язык интерфейса

ЎзР Конунчилиги

ЎзР Конунчилиги/ Иқтисодиётнинг айрим соҳалари/ Транспорт/ Автомобиль транспорти/ Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларининг малакасини оширишга қўйиладиган Давлат талаблари (ЎзР ВМ 31.05.2018 й. 408-сон қарорига 5-илова)

Полный текст документа доступен в платной версии. По вопросам звоните на короткий номер 1172

Вазирлар Маҳкамасининг

2018 йил 31 майдаги

408-сон қарорига

5-ИЛОВА



Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр

транспорти воситалари ҳайдовчиларининг

малакасини оширишга қўйиладиган

ДАВЛАТ ТАЛАБЛАРИ


1-БОБ. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР


1. Мазкур Давлат талаблари автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимига қўйиладиган мажбурий талабларни белгилайди.


2. Мазкур Давлат талабларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланади:


анимация эффектлари ва видеоконтентга эга электрон ўқув-услубий қўлланма - ахборот-коммуникация технологиялари ёрдамида ўқув фанларига оид материалларни ушбу давлат талаблари ва ўқув дастурларига мос равишда ёрита оладиган, ўқув фанларини самарали ўзлаштиришга, автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларининг мустақил таълим олишига кўмаклашувчи ҳамда видео, овоз, анимация, матн ва тест саволларини ўз ичига олган, билимларни назоратдан ўтказиш ва мустаҳкамлашга йўналтирилган, ўқув фанларининг асосий мазмунини бойитадиган қўшимча материалга эга бўлган ёки шу каби манбаларга мурожаатларни ўз ичига олган интерактив электрон ахборот-таълим манбаи (қўлланмаси);


анимация эффектларига эга ягона тест дастури - ҳар бир таълим олувчи (тингловчи)нинг билим даражасини адолатли, холис ва шаффофлик асосида тизимли равишда текшириш ва/ёки якуний имтиҳонни ўтказиш мақсадида қўлланиладиган дастур;


ўқитиш мониторингини олиб бориш ва режалаштиришнинг автоматлаштирилган ахборот тизими - таълим олувчи (тингловчи)лар томонидан ўқув машғулотларини ўзлаштиришни оширишга йўналтирилган ўқув жараёнини ташкил этиш, режалаштириш, амалга ошириш ва натижаларини расмийлаштиришни ўз ичига олган ахборот базаси;


турли педагогик технологиялардан фойдаланиш йўриқномаларини ўз ичига олган батафсил технологик хариталар - ҳар бир мавзуни самарали ўқитиш методикаси, ҳар бир дарснинг мақсади, дарсда фойдаланиладиган воситалар ва улардан фойдаланиш усуллари, дарснинг мазмуни, амалий машғулотлар, қўшимча топшириқлар ва бошқалар ҳақида методик кўрсатмалар аниқ баён қилинган китоб шаклидаги ўқув нашри.


3. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ҳамда уларнинг малакаси ошириш бўйича давлат таълим муассасалари ҳамда нодавлат таълим хизматлари кўрсатиш фаолияти билан шуғулланувчи юридик шахслар (кейинги ўринларда ўқув ташкилотлари деб аталади) автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш ўқув курсларини ташкил этади.


4. Мазкур давлат талаблари тегишли ўқув режаларни ва фан дастурларини, автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш соҳасидаги бошқа ички ҳужжатларни ишлаб чиқиш ҳамда малака ошириш билан боғлиқ йўналиш бўйича юридик шахсларнинг фаолиятини лицензиялаш учун лицензия талаблари ва шартларини аниқлаштириш учун асос ҳисобланади.


5. Малака ошириш курсларини муваффақиятли тамомлагандан сўнг битирувчи-тингловчиларга белгиланган тартибда малака оширганлиги тўғрисида белгиланган намунадаги сертификат берилади.


6. Мулкчилик шаклидан қатъи назар барча юридик шахслар ўзларига тегишли автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш курсларига юборадилар ва унда иштирокини таъминлайди.



