язык интерфейса
Комментарий к документу - NB! Мазкур Конун расмий эълон килинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.

ЎзР Конунчилиги

ЎзР Конунчилиги/ Базада янги/ Август, 2020 й./ Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва ҳуқуқни қўлловчи органлар/ Ўзбекистон Республикасининг 17.04.2008 й. ЎРҚ-154-сон "Одам савдосига қарши курашиш тўғрисида"ги Қонуни (Янги таҳрири, ЎзР 17.08.2020 й. ЎРҚ-633-сон Қонунига мувофиқ тасдиқланган)

Полный текст документа доступен в платной версии. По вопросам звоните на короткий номер 1172

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ

ҚОНУНИ

17.04.2008 й.

N ЎРҚ-154



ОДАМ САВДОСИГА ҚАРШИ

КУРАШИШ ТЎҒРИСИДА

(Янги таҳрири)


1-БОБ. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР


1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади


Ушбу Қонуннинг мақсади одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.



2-модда. Одам савдосига қарши курашиш

тўғрисидаги қонун ҳужжатлари


Одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.



3-модда. Асосий тушунчалар


Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:


вояга етмаган шахс савдоси - "одам савдоси" деган тушунчада кўрсатилган таъсир ўтказиш воситаларидан фойдаланилган-фойдаланилмаганлигидан қатъи назар, ҳар қандай ҳаракат ёки битим бўлиб, улар воситасида вояга етмаган шахс ота-онаси, бошқа қонуний вакили ёки ўзга шахс томонидан қонунга хилоф равишда ундан фойдаланиш мақсадида ёхуд моддий ёки бошқа наф олиш мақсадида бошқа шахсга ҳақ эвазига берилади;


келиб чиқиш мамлакати - ҳудудидан одам савдосидан жабрланганларни олиб чиқиш амалга оширилган ёки фуқаролари одам савдосидан жабрланган давлат;


мажбурлаш - мажбурланаётган шахсни унинг иродасига қарши ёки иродасини четлаб ўтиб, бирор-бир ҳаракатни амалга оширишга ёки бирор-бир ҳаракатни бажаришни мажбурловчи шахснинг ёки бошқа шахсларнинг фойдаси учун рад этишга ундаш мақсадидаги жисмоний, руҳий, жинсий ва иқтисодий зўравонлик ёки уларни қўллаш таҳдиди;


одам савдоси - куч билан таҳдид қилиш ёки куч ишлатиш ёхуд мажбурлашнинг бошқа шаклларидан фойдаланиш, ўғирлаш, фирибгарлик, алдаш, ҳокимиятни суиистеъмол қилиш ёки вазиятнинг қалтислигидан фойдаланиш орқали ёхуд бошқа шахсни назорат қилувчи шахснинг розилигини олиш учун тўловлар ёки манфаатдор этиш эвазига оғдириб олиш йўли билан одамлардан фойдаланиш мақсадида уларни ёллаш, ташиш, топшириш, яшириш ёки қабул қилиш. Одамлардан фойдаланиш бошқа шахсларнинг фоҳишалигидан фойдаланишни ёки улардан шаҳвоний фойдаланишнинг ўзга шаклларини, мажбурий меҳнатни ёки хизматларни, қулликни ёхуд қулликка ўхшаш одатларни, эрксизлик ҳолатини ёхуд инсон аъзоларини, тўқималарини ва (ёки) ҳужайраларини ажратиб олишни англатади;


одам савдосидан жабрланган шахс - одам савдосидан, бундай ҳаракатга розилик берганлиги-бермаганлигидан ва жиноят процессида иштирок этганлиги-этмаганлигидан қатъи назар, жабрланган жисмоний шахс;


одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш - жисмоний шахсларга нисбатан амалга ошириладиган, уларга нисбатан одам савдоси сифатида малакаланадиган хатти-ҳаракатлар содир этилганлиги тўғрисида ёки содир этиш нияти ҳақида маълумотлар олишга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи;


одам савдосига қарши курашиш - одам савдосининг олдини олишга, уни аниқлашга, унга чек қўйишга, унинг оқибатларини камайтиришга, одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатишга доир фаолият;


одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс - дастлабки идентификация қилиш натижасида одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс сифатида тан олинган жисмоний шахс;


одам савдоси билан шуғулланувчи шахс - мустақил равишда ёки бир гуруҳ шахслар таркибида одам савдоси билан боғлиқ ҳар қандай ҳаракатни содир этувчи жисмоний шахс, шунингдек ўз ҳаракатлари билан одам савдосига кўмаклашаётган, худди шунингдек гарчи ўз мансаб ваколатларига кўра тўсқинлик қилиши ва қарши курашиши шарт бўлса-да, одам савдосига тўсқинлик қилмаётган ва қарши курашмаётган мансабдор шахс.



