиз тусда

Юқори класс талабларига жавоб бермайди


Мех берувчи зот


Оқ мехли зот

Танасининг жун қоплами оқ тусда, ялтироқ


Ялтироқлиги кўзга ташланмайди


Рангсиз тусда

Юқори класс талабларига жавоб бермайди


Изоҳ: тана қисмининг туси, пуфлаб ҳилпиратишда тарамларни бўйин, орқа ва ён қисмларида аниқ кўриниш даражасига қараб, ҳалқалар сони ҳисобга олинади.






Низомга

54-ИЛОВА



Қуёнларнинг мех бериш маҳсулдорлигини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал кўрсаткичлар, г/йил

Класс


Катта ёшдаги қуёнлар


Ёш қуёнлар


урғочи


эркак


Элита


500

450

60

I класс


450

400

50

II класс


400

350

40

III класс


300

300

30

      





Низомга

55-ИЛОВА



Қуёнларнинг классларини аниқлаш

ЖАДВАЛИ

Класс


Тирик вазни,

класси


Тана тузилиши,

класси


Жун қопламининг

қалинлиги, класси


Жун қопламининг

ранги, класси


Э

Э


Э

Э

Э

I

Э


Э

I

Э

I

Э


Э

Э

I

I

Э


Э

I

I

I

Э


I

Э

Э

I

Э


I

I

Э

I

Э


I

I

I

I

I


I

I

I

I

Э


Э

Э

II

II

Э


II

Э

Э

II

Э


II

Э

II

II

Э


Э

II

Э

II

Э


II

II

II

II

II


II

II

II

II

Э


Э

Э

III

II

I


I

I

III

III

Э


III

Э

Э

III

Э


III

Э

III

III

Э


Э

III

Э

III

Э


III

III

III

III

III


III

III

III

III

I


Э

II

III

       





Низомга

56-ИЛОВА



Қуёнларнинг кўпайиш хусусиятини баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Класс

Она қуён


Ота қуён


болалаш сони


йил давомида

уруғлантириш

қобилияти, %


гўшт-тери

берувчи


гўшт

берувчи


мех

берувчи


Элита

7


7

6

95

I

6


6

5

85

II

5


5

4

75

III

4


4

3

60

     





Низомга

57-ИЛОВА



Ёш қуёнларни келиб чиқиши бўйича баҳолаш

ЖАДВАЛИ

Ота-онасининг

класслари


Иккаласи ҳам

Элита класс


Ота-онасидан бири

I класс, иккинчиси

Элита класс


Ота-онасидан бири

II класс, иккинчиси

Элита ёки I класс


Класс


Элита класс

I класс

II класс

     





Низомга

58-ИЛОВА



Балиқларнинг экстерьерини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Балиқ зоти

Семизлик

коэффициенти


Баландлик

индекси


Қалинлик

индекси


урғочи


эркак

урғочи

эркак

урғочи

эркак

Зотсиз оддий тўда


3,0 - 3,4

2,7 - 3,1

2,6 - 2,8

2,7 - 2,9

18 - 23

17 - 22

Украина зотига мансуб карп балиқлари


3,1 - 3,6

3 - 3,5

2,2 - 2,7

2,3 - 2,8



Амур зоғора балиғи хусусиятига эга бўлган бошқа балиқлар


2,4 - 3,0

2,2 - 2,7

2,9 - 3,3

3,2 - 3,6

15 - 20

15 - 18

     





Низомга

59-ИЛОВА



Оқ дўнгпешона балиқларни тўдага қўшишда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Ёши, йил


Узунлиги, см


Тирик вазни, г


Икки


45

1500

Уч


60

3500

Тўрт


65

4500

  





Низомга

60-ИЛОВА



Насл олиш учун мўлжалланган балиқларнинг тирик

вазнини баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Ёши, йил

Тирик вазни, г


карп


карась


1

60 - 70


50

2

1000


250

3

2000


500

4

3000


-

5

4000


-

6

5000


-

7

6000


-

8

7000


-

     