2-БОБ. ДАВЛАТ ТАЛАБЛАРИНИНГ

ҚЎЛЛАНИШ ДОИРАСИ


7. Давлат талаблари автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш соҳасидаги таълим фаолиятини ташкилий ва услубий таъминлаш учун қўлланади ва қуйидагиларни белгилайди:

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш мазмуни ва сифатига қўйиладиган умумий талаблар;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимидаги ўқув-услубий ва мультимедияли қўлланмалар, ишланмалар ва ахборот тизимларига қўйиладиган умумий талаблар;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимининг моддий-техникавий базасига қўйиладиган талаблар;

ўқув юкламасининг ҳажми;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимидаги педагог кадрларга қўйиладиган талаблар;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларининг тайёргарлигига қўйиладиган талаблар;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш сифатини баҳолаш.



3-БОБ. АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ

ВА ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ МАЗМУНИ

ВА СИФАТИГА ҚЎЙИЛАДИГАН УМУМИЙ ТАЛАБЛАР


8. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси (кейинги ўринларда Давлат инспекцияси деб аталади) бозор талаблари ва эҳтиёжлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармон ва қарорлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарорларида белгиланган талаблар асосида малака ошириш даражасини ва мазмунини шакллантиради, талабларни илгари суради ва шартларни қўяди.


9. Малака ошириш мазмуни ушбу Давлат талаблари асосида касбий маҳорат доимий равишда ўсиб бориши ва олиб борилишини таъминлайдиган касбий билимлар, малака, кўникмалар ва компетенцияларни мунтазам равишда янгилаб бориш ва чуқурлаштиришга йўналтирилган.


10. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш бўйича курслар ўқув ташкилотларининг ўқув биноларида 30 нафаргача тингловчилардан иборат ўқув гуруҳларида ҳамда буюртмачи-ташкилотларнинг биноларида сайёр ўқув машғулотлари шаклида, тингловчиларнинг асосий ишидан ажралган, қисман ажралган ёки асосий ишидан ажралмаган ҳолда ташкил этилиши мумкин.


11. Малака ошириш сифати тингловчиларнинг зарурий ва етарли тайёргарлик даражаси, уларнинг билимлари, амалий кўникмалари, автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчиларига қўйиладиган малакавий талабларга мослиги билан белгиланади.


12. Малака ошириш мазмуни ва сифатига қўйиладиган талаблар ушбу Давлат талаблари асосида ишлаб чиқилган тегишли ўқув дастурлари билан белгиланади.


13. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш йўналишлари бўйича ўқув жараёнини ташкиллаштириш учун ўқув ташкилотлари ушбу Давлат талаблари асосида ўқув режаси ва ўқув дастурларини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди.



4-БОБ. АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ

ВА ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ ТИЗИМИДАГИ

ЎҚУВ-УСЛУБИЙ ВА МУЛЬТИМЕДИЯЛИ ҚЎЛЛАНМАЛАР,

ИШЛАНМАЛАР ВА АХБОРОТ ТИЗИМЛАРГА

ҚЎЙИЛАДИГАН УМУМИЙ ТАЛАБЛАР


14. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимида ўқув жараёнини ташкил этиш, амалга ошириш ва назорат қилиш мақсадларида мультимедияли қўлланмалар, технологик хариталар, ахборот, ягона тест ва ёзиб олиш тизимлари тарзидаги ўқув-услубий, ахборот ва мультимедияли қўлланмалар, ишланмалар, тизимлар ва бошқалардан фойдаланиш мумкин.


15. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш тизимида ўқув жараёнини ташкил этиш ва амалга оширишда ҳар бир таълим олувчи (тингловчи) бутун ўқув жараёнини қамраб оладиган уч ўлчамли анимация эффектлари ва видеоконтентга эга автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар) малакасини ошириш учун ишлаб чиқилган электрон ўқув-услубий қўлланмалар билан таъминланиши лозим.