4-модда. Одам савдосига қарши курашишнинг

асосий принциплари


Одам савдосига қарши курашишнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

қонунийлик;

одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар жавобгарлигининг муқаррарлиги;

одам савдосидан жабрланганларнинг камситилишига йўл қўймаслик;

ижтимоий шериклик.



5-модда. Одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги

давлат сиёсатининг асосий йўналишлари


Одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

одам савдосига қарши курашишга, шу жумладан одам савдосига имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этишга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш;

одам савдосининг олдини олишга қаратилган ҳуқуқий, сиёсий, ижтимоий-иқтисодий, тиббий, профилактика чора-тадбирларини, ахборотга оид чора-тадбирларни амалга ошириш, шу жумладан аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтириш;

одам савдосини ўз вақтида аниқлаш ва унга чек қўйиш, унинг оқибатларини бартараф этиш, шунингдек одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар жавобгарлигининг муқаррарлиги принципини таъминлаш;

одам савдосидан жабрланганларни, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, шу жумладан ижтимоий ҳимоя қилиш;

одам савдосига қарши курашиш соҳасида илмий-тадқиқот ишлари, конференциялар, семинар-тренинглар ва давра суҳбатлари ўтказишга доир фаолиятни, шунингдек ушбу соҳадаги фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ходимларини касбга тайёрлашга, қайта тайёрлашга ва уларнинг малакасини оширишга доир фаолиятни ривожлантириш ҳамда рағбатлантириш;

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги халқаро ҳамкорлик.



2-БОБ. ОДАМ САВДОСИГА ҚАРШИ КУРАШИШНИ

АМАЛГА ОШИРУВЧИ ҲАМДА УНДА ИШТИРОК

ЭТУВЧИ ОРГАНЛАР ВА ТАШКИЛОТЛАР


6-модда. Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга

қарши курашиш бўйича миллий комиссия


Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича миллий комиссия (бундан буён матнда Миллий комиссия деб юритилади) давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларининг, бошқа ташкилотларнинг одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштирувчи коллегиал органдир.

Миллий комиссиянинг қарорлари давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан бажарилиши шарт, нодавлат нотижорат ташкилотлари учун эса тавсиявий хусусиятга эга.

Миллий комиссия:

Одам савдосига қарши курашиш масалалари бўйича кичик комиссиядан;

Мажбурий меҳнатга қарши курашиш масалалари бўйича кичик комиссиядан иборат.

Миллий комиссияни шакллантириш ва унинг фаолиятини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.



7-модда. Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга

қарши курашиш бўйича ҳудудий комиссиялар


Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича ҳудудий комиссия (бундан буён матнда ҳудудий комиссия деб юритилади) давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари ҳудудий бўлинмаларининг, бошқа ташкилотларнинг одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштирувчи ҳудудий коллегиал органдир.

Ҳудудий комиссияларнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳри, туманлардаги (шаҳарлардаги) фаолиятини ташкил этиш тартиби Миллий комиссия қарори билан белгиланади.



8-модда. Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга

қарши курашиш бўйича миллий маърузачи


Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича миллий маърузачи (бундан буён матнда Миллий маърузачи деб юритилади) ҳар йили одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича юзага келаётган вазият ҳамда кўрилаётган чоралар ҳақида Ўзбекистон Республикаси Президентига ахборот тақдим этадиган, шунингдек улар тўғрисида жамоатчиликни ва халқаро ҳамжамиятни хабардор этиш мақсадида оммавий ахборот воситалари учун брифинглар ташкил этадиган, Ўзбекистон Республикасининг мазкур соҳадаги миллий манфаатларини халқаро майдонда ҳимоя қиладиган ваколатли шахсдир.

Миллий маърузачининг вазифаларини Миллий комиссия раиси бажаради.

Миллий маърузачи барча ахборот манбаларидан фойдаланиш, шунингдек одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи тегишли давлат органларидан, шунингдек нодавлат нотижорат ташкилотларидан ахборотни сўраб олиш ҳуқуқига эга.