Низомга

61-ИЛОВА



Украина зотига мансуб карп балиқларининг

наслдорлик хусусиятларини баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Ёши

Класс


I


II


III


вазни, кг


индекслар


вазни, кг


индекслар


вазни, кг


индекслар








Урғочи балиқлар


5





4,8 - 5,2

2,4-2,5

1,15 - 1,20

4,3 - 4,7

2,6-2,7

1,21 - 1,25

6


5,8 - 6,2

2,4-2,5

1,15 - 1,20

5,3 - 5,7

2,6-2,7

1,21 - 1,25

4,8 - 5,2

2,8-2,9

1,26 - 1,30

7


6,8 - 7,2

2,4-2,5

1,15 - 1,20

6,3 - 6,7

2,6-2,7

1,21 - 1,25

5,8 - 6,2

2,8-2,9

1,26 - 1,30

8


7,8 - 8,2

2,4-2,5

1,15 - 1,20

7,3 - 7,7

2,6-2,7

1,21 - 1,25

6,8 - 7,2

2,8-2,9

1,26 - 1,30

9





8,3 - 8,7

2,6-2,7

1,21 - 1,25

7,8 - 8,2

2,8-2,9

1,26 - 1,30

10








8,8 - 9,2

2,8-2,9

1,26 - 1,30

Эркак балиқлар


4





3,3 - 3,7

2,5-2,6

1,17 - 1,22

2,8 - 3,2

2,7-2,7

1,23 - 1,27

5


4,3 - 4,7

2,5-2,6

1,17 - 1,22

3,8 - 4,2

2,6-2,8

1,23 - 1,27

3,3 - 3,7

2,9-3,0

1,28 - 1,32

6


5,3 - 5,7

2,5-2,6

1,17 - 1,22

4,8 - 5,2

2,6-2,8

1,23 - 1,27

4,3 - 4,7

2,9-3,0

1,28 - 1,32

7


6,3 - 6,7

2,5-2,6

1,17 - 1,22

5,8 - 6,2

2,6-2,8

1,23 - 1,27

5,3 - 5,7

2,9-3,0

1,28 - 1,32

8





6,8 - 7,2

2,6-2,8

1,23 - 1,27

6,3 - 6,7

2,9-3,0

1,28 - 1,32

9








7,3 - 7,7

2,9-3,0

1,28 - 1,32

10








8,0 - 8,4

2,9-3,0

1,28 - 1,32

       





Низомга

62-ИЛОВА



Тут ипак қуртининг пилла маҳсулдорлиги бўйича наслдор

зотларини баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Наслли зот

уруғлари

Маҳсулдорлик белгилари


Ҳаётчанлик белгилари


тирик пилла

вазни, г


пиллалар

ипакчанлиги, %


тухумнинг

жонланиши,%


қуртлар

ҳаётчанлиги,%


Майда пиллали зотлар учун


Оилалар питомниги


1,2 - 1,5

22,0 - 22,5

94,0 - 97,5

89,0 - 91,0

Супер элита


1,3 - 1,6

22,1 - 22,7

94,2 - 96,7

89,2 - 91,3

Элита


1,3 - 1,6

22,1 - 22,7

94,2 - 96,7

89,2 - 91,3

Ўрта пиллали зотлар учун


Оилалар питомниги


1,6 - 1,8

21,2 - 21,9

94,7 - 97,2

88,7 - 89,0

Супер элита


1,7 - 1,9

21,4 - 22,1

94,8 - 96,3

88,9 - 89,3

Элита


1,7 - 1,9

21,4 - 22,1

94,8 - 96,3

88,9 - 89,3

Йирик пиллали зотлар учун


Оилалар питомниги


1,9 - 2,4

20,0 - 21,0

94,7 - 97,1

86,5 - 88,9

Супер элита


2,0 - 2,45

20,2 - 21,3

94,8 - 96,4

87,7 - 89,2

Элита


2,0 - 2,45

20,2 - 21,3

94,8 - 96,4

88,7 - 89,2

       





Низомга

63-ИЛОВА



Тут ипак қурти зотларининг энг муҳим

морфологик белгиларини аниқлаш

ЖАДВАЛИ

Белги


Белгини аниқлаш

даври


Белгининг намоён бўлиши


Индекси


1

2


3

4

Тухум: ранги

Инкубациядан аввал

сомонсимон оч сарғиш;

оч жигарранг;

жигарранг;

кул ранг.