16. Бутун ўқув жараёнини қамраб оладиган уч ўлчамли анимация эффектлари ва видеоконтентга эга электрон ўқув-услубий қўлланмага қўйиладиган умумий талаблар:

электрон ўқув-услубий қўлланманинг Ўзбекистонда яратилганлиги ва электрон ҳисоблаш машиналари учун яратилган дастурнинг расмий рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг мавжудлиги;

йўл ҳаракати қоидалари, автомототранспорт воситаларини хавфсиз бошқариш, ҳаракат хавфсизлиги асослари ва биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш бўлимларидан ташкил топиши;

йўл ҳаракати қоидалари, автомототранспорт воситаларини хавфсиз бошқариш, ҳаракат хавфсизлиги асослари ва биринчи тиббий ёрдам бўйича ўқув режасида белгиланган аудитория соатларининг 25 фоиздан кам бўлмаган ҳажмдаги уч ўлчамли анимация эффектларига эга видеоконтентнинг мавжудлиги ҳамда автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар) малакасини ошириш курслари учун махсус ишлаб чиқилганлиги;

қайта алоқа функциясини амалга оширишда продукцион қоиданинг жорий этилганлиги;

700 тадан кам бўлмаган тест топшириқларини ўз ичига олиши ва бунда тест топшириқларининг камида учдан бир қисмининг анимация эффектларига эга бўлиши;

тингловчининг мустақил равишда ишлаши учун локал ва ўқув хонаси (аудиторияда) тингловчиларнинг биргаликда ишлаши учун тармоқ тизимида ишлаш имкониятларининг мавжудлиги;

рус ва ўзбек тилларида ҳамда ўзбек тилида лотин ва кирилл алифболарида ишлаш имкониятининг мавжудлиги;

тренинг ва имтиҳон режимларида ишлай олиш имкониятининг мавжудлиги.


17. Ўқув ташкилотлари малака ошириш курсларида билимлар ўзлаштирилишини аниқлаш учун анимация эффектларига эга ягона тест дастурига эга бўлишлари лозим.


18. Ўқув ташкилотлари таълим олувчи (тингловчи)ларнинг билимларини якуний тест синовидан ўтказиш учун компьютерлар билан жиҳозланган алоҳида аудиторияга эга бўлиши ва алоҳида тест аудиториясининг барча компьютерларига анимация эффектларига эга ягона тест дастури ўрнатилган бўлиши ва улар тармоқ тизимида ўзаро боғланган бўлиши лозим.


19. Малака ошириш курсларида билимлар ўзлаштирилишини аниқлаш учун анимация эффектларига эга ягона тест дастурига қўйиладиган умумий талаблар:

тингловчининг мустақил равишда ишлаши учун - локал ва ўқув хонаси (аудиторияда) тингловчиларнинг биргаликда ишлаши учун тармоқ тизимида ишлаш имкониятларининг мавжудлиги;

ягона тест дастурининг Ўзбекистонда яратилганлиги ва электрон ҳисоблаш машиналари учун яратилган дастурнинг расмий рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг мавжудлиги;

малака ошириш курсининг барча ўқув фанларини қамраб олиши;

100 тадан кам бўлмаган тест топшириқлари базасининг мавжудлиги ва бунда тест топшириқларининг 25 фоизи анимация эффектларига эга бўлиши, йўл белгилари билан боғлиқ тест топшириқлари йўл белгиларининг тасвири билан мустаҳкамланган бўлиши;

рус ва ўзбек тилларида ҳамда ўзбек тилида лотин ва кирилл алифболарида тест топшириқларини бажариш имкониятининг мавжудлиги;

электрон протокол ва (ёки) қайднома шаклида тингловчи, ўқув гуруҳи ва малака ошириш йўналиши кесимларида аниқ рақамлар ва фоизлар бўйича тест натижаларини чиқариш имкониятининг мавжудлиги;

камида уч ойлик тест натижаларини алоҳида тест аудиториясининг диспетчер компьютери хотирасида ва/ёки ўқув ташкилотларининг маълумотлар базасида сақлаш имкониятининг мавжудлиги;

тренинг ва имтиҳон режимларида ишлай олиш имкониятининг мавжудлиги.