9-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги Ўзбекистон Республикаси қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари ижросини таъминлайди;

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқади, тасдиқлайди ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;

одам савдосидан жабрланганларни дастлабки ва якуний идентификация қилишни амалга ошириш, шунингдек одам савдосидан жабрланганларни қайта йўналтириш тартибини тасдиқлайди;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ёрдам кўрсатиш ҳамда уларни ҳимоя қилиш мақсадида одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасалар фаолиятини ташкил этади;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш тартибини тасдиқлайди;

давлат органларининг ва бошқа ташкилотларнинг одам савдосига қарши курашишга доир ҳамкорлигини таъминлайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



10-модда. Одам савдосига қарши курашишга доир

фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари


Одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органлари қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги;

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси;

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати;

Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги;

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари;

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги.

Одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа давлат органлари ҳам амалга ошириши мумкин.



11-модда. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар

вазирлигининг одам савдосига қарши курашиш

соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

одам савдоси билан боғлиқ жиноятларни фош этиш бўйича тезкор-қидирув фаолиятини ташкил этади ҳамда амалга оширади, жиноят ишлари бўйича терговга қадар текширув ва дастлабки тергов ўтказилишини таъминлайди, шу жумладан замонавий технологиялар ва ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда ушбу фаолиятни ташкил этади ҳамда амалга оширади, терговга қадар текширув ва дастлабки тергов ўтказилишини таъминлайди;

одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар, уюшган гуруҳлар ва жиноий уюшмаларнинг фаолиятига чек қўйиш юзасидан халқаро ташкилотлар ҳамда бошқа давлатларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари билан ҳамкорликни амалга оширади;

одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар, уюшган гуруҳлар ва жиноий уюшмалар ҳақида тегишли давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларига ахборот тақдим этади;

оммавий ахборот воситалари иштирокида аҳоли ўртасида одам савдосига қарши курашиш бўйича тушунтириш-профилактика ишлари мажмуини амалга оширади;

одам савдосига қарши курашиш юзасидан Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида назарда тутилган тадбирларни амалга оширади;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



12-модда. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг аниқ ва бир хилда ижро этилиши устидан назоратни амалга оширади;

одам савдосига қарши курашиш соҳасида терговга қадар текширувни, суриштирувни ва дастлабки терговни амалга оширувчи органларнинг фаолиятини мувофиқлаштиради;

одам савдосига қарши курашиш соҳасида аҳолининг ҳуқуқий онгини, ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга ва қонунийликни мустаҳкамлашга қаратилган тарғиботда иштирок этади;

одам савдоси билан боғлиқ жиноятларнинг статистик ҳисобини амалга оширади;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



13-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик

хизматининг одам савдосига қарши курашиш

соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

халқаро террорчилик ташкилотлари ва уюшган жиноий гуруҳларнинг одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар билан алоқаларини аниқлайди;

халқаро террорчилик ташкилотлари ва уюшган жиноий гуруҳлар томонидан амалга ошириладиган одам савдоси билан боғлиқ жиноят ишлари бўйича терговга қадар текширувни ҳамда дастлабки терговни ўтказади;

Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар ва одам савдосидан жабрланганлар томонидан кесиб ўтишга уринишларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга чек қўйиш чораларини кўради;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



14-модда. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат

муносабатлари вазирлигининг одам савдосига қарши

курашиш соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

хорижда меҳнат фаолиятини амалга ошириш даврида зўравонликка, мажбурий меҳнатга ва камситишга, меҳнат ва бошқа ҳуқуқлари бузилишига дучор этилган, шахсини тасдиқловчи ҳужжатларсиз, тирикчилик учун маблағларсиз қолган фуқароларни ҳуқуқий ва ижтимоий жиҳатдан ҳимоя қилади, шунингдек уларга моддий ёрдам кўрсатади;

одам савдосидан жабрланганларни ишга жойлаштириш чораларини кўради;

Ўзбекистон Республикаси фуқароларини ишга жойлаштиришга доир фаолиятни амалга оширувчи, шу жумладан хорижда амалга оширувчи юридик шахслар томонидан лицензия талаблари ва шартларига риоя этилишини назорат қилади;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



15-модда. Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар

вазирлигининг, Ўзбекистон Республикасининг хориждаги

дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасаларининг

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида одам савдосидан жабрланган, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшаш гувоҳномаси бўлган фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширади;