1

3

5

7

Тухум: ёпишқоқлик даражаси

Тухумни тўкиш даврида

ёпишмайдиган;

бироз ёпишқоқ;

ёпишқоқ.


3

5

7

Тухум: жинси нишонланганлиги

Капалак тухумни қўйганда

кулранг - урғочи жинс;

оч сарғиш - эркак жинс;

оч жигарранг - эркак жинс.


3

5

7

Тухум: жинс билан бириккан леталлар

Қурт жонланганда

50% урғочи жинс нобуд бўлиши;

100% урғочи жинс нобуд бўлиши;

эркак жинснинг яшаб қолиши.


1

2

4

Личинка: жонланган қуртларнинг тери қоплами ранги


Жонланишнинг

биринчи куни

шоколад ранг;

қорамтир ранг.


2

4

Личинка: 4-5 ёш қуртларнинг ранги

Ривожланишнинг

4-5 ёшларида

пигментация йўқ (шаффоф);

лимон ранг;

оқ;

жигарранг.


1

3

5

7

Личинка: 4-5 ёшда терисидаги суратлар

Ривожланишнинг 4-5 ёшларида

суратсиз;

гиламсимон;

зебрасимон;

қора маска ва ярим ойсимон суратли.


1

3

5

9

Личинка: тери қопламидаги суратларнинг жинс билан бирикканлиги


Ривожланишнинг 4-5 ёшларида

суратсиз - эркак жинс;

қора маска ва ярим ойсимон суратли - урғочи жинс.


2


4

Пилла: шакли

Пилла териш ва саралашда

ўткир қутбли;

узунчоқ бели чуқур букилган;

узунчоқ бели бироз букилган;

узунчоқ бели букилмаган;

овалсимон бели бироз букилган;

шарсимон овал.


3

5

6

7

8

9

Пилла: ранги

Пилла таҳлилида

оч жигарранг;

яшил;

сариқ;

оқ.


3

5

7

9

Пилла: чуватилиши

Пилла чуватилганда

паст;

ўрта;

юқори чуватиладиган.


3

5

7

Пилла: тола узунлиги

Пилла чуватилганда

калта;

ўртача;

узун.


3

5

7

Пилла: тола ингичкалиги

Пилла чуватилганда

қалин;

ингичка;

ўта ингичка.


3

5

7

Пилла қобиғи: товланувчанлик

Пилла таҳлилида

оқ ранг яшил товланувчан;

оқ ранг кремсимон товланувчан;

оқ ранг товланишсиз.


3

5

7

Пилла қобиғи: донадорлиги

Пилла таҳлилида

йирик донадор;

ўрта донадор;

майда донадор.


3

5

7

Пилла қобиғи: зичлиги

Пилла таҳлилида

рихлая - бўш қобиқли;

зич қобиқли;

жуда зич қобиқли.


3

5

7

     





Низомга

64-ИЛОВА



Зотлар бўйича тут ипак қуртининг репродуктив

кўрсаткичларини (белгиларини) баҳолашда

ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Зот ва

дурагайлар-

нинг номи


Тухум қўймасидаги

нормал тухумлар

сони, дона


Тухум қўймасидаги

нормал тухумлар

вазни, мг


Тухум қўймасидаги

бир дона тухумнинг

вазни, мг


Тухумлардан қуртларнинг

жонланиб чиқиши, %


Қуртларнинг

ҳаётчанлиги, %


Орзу


700 - 750

463

0,582

93,0 - 96,1

84,5 - 89,3

Юлдуз


710 - 740

434

0,543

93,0 - 96,3

84,2 - 88,9

Гўзал


700 - 730

464

0,536

93,0 - 96,2

83,9 - 90,0

Марварид


720 - 750

451

0,547

93,1 - 96,3

83,8 - 89,9

С-8 нгл


600 - 630

357

0,517

92,0 - 96,0 (46,0 - 48,0)