20. Ўқув ташкилотлари таълим олувчи (тингловчи)лар томонидан ўқув машғулотларини ўзлаштиришни оширишга йўналтирилган ўқув жараёнини ташкил этиш, режалаштириш, амалга ошириш ва натижаларини расмийлаштиришни ўз ичига олган автоматлаштирилган ягона ахборот тизимига эга бўлиши лозим.


21. Дарсларнинг ўзлаштирилишини оширишга йўналтирилган ўқитиш мониторингини олиб бориш ва режалаштиришнинг автоматлаштирилган ахборот тизимига қўйиладиган умумий талаблар қуйидагилардир:

ўқув жараёнининг барча босқичларини қамраб олиши;

таълим олувчи (тингловчи)лар ҳақида ахборотларнинг, шу жумладан таълим олувчи (тингловчи)нинг Ф.И.О, иш жойи, лавозими, ўқиш муддати, ўқув машғулотларига қатнашганлиги, ўқув машғулотларини ўзлаштирганлиги ва якуний имтиҳон (тест синовлари) натижаларининг мавжудлиги;

ўқитувчилар ҳақида маълумотларнинг мавжудлиги;

ўқув машғулотлари жадвали, шу жумладан сайёр ўқув машғулотлари жадвалининг киритилганлиги.


22. Ўқув ташкилотлари ҳар бир ўқитувчини ва ўқув аудиторияларини турли педагогик технологиялардан фойдаланиш йўриқномаларини ўз ичига олган батафсил технологик хариталар билан таъминлаши лозим.


23. Технологик хариталарни ишлаб чиқиш қуйидаги принциплар асосида амалга оширилади:

таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий принциплари асосида яратилганлиги;

таълим олувчи (тингловчи)ларнинг ақлий ва жисмоний имкониятлари, ёши, психофизиологик хусусиятлари, билим даражаси, қизиқишлари ва лаёқатлари ҳисобга олинганлиги;

малака ошириш учун ушбу давлат талабларида белгиланган таълимнинг зарур ҳажми берилганлиги, таълим олувчи (тингловчи)ларда мустақил ижодий фикрлаш, ташкилотчилик қобилияти ва амалий тажриба кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилганлиги.


24. Технологик хариталарни ишлаб чиқишга қўйиладиган талаблар:

а) дидактик талаблар:

таълим олувчи (тингловчи) томонидан ўқув материалларининг тўлиқ ўзлаштирилишини таъминлаш;

ахборот беришга эмас, балки ўқув фанининг мазмун-моҳиятини тушунтириш мақсадларига хизмат қилиши;

қизиқарли, лўнда, қулай ва табақалаштирилган бўлиши;

расмлар кўринишидаги иллюстрациялар: хариталар, чизмалар, схемалар, жадваллар, диаграммалар ва фотосуратлар билан безатилган бўлиши лозим.

б) илмий-методик талаблар:

фан-техниканинг сўнгги ютуқларини ўзида акс эттириши;

мавзуларнинг мазмунан яхлитлиги таъминланган бўлиши;

мантиқий кетма-кетликка ва изчилликка амал қилиниши;

миллий ғоя ва Ўзбекистон халқининг менталитетига зид бўлмаган тегишли иллюстрациялар билан бойитилиши;

савол ва топшириқлар аниқ ифодаланган бўлиши;

таълим олувчи (тингловчи)ларни фикрлашга, ёзишга, тасвирлашга, чизма чизишга, ҳисоблашга, амалий ишларни бажаришга, тажрибалар ўтказишга ўргатишда педагогик технологиялардан фойдаланиш назарда тутилган бўлиши;

бир тушунчанинг икки хил атама билан ифодаланишига, саналарни келтиришда мавҳумликка йўл қўйилмаслиги лозим.