одам савдосидан жабрланганларнинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларнинг Ўзбекистон Республикасига қайтишига кўмаклашади, уларда шахсини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаган тақдирда эса уларнинг шахсини аниқлаш чораларини кўради ҳамда уларга Ўзбекистон Республикасига қайтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни консуллик йиғимларини ва бошқа йиғимларни ундирмасдан расмийлаштиради;

зарур ҳолларда, консуллик муассасаси жойлашган давлатнинг тегишли ваколатли органларига Ўзбекистон Республикасининг одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ҳақида маълумотлар тақдим этади;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳақида ахборот тақдим этади;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



16-модда. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш

вазирлигининг одам савдосига қарши курашиш

соҳасидаги ваколатлари


Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ўз ваколатлари доирасида:

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ҳамда амалга оширишда иштирок этади;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни дастлабки идентификация қилишни амалга оширади;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этади;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.



17-модда. Одам савдосига қарши курашишга

доир фаолиятни амалга ошираётган давлат

органларига кўмаклашиш


Давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари, шунингдек фуқаролар:

одам савдосига қарши курашишда давлат органларига кўмаклашиши ва зарур ёрдам кўрсатиши;

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда иштирок этиши;

одам савдосига қарши курашиш соҳасида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришда иштирок этиши;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритиши;

одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилишнинг ҳар қандай босқичида иштирок этиши;

одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда, шу жумладан одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасаларни ташкил этишда кўмаклашиши;

одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг ижроси устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириши;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа тадбирларда иштирок этиши мумкин.

Нодавлат нотижорат ташкилотлари одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича марказларни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ташкил этиши мумкин.

Оммавий ахборот воситалари одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишга, шу жумладан аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга, одам савдосига нисбатан жамиятда муросасизлик муносабатини шакллантиришга қаратилган тадбирларни ёритиши мумкин.

Давлат фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ва фуқаролик жамияти бошқа институтларининг одам савдосига қарши курашиш борасидаги кўмагини қонун ҳужжатларига мувофиқ қўллаб-қувватлайди.



3-БОБ. ОДАМ САВДОСИ ПРОФИЛАКТИКАСИ


18-модда. Одам савдосининг олдини олиш


Одам савдосининг олдини олишга доир чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

фуқароларнинг одам савдосидан жабрланишининг олдини олишга, уларнинг ҳимоясиз ва хавф остида қолишига сабаб бўлган ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳал этишга қаратилган дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишни;

одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги муаммоларни аниқлаш ва ушбу муаммоларнинг ечимларини ишлаб чиқиш мақсадида мазкур соҳадаги фаолиятнинг доимий мониторингини амалга оширишни;

одам савдосидан жабрланганлар тушиб қолиши мумкин бўлган хавфли вазиятлар ҳақида, давлат ҳамда одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасалар томонидан тақдим этиладиган ҳимоя чоралари тўғрисида, одам савдосига қарши курашиш учун давлат томонидан кўрилаётган жиноий ва маъмурий таъсир чоралари ҳақида жамиятнинг хабардорлигини оширишни;

туристик фаолиятни, шунингдек аҳолини иш билан таъминлашга оид фаолиятни амалга оширувчи юридик шахслар фаолиятига доир талабларни белгилашни;

Ўзбекистон Республикасининг давлат таълим муассасаларида ва нодавлат таълим ташкилотларида одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги таълим дастурларини ишлаб чиқишни ва амалга оширишни;

одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ходимларини касбга тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш чораларини кўришни.

Одам савдосининг олдини олиш қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа чора-тадбирларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.



19-модда. Маълумотларнинг ягона ахборот базаси


Одам савдосига қарши самарали курашишни таъминлаш, одам савдоси билан шуғулланувчи шахсларнинг жиноий фаолиятини аниқлаш ва унга чек қўйиш, одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш ҳамда тегишли ахборотни тизимлаштириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги бошқа давлат органлари билан биргаликда одам савдоси соҳасидаги жиноятлар тўғрисидаги маълумотларнинг ягона ахборот базаси (бундан буён матнда маълумотлар базаси деб юритилади) яратилишини ташкил этади.

Маълумотлар базасига:

давлат органларидан, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан, нодавлат нотижорат ташкилотларидан ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларидан;

тезкор-қидирув тадбирларини, терговга қадар текширувни, дастлабки терговни ва суд муҳокамасини амалга ошириш натижасида;

Интерполнинг Ўзбекистон Республикасидаги Миллий марказий бюросидан;

тезкор алоқа, ишонч телефонлари орқали ва бошқа манбалардан олинган ахборот киритилади.