86,0 - 88,8

Асака


450 - 470

250

0,502

92,0 - 95,0

85,2 - 87,9

Марҳамат


430 - 450

310

0,500

92,0 - 96,2

86,0 -88,3

Ипакчи 1


600 - 670

325

0,564

92,0 - 96,4

86,1 - 89,0

Ипакчи 2


620 - 660

330

0,537

92,5 - 96,5

85,6 - 88,0

Ипакчи 3


620 - 680

312

0,509

92,7 - 97,2

85,4 - 90,0

22-тизим


630 - 670

337

0,513

92,1 - 98,0

85,4 - 89,5

   





Низомга

65-ИЛОВА



Зотлар бўйича тут ипак қуртининг маҳсулдорлигини

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Зот ва дурагайларнинг

номи


Тирик пилланинг

ўртача вазни, г


Тирик пилла ипак

қобиғининг ўртача

вазни, мг


Тирик пилланинг

ўртача ипакчанлиги,

%


Орзу


1,95 - 2,20

410 - 420

21,0 - 23,6

Юлдуз


1,90 - 2,25

380 - 430

20,4 - 21,5

Гўзал


1,90 - 2,30

390 - 450

20,4 - 21,4

Марварид


1,95 - 2,20

405 - 430

20,9 - 21,5

С-8 нгл


1,70 - 1,90

380 - 420

22,1 - 22,3

Асака


1,40 - 1,50

320 - 340

22,6 - 22,8

Марҳамат


1,45 - 1,55

310 - 330

22,0 - 23,8

Ипакчи 1


1,65 - 1,70

355 - 380

21,5 - 22,5

Ипакчи 2


1,68 - 1,72

360 - 395

21,6 - 22,7

Ипакчи 3


1,66 - 1,68

350 - 375

21,0 - 22,5

22-тизим


1,70 - 1,75

365 - 400

21,5 - 23,5

      





Низомга

66-ИЛОВА



Тут ипак қуртининг наслли зотларини пилланинг

технологик кўрсаткичлари (белгилар) бўйича

баҳолашда ҳисобга олинадиган минимал

КЎРСАТКИЧЛАР

Зот ва

дурагайлар-

нинг номи


Қуруқ

пилла

вазни, г


Хом ипак

чиқиши, %


Ипак

маҳсулот-

ларининг

чиқиши, %


Пилланинг

чуватилиши,

%


Ипак толасининг

умумий узунлиги,

м


Узлуксиз

чуватиш

узунлиги, м


Толанинг

метрик

номери,

м/г


МТЕКС


Орзу


0,912

38,29

50,81

75,3

1000

892

2799

0,345

Юлдуз


0,919

39,78

48,92

81,3

1020

800

2801

0,357

Гўзал


0,900

38,39

50,25

76,4

1117

942

3067

0,326

Марварид


0,999

41,82

49,24

84,9

1200

733

3086

0,324

С-8 нгл


0,735

41,6

52,6

79,04

1017

850

3105

0,322

Асака


0,604

42,92

55,75

76,98

1040

637

3058

0,328

Марҳамат


0,558

42,91

52,53

81,68

855

655

3099

0,323

Ипакчи 1


0,622

41,43

48,19

85,97

932

762

3323

0,310

Ипакчи 2


0,701

42,59

50,12

84,98

1018

795

3134

0,320

Ипакчи 3


0,771

44,50

49,75

89,4

1153

1000

3330

0,308

22-тизим


0,780

44,11

50,22

87,8

1295

962

3223

0,316

"Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами",

2014 йил 14 апрель, 15-сон, 174-модда