в) педагогик-психологик талаблар:

кенг жамоатчилик томонидан тан олинган илмий асосланган маълумотлар, таълим олувчи (тингловчи)ларнинг билим даражалари, эслаб қолиш қобилиятлари, тафаккури ҳисобга олинган ҳолда воқеа ва ҳодисаларнинг моҳиятини англашга ва амалий қизиқишларини ривожлантиришга, билим олишга ва амалий фаолият билан шуғулланишга бўлган эҳтиёжларини тўлақонли қондиришга йўналтирилган бўлиши;

мавзуларнинг ўқувчи ёши ва психофизиологик хусусиятларига мос ҳолда берилиши, маълум фактлар, тушунчалар, қоидалар ва фанлараро боғлиқликни ҳисобга олган ҳолда тушунарли баён қилиниши;

таълим олувчи (тингловчи)ларнинг янгиликларни қабул қилиш қобилиятлари, олдин олган билимларини ўзлаштирганлик даражаси ҳисобга олинган бўлиши лозим.

г) эстетик талаблар:

имкон даражасида ёрқин, рангли, қизиқарли ва чиройли бўлиши;

таълим олувчи (тингловчи)га маълум ижобий ҳиссий таъсирларни ўтказиши ва малака ошириш йўналишига қизиқиш уйғотиши;

бўлим, боб, параграф ва мавзулар матнларининг турли шакл ва ранглар билан ажратилиши, мутаносиблиги таъминланиши;

расм ва тасвирлар бадиий эстетик талабларга жавоб бериши, аниқ ва тиниқ ифодаланиши лозим.

д) гигиеник талаблар:

матн ва иллюстрациялар санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мос бўлиши;

ҳарфларнинг катталиги ва қоғознинг сифати (оғирлиги, қалинлиги, оқлиги ва шаффофлиги) Вазирлар Маҳкамасининг "Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш тўғрисида" 2015 йил 3 июндаги 146-сон қарори талабларига мос бўлиши лозим.


25. Технологик хариталарни ишлаб чиқиш қонун ҳужжатларига ҳамда ушбу Давлат талабларига мувофиқ амалга оширилади.



5-БОБ. АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ

ВА ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ

ТИЗИМИНИНГ МОДДИЙ-ТЕХНИКА БАЗАСИГА

ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР


26. Автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар) малакасини оширишни амалга оширувчи ўқув ташкилотларининг моддий базаси қуйидагиларни ўз ичига олади:

ўқув хоналари ва уларнинг жиҳозланиши;

кўргазмали қуроллар ва жиҳозлар билан таъминланганлиги;

техник воситалар билан таъминланганлиги.


27. Ўқув хоналари ва уларнинг жиҳозланишига умумий талаблар:

ҳар бири камида 40 m-2 майдонга эга бўлган ва битта ҳудудда жойлашган икки ёки ундан кўп аудиторияларнинг мавжуд бўлиши;

ҳар бир ўқув аудиториясининг видеопроектор ёки диагонали 50 дюймдан кам бўлмаган интерактив монитор (телевизор), компьютер, магнитли синф доскаси, аудио ва видео кузатув тизими билан жиҳозланганлиги;

таълим олувчи (тингловчи)лар билимларини жорий, оралиқ ва якуний тест синовларидан ўтказиш учун анимация эффектларига эга ягона тест дастури билан таъминланган электрон ҳисоблаш машиналари (компьютерлар) ҳамда тест синовлари ошкоралигини таъминлаш учун ёзиб олиш тизими билан жиҳозланган алоҳида аудиториянинг мавжуд бўлиши;

ўқув аудиторияларидаги стол ва стуллар (пюпитрли стуллар) сони ўқув гуруҳларида таълим олаётган таълим олувчи (тингловчи)ларнинг сонидан кам бўлмаслиги;

ўқув аудиторияларининг санитария ва гигиена ҳолати, ёритилганлиги ва қишда иситилишининг Санитария қоидалари ва нормаларига жавоб бериши;

ўқув аудиторияларининг автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш бўйича машғулотларни ўтказишга тайёрлиги;

автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш бўйича машғулотларни ўтказиш учун ўқув-услубий ва бошқа ишланмалар билан таъминланганлиги.