Маълумотлар базасига қуйидагилар тўғрисидаги ахборот киритилади:

одам савдоси билан шуғулланувчи шахслар ҳақидаги;

одам савдосидан жабрланганлар, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганлар тўғрисидаги ахборот - аёллар ва болалар ҳақидаги ахборот алоҳида ажратилган ҳолда, шунингдек уларга кўрсатилган ёрдам натижалари ҳақидаги;

фойдаланиш турлари, жиноят содир этиш усуллари тўғрисидаги ва бошқа ахборот.

Маълумотлар базасига киритилган ахборот махфийдир.



4-БОБ. ОДАМ САВДОСИДАН ЖАБРЛАНГАНЛАРНИ

ИДЕНТИФИКАЦИЯ ҚИЛИШ ВА УЛАРНИ ҲИМОЯ

ҚИЛИШ ЮЗАСИДАН ДАВЛАТ ОРГАНЛАРИНИНГ

ҲАМКОРЛИГИ


20-модда. Одам савдосидан жабрланганларни

идентификация қилиш


Одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш, аниқлаш ва уларга зарур ёрдам кўрсатиш ҳамда уларни ҳимоя қилиш, шунингдек уларнинг одам савдосига қайта жалб этилиши хавфининг олдини олиш мақсадида амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:

дастлабки идентификация қилиш - одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органлари ва уларнинг ҳудудий бўлинмалари томонидан;

якуний идентификация қилиш - ҳудудий комиссиялар томонидан.

Дастлабки идентификация қилиш чоғида шахсни одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олиш тўғрисида қарор қабул қилиш мақсадида маълумотларни олишга, ўрганишга ва баҳолашга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилади.

Якуний идентификация қилишда шахсни одам савдосидан жабрланган деб тан олиш ёки тан олишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинади.

Одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш:

шахс одам савдосидан жабрланган деб тан олинган;

жабрланган деб тахмин қилинаётган шахсга нисбатан жиноий ҳаракатлар содир этилмаганлиги тўғрисида маълумотлар олинган ҳолларда тугатилади.



21-модда. Шахсни одам савдосидан жабрланган

деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олиш


Шахсни одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олиш одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органларига мурожаат қилинган пайтдан эътиборан кўпи билан беш сутка муддатда (Ўзбекистон Республикасидан ташқарида турган шахслар тўғрисидаги мурожаатлар бундан мустасно), дастлабки идентификация қилиш натижаларига кўра амалга оширилади.

Одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органлари дастлабки идентификация қилиш натижаларига кўра, етарли асослар мавжуд бўлган тақдирда, шахсни одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олади.

Шахс одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олинган тақдирда, дастлабки идентификация қилишни амалга оширган орган мазкур шахсни унинг ҳуқуқлари билан таништириши ва унинг розилиги билан тегишли ҳудудий комиссияга ёки зарурат бўлганда - одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасага юбориши шарт.



22-модда. Одам савдосидан жабрланган деб

тахмин қилинаётган шахснинг ҳуқуқлари


Одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс:

вақтинчалик бошпана, тиббий, психологик, ҳуқуқий ёрдам ва бошқа зарур ёрдам олиш;

таржимон хизматларидан бепул фойдаланиш ҳуқуқига эга.

Одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахсга жисмоний ва психологик жиҳатдан тикланиш ҳамда унга нисбатан содир этилган жиноят муносабати билан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан ҳамкорлик қилиш тўғрисида қарор қабул қилиши учун одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органларига мурожаат қилинган кундан эътиборан ҳисобланадиган ўттиз суткадан кам бўлмаган муддат берилади.

Одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.



23-модда. Шахсни одам савдосидан жабрланган деб тан олиш


Шахсни одам савдосидан жабрланган деб тан олиш якуний идентификация қилиш натижаларига кўра, шахсни одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб тан олиш тўғрисидаги қарор келиб тушган пайтдан эътиборан ҳудудий комиссия томонидан "Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 28-моддасида назарда тутилган муддатларда амалга оширилади.

Якуний идентификация қилиш зарур ҳолатлар ойдинлаштирилганидан ва аниқлаштирилганидан кейин коллегиал тарзда амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланган деб тан олинган шахс ижтимоий реабилитация ва мослашув ҳуқуқига эга.