28. Йўл ҳаракати қоидалари, йўл ҳаракати хавфсизлиги асослари ва биринчи ёрдам кўрсатиш бўйича ўқув аудиториясининг жиҳозланишига қўйиладиган талаблар:

йўл ҳаракатини тартибга солувчининг кўрсатмалари бўйича кўргазмали ўқув қўлланма;

транспорт воситаларини йўлнинг қатнов қисмида жойлашиши, темир йўл кесишмаларидан ўтиши, сафланиб ҳаракатланиши ҳамда йўловчи ва юкларни ташиши, таниқли белги, огоҳлантириш ишоралари, ёзувли белгилари билан жиҳозланишлари бўйича кўргазмали ўқув қўлланмалар;

автомобиль ҳаракатининг назарияси ва автомобилни бошқариш психофизиологик асослари бўйича кўргазмали ўқув қўлланмалар;

автомобилни турли хил йўл ва гидрометеорологик шароитларда бошқаришнинг хавфсиз усуллари техникаси бўйича кўргазмали ўқув қўлланмалар;

автомобиль (автобус)ни ҳаракат хавфсизлигига таъсир этувчи механизм ва асбоблари билан кўрсатилган тасвирий чизмаси;

йўл-транспорт ҳодисалари жароҳатланувчиларига биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш ва ҳайдовчининг тиббий дори қутиси таркиби бўйича кўргазмали ўқув қўлланмалар мавжуд бўлиши.



6-БОБ. ЎҚУВ ЮКЛАМАСИНИНГ ҲАЖМИ


29. Автомототранспорт воситалари ва шаҳар электр транспорти воситалари ҳайдовчилари малакасини ошириш курслари умумий ўқув юкламасининг ҳажми 30 соатдан кам бўлмаслиги лозим.



7-БОБ. АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ

ВА ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ

ТИЗИМИДАГИ ПЕДАГОГ КАДРЛАРГА

ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР


30. Автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар) малакасини ошириш учун ўқитувчилар ва мутахассислар таркибини танлаб олиш қуйидаги асосий мезонлар бўйича амалга оширилади:

тингловчиларда йўл ҳаракати қоидалари, йўл ҳаракатини бошқариш, йўл ҳаракати хавфсизлиги, йўлларда транспорт оқимини бошқариш, ҳайдовчи маданияти, автомототранспорт воситасини хавфсиз бошқариш маданияти, йўловчилар билан мулоқот маданияти, йўловчи ва юк ташишни хавфсиз амалга ошириш соҳасида пухта билимларни шакллантириш, уларга касбий кўникмаларни, автомототранспорт воситаларини бошқарувга оид қарорларни қабул қилиш назарияси ҳамда амалиёти асосларини, йўл ҳаракати қоидалари ва йўл ҳаракати хавфсизлигининг ҳуқуқий ва қонунчилик асослари соҳасида кўникмаларни сингдириш бўйича қобилиятларнинг мавжудлиги;

уларда давлат таълим стандартларига, замонавий халқаро таълим стандартлари ва талабларига мувофиқ ўзларининг ўқув режаларини ва дастурларини тузиш, шунингдек, ўқитишнинг замонавий шакллари ва методларидан, илғор педагогика, ахборот-коммуникация ва инновация технологияларидан оқилона фойдаланиш қобилиятларининг мавжудлиги;

таълим дастурлари бўйича ўқув жараёнини ташкил этиш (амалий вазифаларни, кичик гуруҳларда ишлаш, мураккаб йўл вазиятлари ва шу кабиларни таҳлил қилиш) маҳорати;

ўқув ташкилотларида камида уч йил ўқитувчилик иш стажининг ёки бакалавр (магистр) академик даражасига эгалигининг ёхуд давлат ташкилотлари ва муассасалари ҳамда автотранспорт воситаларини эксплуатация қилиш, улардан фойдаланиш ва уларга хизмат кўрсатиш соҳасидаги хўжалик ташкилотларида камида уч йиллик амалий иш тажрибасининг, ахборот-коммуникация технологиялари тизимларида эркин ишлаш маҳорати кўникмаларининг мавжудлиги;