24-модда. Одам савдосидан жабрланганларни, одам савдосидан

жабрланган деб тахмин қилинаётганларни қайта йўналтириш


Одам савдосидан жабрланганларни, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни қайта йўналтириш давлат органларининг одам савдосидан жабрланганларни ҳимоя қилишга доир ҳамкорлиги тизимидан иборатдир. Одам савдосидан жабрланганларни қайта йўналтириш давлат органлари томонидан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳамда нодавлат нотижорат ташкилотлари, одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасалар билан ҳамкорликда амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларни қайта йўналтириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.



5-БОБ. ОДАМ САВДОСИДАН ЖАБРЛАНГАНЛАРНИ

ҲИМОЯ ҚИЛИШ ВА УЛАРГА ЁРДАМ КЎРСАТИШ


25-модда. Одам савдосидан жабрланганларга ёрдам

кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича

ихтисослаштирилган муассасалар


Одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган муассасалар (бундан буён матнда ихтисослаштирилган муассасалар деб юритилади) ташкил этилади.

Ихтисослаштирилган муассасаларнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

одам савдосидан жабрланганларни, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни қулай яшаш шароитлари ва шахсий гигиена воситалари билан таъминлаш;

одам савдосидан жабрланганларни, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларни озиқ-овқат, дори воситалари ва тиббий буюмлар билан таъминлаш;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга шошилинч тиббий, психологик, ижтимоий, ҳуқуқий ёрдам ва бошқа ёрдам кўрсатиш;

одам савдосидан жабрланганларнинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларнинг хавфсизлигини таъминлаш;

одам савдосидан жабрланганларнинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларнинг қариндошлари билан алоқа ўрнатишига кўмаклашиш;

одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ўз ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳақида ахборот тақдим этиш;

одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитациясига ва мослашувига кўмаклашиш.

Ихтисослаштирилган муассасалар ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган низомга мувофиқ амалга оширади.



26-модда. Одам савдосидан жабрланганларнинг

ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви


Одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви уларни нормал ҳаёт тарзига қайтариш мақсадида амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви қуйидагиларни ўз ичига олади:

ихтисослаштирилган муассасаларга жойлаштириш даврида моддий ёрдам кўрсатишни;

вақтинчалик уй-жой, озиқ-овқат, санитария-гигиена воситалари билан, зарур ҳолларда эса кийим-бош, пойабзал ва бошқа энг зарур ашёлар билан таъминлашни;

ишга жойлашишда, таълим олишда, касбий жиҳатдан йўналтиришда ва касбга тайёрлаш ҳамда қайта тайёрлашда ёрдам кўрсатишни;

ижтимоий жиҳатдан қайта интеграцияга, шу жумладан қариндошларини излашида ёрдам кўрсатишни;

ижтимоий реабилитация ва мослашув, шахсларнинг одам савдоси билан боғлиқ бўлган жиноятларга такроран жалб этилишининг олдини олиш учун ишлаб чиқилган дастурларни ташкил этишни.

Одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви ҳудудий комиссия томонидан тасдиқланадиган одам савдосидан жабрланганлар билан ишлашга доир якка тартибдаги режа асосида амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларнинг жиноят процессида иштирок этишни рад қилиши уларни ижтимоий реабилитация ва мослашув пайтига қадар ёрдам олишга бўлган ҳуқуқдан маҳрум этмайди.

Одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашувини амалга ошириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.



27-модда. Одам савдосидан жабрланганларнинг хавфсизлиги

чоралари ва уларга тақдим этиладиган бошқа кафолатлар


Одам савдосида гумон қилинаётган шахсларни топиш мақсадида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан ҳамкорлик қилиш истагини билдирган одам савдосидан жабрланган шахсга "Жабрланувчиларни, гувоҳларни ва жиноят процессининг бошқа иштирокчиларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ хавфсизлик чоралари таъминланади.

Ушбу Қонунга мувофиқ одам савдосидан жабрланган деб тан олинган чет эл фуқаросига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга, унинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириши ҳолатларидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикасида вақтинча бўлиш ҳуқуқи берилади.