таълим жараёнининг юқори самарадорлигини таъминлаш, тингловчиларда ташаббускорликни, ижодий қобилиятни ва мустақил изланишга бўлган интилишни ривожлантириш;

йўл ҳаракати қоидалари, йўл ҳаракати хавфсизлиги, йўлларда транспорт оқимини бошқариш, ҳайдовчи маданияти, шу жумладан, автомототранспорт воситасини хавфсиз бошқариш маданияти, экологик маданият ва йўловчилар билан мулоқот маданияти, йўловчи ва юк ташишни хавфсиз амалга оширишнинг долзарб муаммолари бўйича илмий, фундаментал ва татбиқий тадқиқотлар ўтказиш, ишлаб чиқаришда замонавий инновация технологияларини жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш кўникмаларининг мавжудлиги.



8-БОБ. МАЛАКА ОШИРИШДАН ЎТГАН

АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ ВА

ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИНИНГ ТАЙЁРГАРЛИГИГА

ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР


31. Малака оширишдан ўтган автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар) қуйидаги қобилиятларга эга бўлиши лозим:

йўл ҳаракати қоидалари, йўл ҳаракати хавфсизлиги, йўлларда транспорт оқимини бошқариш, ҳайдовчи маданияти, шу жумладан, автомототранспорт воситасини хавфсиз бошқариш маданияти, экологик маданият ва йўловчилар билан мулоқот маданияти, йўловчи ва юк ташишни хавфсиз амалга ошириш соҳаларига тааллуқли жараёнлар, концепцияларни билиши ва тушуниши;

автомототранспорт воситаларини профессионал бошқаришни, ушбу шахслар (ҳайдовчилар) томонидан касбий фаолиятни амалга оширишнинг асосларини билиши;

йўловчилар билан мулоқот маданияти, йўл ҳаракатининг бошқа иштирокчилари ва йўл ҳаракати хавфсизлиги инспекторлари билан мулоқотда бўлиш, ташкилий коммуникация бўйича кўникмаларга эга бўлиши;

йўл ҳаракатига оид статистик маълумотлар таҳлили негизида ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш мақсадида қарорлар қабул қила олиши;

касбий фаолиятни амалга оширишда ахборот технологияларидан кенг миқёсда фойдалана олиши;

автомототранспорт воситаларини хавфсиз ва самарали бошқара олиши;

замонавий технологиялар асосида автомототранспорт воситаларини бошқараётган шахслар (ҳайдовчилар)ни ўқитишни ташкил қилишга кўмаклашиш имкониятининг мавжудлиги.



9-БОБ. АВТОМОТОТРАНСПОРТ ВОСИТАЛАРИ

ВА ШАҲАР ЭЛЕКТР ТРАНСПОРТИ ВОСИТАЛАРИ

ҲАЙДОВЧИЛАРИ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ

СИФАТИНИ БАҲОЛАШ


32. Ички назорат ўқув ташкилотларида тасдиқланган йўриқномалар асосида белгиланган тартибда юқорида қайд этилган ташкилотлар томонидан амалга оширилади.

Давлат-жамоатчилик назорати - ваколатли давлат органи томонидан, тармоқлар бошқаруви ваколатига эга бўлган давлат органи томонидан, жамоатчилик ташкилотлари ва кадрлардан фойдаланувчилар томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.

Якуний назорат - ўқув курслари якуни бўйича якуний имтиҳонлар (тест синовлари, ёзма имтиҳон) шаклида амалга оширилади.

Ташқи назорат - Давлат инспекцияси ва Ички ишлар вазирлигининг Йўл ҳаракати хавфсизлиги бош бошқармаси томонидан, белгиланган тартибда амалга оширилади.


33. Ўқув ташкилотларининг таълим соҳасидаги фаолиятини баҳолаш Ўзбекистон Республикасининг таълим фаолиятига оид қонунчилиги асосида амалга оширилади.



Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси (www.lex.uz),

2018 йил 6 июнь