Агар чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига мувофиқ жиноят иши бўйича жабрланувчи ёки гувоҳ деб тан олинган бўлса ёхуд тегишли органларга одам савдосида гумон қилинаётган шахсни топишда ёрдам кўрсатаётган бўлса, одам савдосида айбдор бўлган шахсларга нисбатан жиноят иши бўйича қарор чиқарилгунига қадар ушбу чет эл фуқаросига ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга нисбатан чиқариб юбориш чора-тадбирлари терговга қадар текширувни амалга ошираётган орган мансабдор шахсининг, терговчининг, прокурорнинг, судьянинг асослантирилган илтимосномасига кўра қўлланилмайди.

Одам савдосидан жабрланганларни келиб чиқиш мамлакатига ёки ўзлари доимий яшайдиган давлатга қайтариш Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганлар мажбурлов ёки таҳдид остида содир этилган қилмишлари учун Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фуқаровий, маъмурий ва жиноий жавобгарликдан озод этилади.



28-модда. Одам савдосидан жабрланганлар

тўғрисидаги маълумотларнинг махфийлиги


Одам савдосидан жабрланганлар, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганлар тўғрисидаги ва уларга нисбатан содир этилган ҳолатлар ҳақидаги ахборот, шунингдек кўрилаётган хавфсизлик чоралари тўғрисидаги маълумотлар ошкор этилмайди.

Оммавий ахборот воситалари одам савдосидан жабрланганларнинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахснинг шахсини тўғридан-тўғри ёки билвосита кўрсатувчи маълумотларни уларнинг розилигисиз ошкор этишга, одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахсга нисбатан эса ота-онасининг ёки ота-онаси ўрнини босувчи шахсларнинг ёхуд васийлик ва ҳомийлик органининг розилигисиз ошкор этишга ҳақли эмас.



29-модда. Одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан

жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ёрдам кўрсатиш

ва уларни ҳимоя қилиш билан боғлиқ харажатлар


Одам савдосидан жабрланганларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш, шу жумладан уларнинг таъминоти, уларни келиб чиқиш

мамлакатига ёки ўзлари доимий яшайдиган давлатга қайтариш билан боғлиқ харажатлар Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Суд томонидан одам савдосида айбдор деб топилган шахслар одам савдосидан жабрланганларнинг таъминоти ва реабилитацияси билан боғлиқ харажатларнинг ўрнини тўлиқ ҳажмда қоплайди.



6-БОБ. ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР САВДОСИГА ҚАРШИ

КУРАШИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ


30-модда. Вояга етмаганлар савдоси профилактикасининг

ўзига хос хусусиятлари


Вояга етмаганлар савдоси профилактикасининг ўзига хос хусусиятлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

болаларни тарбиялаш борасидаги ўз мажбуриятларини бажаришдан бўйин товлаётган ота-оналарни ёки уларнинг ўрнини босувчи шахсларни аниқлашни;

ғайриижтимоий ҳаёт тарзини кечираётган оилаларни ва давлат ҳимоясига муҳтож болаларни уларга ёрдам кўрсатиш мақсадида аниқлашни;

болалар уйларининг ва туғуруқ комплексларининг фаолияти мониторингини.

Вояга етмаганлар савдоси профилактикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа тадбирларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.



31-модда. Одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсни,

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган

шахсни идентификация қилишнинг ўзига хос хусусиятлари


Одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсни, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахсни идентификация қилиш махсус жиҳозланган хонада, қайд этишнинг техник воситаларидан фойдаланган ҳолда, қонуний вакил ва (ёки) ҳомийлик ҳамда васийлик органининг вакили ҳозирлигида, руҳшунос албатта иштирок этган ҳолда, шунингдек вояга етмаган шахснинг жинси, ёши ва бошқа ўзига хос хусусиятлари инобатга олинган ҳолда амалга оширилиши керак.

Вояга етмаган шахсни одам савдосидан жабрланган ҳамда одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган шахс деб топиш тўғрисидаги қарор, унинг розилигидан қатъи назар, қабул қилинади, ўн олти ёшга тўлган вояга етмаган шахсга нисбатан эса унинг ихтиёрий розилиги билан, қонуний вакилнинг ва (ёки) ҳомийлик ҳамда васийлик органи вакилининг, тегишли ихтисослаштирилган муассаса вакилларининг мурожаати асосида қабул қилинади.



32-модда. Одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсни,

одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга

етмаган шахсни ҳимоя қилиш ва унга ёрдам кўрсатишнинг

ўзига хос хусусиятлари


Одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахсга Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида кафолатланган ҳамда Ўзбекистон Республикасининг болалар ҳуқуқларини ва бу ҳуқуқларни амалга ошириш кафолатларини тартибга солувчи халқаро шартномалари асосида ҳуқуқ ҳамда эркинликлар таъминланади.

Агар одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахснинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахснинг ёши номаълум бўлса, бироқ у ўн саккиз ёшга тўлмаган деб тахмин қилиш учун объектив асослар мавжуд бўлса, бундай шахснинг ҳақиқий ёши узил-кесил аниқлангунига қадар унга ушбу моддада ва бошқа қонун ҳужжатларида одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахсларга ёрдам кўрсатиш учун назарда тутилган ёрдам берилади.

Одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахс, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахс ихтисослаштирилган муассасаларга катталардан ажратилган ҳолда жойлаштирилиши керак.

Ихтисослаштирилган муассасаларга жойлаштирилган одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахсларга, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахсларга давлат таълим муассасаларида таълим олиш, оиласи ёки қариндошлари билан алоқа боғлаш имконияти таъминланади.

Агар одам савдосидан жабрланган вояга етмаган шахслар, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётган вояга етмаган шахслар қонуний вакилларининг ҳомийлигисиз қолган бўлса ёки уларнинг турган ери тўғрисида хабардор қилинмаган бўлса, ота-онасини ёки ота-онаси ўрнини босувчи шахсларни ёхуд бошқа қариндошларини қидириш чоралари кўрилади.



7-БОБ. ЯКУНЛОВЧИ ҚОИДАЛАР


33-модда. Одам савдосига қарши курашиш

соҳасидаги халқаро ҳамкорлик


Одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги халқаро ҳамкорлик Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига ва халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.

Одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги халқаро ҳамкорликнинг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикасининг одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги халқаро шартномаларини, шу жумладан одам савдосидан жабрланганларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашуви масалалари бўйича халқаро шартномаларини ишлаб чиқиш ҳамда уларни тузишни ташкил этиш;

одам савдосининг ва у билан боғлиқ жиноятларнинг олдини олиш, аниқлаш, уларга чек қўйиш мақсадида чет давлатларнинг ихтисослаштирилган ваколатли органлари билан ҳамкорлик қилиш, шу жумладан тезкор-қидирув тадбирларини амалга ошириш;

одам савдосига қарши курашиш самарадорлигини оширишга қаратилган тезкор хабардор қилишнинг, таъсир чоралари кўришнинг ва назорат қилишнинг ахборот тизимларини ва воситаларини биргаликда яратиш ҳамда ривожлантириш;

одам савдосига қарши курашиш соҳасида тажриба алмашиш.

Одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни бевосита амалга оширувчи давлат органлари чет давлатларнинг ваколатли органларига зарур ахборот тақдим этиш тўғрисида сўровлар юбориш ва уларнинг сўровларига жавоб қайтариш ҳуқуқига эга.

Одам савдосига қарши курашишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда унда иштирок этувчи органлар ва ташкилотлар одам савдосининг олдини олиш, одам савдосидан жабрланганларни идентификация қилиш, уларни ҳимоя қилиш ва уларга ёрдам кўрсатиш мақсадида одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги фаолиятни амалга оширувчи халқаро ва чет эл ташкилотлари билан ҳамкорликни амалга ошириши мумкин.

Одам савдосига қарши курашиш соҳасидаги фаолиятни амалга оширувчи халқаро ва чет эл ташкилотлари билан ҳамкорлик одам савдосига қарши курашишга, шу жумладан одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш ва уларни ҳимоя қилиш марказларини ташкил этиш воситасида қарши курашишга қаратилган халқаро техник ёрдам кўрсатиш лойиҳаларини амалга ошириш шаклида ҳамда Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.



34-модда. Одам савдосига қарши курашишга доир

тадбирларни молиялаштириш ва моддий-техник

жиҳатдан таъминлаш


Одам савдосига қарши курашишга доир тадбирларни молиялаштириш ва моддий-техник жиҳатдан таъминлаш Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Одам савдосидан жабрланганларни ҳимоя қилишни таъминлаш билан боғлиқ харажатлар одам савдосидан жабрланганларнинг, одам савдосидан жабрланган деб тахмин қилинаётганларнинг ўз зиммасига юклатилиши мумкин эмас.



35-модда. Одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги

қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарлик


Одам савдосига қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.



Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси (www.lex.uz),

2020 йил 18 август


"Халқ сўзи", 2020 йил 18 август